سُورَةُ الأَنۡعَامِ
This translation is in Persian. Translations into other languages will be added here when they are published.
بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
ٱلْحَمْدُ لِلَّهِ ٱلَّذِى خَلَقَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضَ وَجَعَلَ ٱلظُّلُمَٰتِ وَٱلنُّورَ ۖ ثُمَّ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ بِرَبِّهِمْ يَعْدِلُونَ ﴿١﴾
همهٔ سپاس‌ها و ستایش‌ها از آنِ خدایی است که آسمان‌ها و زمین را آفرید و تاریکی‌ها و نور را قرار داد؛ با این حال کسانی که حق‌پوشی کرده‌اند، برای خداوندگارشان همتا قرار می‌دهند.
هُوَ ٱلَّذِى خَلَقَكُم مِّن طِينٍۢ ثُمَّ قَضَىٰٓ أَجَلًۭا ۖ وَأَجَلٌۭ مُّسَمًّى عِندَهُۥ ۖ ثُمَّ أَنتُمْ تَمْتَرُونَ ﴿٢﴾
او کسی است که شما را از گِلی آفرید و سپس سررسیدی را معین کرد و سررسیدی مشخص نزد اوست؛ ولی باز شما در تردید می‌مانید.
وَهُوَ ٱللَّهُ فِى ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَفِى ٱلْأَرْضِ ۖ يَعْلَمُ سِرَّكُمْ وَجَهْرَكُمْ وَيَعْلَمُ مَا تَكْسِبُونَ ﴿٣﴾
و اوست خدا در آسمان‌ها و در زمین؛ پنهان و پیدای شما را می‌داند و آنچه را به‌دست می‌آورید می‌داند.
وَمَا تَأْتِيهِم مِّنْ ءَايَةٍۢ مِّنْ ءَايَٰتِ رَبِّهِمْ إِلَّا كَانُوا۟ عَنْهَا مُعْرِضِينَ ﴿٤﴾
و هیچ نشانه‌ای از نشانه‌های خداوندگارشان نزد آنها نمی‌آمد مگر آنکه به آن بی‌اعتنا بودند.
فَقَدْ كَذَّبُوا۟ بِٱلْحَقِّ لَمَّا جَآءَهُمْ ۖ فَسَوْفَ يَأْتِيهِمْ أَنۢبَٰٓؤُا۟ مَا كَانُوا۟ بِهِۦ يَسْتَهْزِءُونَ ﴿٥﴾
آنها حقیقت را وقتی نزدشان آمد، دروغ شمردند؛ پس خبرهای آنچه مسخره‌اش می‌کردند به ایشان خواهد رسید.
أَلَمْ يَرَوْا۟ كَمْ أَهْلَكْنَا مِن قَبْلِهِم مِّن قَرْنٍۢ مَّكَّنَّٰهُمْ فِى ٱلْأَرْضِ مَا لَمْ نُمَكِّن لَّكُمْ وَأَرْسَلْنَا ٱلسَّمَآءَ عَلَيْهِم مِّدْرَارًۭا وَجَعَلْنَا ٱلْأَنْهَٰرَ تَجْرِى مِن تَحْتِهِمْ فَأَهْلَكْنَٰهُم بِذُنُوبِهِمْ وَأَنشَأْنَا مِنۢ بَعْدِهِمْ قَرْنًا ءَاخَرِينَ ﴿٦﴾
آیا ندیدند که پیش از آنها چه بسیار مردمانی هم‌دوره را نابود کردیم که به ایشان اقتداری در زمین بخشیده بودیم که برای شما فراهم نیاورده‌ایم و آسمان را به‌عنوان وسیله‌ای برای بارش پیاپی بر آنها فرستادیم و جوی‌ها را از زیرشان روان قرار دادیم، سپس ایشان را به گناهانشان نابود کردیم و پس از آنها هم‌دوره‌هایی دیگر را پدید آوردیم؟
وَلَوْ نَزَّلْنَا عَلَيْكَ كِتَٰبًۭا فِى قِرْطَاسٍۢ فَلَمَسُوهُ بِأَيْدِيهِمْ لَقَالَ ٱلَّذِينَ كَفَرُوٓا۟ إِنْ هَٰذَآ إِلَّا سِحْرٌۭ مُّبِينٌۭ ﴿٧﴾
و حتی اگر کتابی را در کاغذی بر تو فرو می‌فرستادیم و با دستانشان لمسش می‌کردند، باز هم کسانی که حق‌پوشی کرده‌اند می‌گفتند: «این جز جادویی آشکار نیست.
وَقَالُوا۟ لَوْلَآ أُنزِلَ عَلَيْهِ مَلَكٌۭ ۖ وَلَوْ أَنزَلْنَا مَلَكًۭا لَّقُضِىَ ٱلْأَمْرُ ثُمَّ لَا يُنظَرُونَ ﴿٨﴾
و گفتند: «چرا فرشته‌ای بر او فرو فرستاده نشده است؟» در حالی که اگر فرشته‌ای فرو می‌فرستادیم، قطعاً کار یک‌سره می‌شد و دیگر مهلت نمی‌یافتند.
وَلَوْ جَعَلْنَٰهُ مَلَكًۭا لَّجَعَلْنَٰهُ رَجُلًۭا وَلَلَبَسْنَا عَلَيْهِم مَّا يَلْبِسُونَ ﴿٩﴾
و حتی اگر او را فرشته قرار می‌دادیم، باز هم به‌صورت مردی قرارش می‌دادیم و باز هم آنچه را می‌پوشانند بر آنها پوشیده می‌داشتیم.
وَلَقَدِ ٱسْتُهْزِئَ بِرُسُلٍۢ مِّن قَبْلِكَ فَحَاقَ بِٱلَّذِينَ سَخِرُوا۟ مِنْهُم مَّا كَانُوا۟ بِهِۦ يَسْتَهْزِءُونَ ﴿١٠﴾
و قطعاً فرستادگانی پیش از تو به تمسخر گرفته شدند، ولی بر سر کسانی که آنها را مسخره کردند، همان چیزی آمد که به تمسخرش می‌گرفتند.
قُلْ سِيرُوا۟ فِى ٱلْأَرْضِ ثُمَّ ٱنظُرُوا۟ كَيْفَ كَانَ عَٰقِبَةُ ٱلْمُكَذِّبِينَ ﴿١١﴾
بگو: «در زمین بگردید، آن‌گاه بنگرید سرانجام تکذیب‌کنندگان چگونه بوده است.
Proposed in post #2819 · 1 Jan 2025قُل لِّمَن مَّا فِى ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ ۖ قُل لِّلَّهِ ۚ كَتَبَ عَلَىٰ نَفْسِهِ ٱلرَّحْمَةَ ۚ لَيَجْمَعَنَّكُمْ إِلَىٰ يَوْمِ ٱلْقِيَٰمَةِ لَا رَيْبَ فِيهِ ۚ ٱلَّذِينَ خَسِرُوٓا۟ أَنفُسَهُمْ فَهُمْ لَا يُؤْمِنُونَ ﴿١٢﴾
بگو: «آنچه در آسمان‌ها و زمین است از آنِ کیست؟» بگو: «از آنِ خداست که مهربانی را بر خود مقرر داشته و حتماً حتماً شما را به‌سوی روز رستاخیز گرد خواهد آورد که تردیدی در آن نیست؛ ولی کسانی که از نظر شخصیت دچار زیان شدند، از همین رو ایمان نمی‌آورند.
۞ وَلَهُۥ مَا سَكَنَ فِى ٱلَّيْلِ وَٱلنَّهَارِ ۚ وَهُوَ ٱلسَّمِيعُ ٱلْعَلِيمُ ﴿١٣﴾
و آنچه در شب و روز آرام و قرار می‌گیرد از آنِ اوست و او شنوا و داناست.
قُلْ أَغَيْرَ ٱللَّهِ أَتَّخِذُ وَلِيًّۭا فَاطِرِ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ وَهُوَ يُطْعِمُ وَلَا يُطْعَمُ ۗ قُلْ إِنِّىٓ أُمِرْتُ أَنْ أَكُونَ أَوَّلَ مَنْ أَسْلَمَ ۖ وَلَا تَكُونَنَّ مِنَ ٱلْمُشْرِكِينَ ﴿١٤﴾
بگو: «آیا جز خدا را که پدیدآورندهٔ آسمان‌ها و زمین است به‌عنوان سرپرست بر گیرم در حالی که او خوراک می‌دهد و خوراک داده نمی‌شود؟» بگو: «به‌راستی به من فرمان داده شده است نخستین کسی باشم که تسلیم حق می‌شود.» و هرگز از مشرکان نباش.
قُلْ إِنِّىٓ أَخَافُ إِنْ عَصَيْتُ رَبِّى عَذَابَ يَوْمٍ عَظِيمٍۢ ﴿١٥﴾
بگو: «اگر خداوندگارم را نافرمانی کنم، به‌راستی از عذاب روزی سترگ بیم دارم.
مَّن يُصْرَفْ عَنْهُ يَوْمَئِذٍۢ فَقَدْ رَحِمَهُۥ ۚ وَذَٰلِكَ ٱلْفَوْزُ ٱلْمُبِينُ ﴿١٦﴾
در آن روز از هر کس برگردانده شود، قطعاً بر او مهر آورده است و کامیابی آشکار همان است.
وَإِن يَمْسَسْكَ ٱللَّهُ بِضُرٍّۢ فَلَا كَاشِفَ لَهُۥٓ إِلَّا هُوَ ۖ وَإِن يَمْسَسْكَ بِخَيْرٍۢ فَهُوَ عَلَىٰ كُلِّ شَىْءٍۢ قَدِيرٌۭ ﴿١٧﴾
و اگر خدا تو را دچار گزندی سازد، جز او برطرف‌کننده‌ای نخواهد داشت و اگر خیری به تو برساند که او بر هر کاری تواناست.
وَهُوَ ٱلْقَاهِرُ فَوْقَ عِبَادِهِۦ ۚ وَهُوَ ٱلْحَكِيمُ ٱلْخَبِيرُ ﴿١٨﴾
و اوست مقتدری که از جایگاهی بالا بر بندگانش تسلط دارد و اوست فرزانه و آگاه.
قُلْ أَىُّ شَىْءٍ أَكْبَرُ شَهَٰدَةًۭ ۖ قُلِ ٱللَّهُ ۖ شَهِيدٌۢ بَيْنِى وَبَيْنَكُمْ ۚ وَأُوحِىَ إِلَىَّ هَٰذَا ٱلْقُرْءَانُ لِأُنذِرَكُم بِهِۦ وَمَنۢ بَلَغَ ۚ أَئِنَّكُمْ لَتَشْهَدُونَ أَنَّ مَعَ ٱللَّهِ ءَالِهَةً أُخْرَىٰ ۚ قُل لَّآ أَشْهَدُ ۚ قُلْ إِنَّمَا هُوَ إِلَٰهٌۭ وَٰحِدٌۭ وَإِنَّنِى بَرِىٓءٌۭ مِّمَّا تُشْرِكُونَ ﴿١٩﴾
بگو: «چه چیزی بزرگ‌ترین گواه است؟» بگو: «خدا میان من و شما گواه است و این قرآن به من وحی شده است تا به‌وسیلهٔ آن به شما و هر کس که به او برسد، هشدار دهم. آیا به‌راستی شما گواهی می‌دهید که در کنار خدا معبودهایی دیگر وجود دارد؟» بگو: «من گواهی نمی‌دهم.» بگو: «جز این نیست که او معبودی یگانه است و به‌راستی من از آنچه شریک قرار می‌دهید، بیزارم.
ٱلَّذِينَ ءَاتَيْنَٰهُمُ ٱلْكِتَٰبَ يَعْرِفُونَهُۥ كَمَا يَعْرِفُونَ أَبْنَآءَهُمُ ۘ ٱلَّذِينَ خَسِرُوٓا۟ أَنفُسَهُمْ فَهُمْ لَا يُؤْمِنُونَ ﴿٢٠﴾
کسانی که به آنها کتاب داده‌ایم همان‌گونه که پسرانشان را می‌شناسند، او را می‌شناسند؛ ولی کسانی که از نظر شخصیت دچار زیان شدند، از همین رو ایمان نمی‌آورند.
وَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ ٱفْتَرَىٰ عَلَى ٱللَّهِ كَذِبًا أَوْ كَذَّبَ بِـَٔايَٰتِهِۦٓ ۗ إِنَّهُۥ لَا يُفْلِحُ ٱلظَّٰلِمُونَ ﴿٢١﴾
و چه کسی ستمکارتر از کسی است که بر خدا دروغی ببندد یا نشانه‌های او را دروغ بشمرد؟ به‌راستی ستمکاران رستگار نمی‌شوند.
Proposed in post #2827 · 7 Jan 2025وَيَوْمَ نَحْشُرُهُمْ جَمِيعًۭا ثُمَّ نَقُولُ لِلَّذِينَ أَشْرَكُوٓا۟ أَيْنَ شُرَكَآؤُكُمُ ٱلَّذِينَ كُنتُمْ تَزْعُمُونَ ﴿٢٢﴾
و روزی که همگی آنها را بر می‌انگیزیم و گرد می‌آوریم، آن‌گاه به کسانی که شرک ورزیده‌اند می‌گوییم: «آن شُرکایتان که می‌پنداشتید، کجایند؟
ثُمَّ لَمْ تَكُن فِتْنَتُهُمْ إِلَّآ أَن قَالُوا۟ وَٱللَّهِ رَبِّنَا مَا كُنَّا مُشْرِكِينَ ﴿٢٣﴾
آن‌گاه آشفتگی آنها جز این نبود که گفتند: «به خدا که خداوندگار ماست سوگند، ما مشرک نبودیم.
ٱنظُرْ كَيْفَ كَذَبُوا۟ عَلَىٰٓ أَنفُسِهِمْ ۚ وَضَلَّ عَنْهُم مَّا كَانُوا۟ يَفْتَرُونَ ﴿٢٤﴾
بنگر چگونه به‌زیان خودشان دروغ گفتند و آنچه می‌بافتند از دستشان رفت و گم شد.
وَمِنْهُم مَّن يَسْتَمِعُ إِلَيْكَ ۖ وَجَعَلْنَا عَلَىٰ قُلُوبِهِمْ أَكِنَّةً أَن يَفْقَهُوهُ وَفِىٓ ءَاذَانِهِمْ وَقْرًۭا ۚ وَإِن يَرَوْا۟ كُلَّ ءَايَةٍۢ لَّا يُؤْمِنُوا۟ بِهَا ۚ حَتَّىٰٓ إِذَا جَآءُوكَ يُجَٰدِلُونَكَ يَقُولُ ٱلَّذِينَ كَفَرُوٓا۟ إِنْ هَٰذَآ إِلَّآ أَسَٰطِيرُ ٱلْأَوَّلِينَ ﴿٢٥﴾
و از آنها کسانی هستند که به تو گوش فرا می‌دهند در حالی که بر دل‌هایشان پوشش‌هایی در برابر فهم آن و در گوش‌هایشان سنگینی قرار دادیم و اگر هر نشانه‌ای را ببینند به آن ایمان نمی‌آورند تا آنجا که وقتی نزد تو می‌آیند با تو بگو مگو می‌کنند و کسانی که حق‌پوشی کرده‌اند می‌گویند: «این جز افسانه‌های پیشینیان نیست.
وَهُمْ يَنْهَوْنَ عَنْهُ وَيَنْـَٔوْنَ عَنْهُ ۖ وَإِن يُهْلِكُونَ إِلَّآ أَنفُسَهُمْ وَمَا يَشْعُرُونَ ﴿٢٦﴾
و آنها از آن باز می‌دارند و از آن دور می‌شوند، در حالی که کسی جز خودشان را به نابودی نمی‌افکنند، ولی درک نمی‌کنند.
وَلَوْ تَرَىٰٓ إِذْ وُقِفُوا۟ عَلَى ٱلنَّارِ فَقَالُوا۟ يَٰلَيْتَنَا نُرَدُّ وَلَا نُكَذِّبَ بِـَٔايَٰتِ رَبِّنَا وَنَكُونَ مِنَ ٱلْمُؤْمِنِينَ ﴿٢٧﴾
و شگفتا اگر ببینی هنگامی که با آتش مواجهشان می‌کنند؛ آن‌گاه می‌گویند: «ای کاش بازگردانده می‌شدیم و نشانه‌های خداوندگارمان را دروغ نمی‌شمردیم و از مؤمنان بودیم.
بَلْ بَدَا لَهُم مَّا كَانُوا۟ يُخْفُونَ مِن قَبْلُ ۖ وَلَوْ رُدُّوا۟ لَعَادُوا۟ لِمَا نُهُوا۟ عَنْهُ وَإِنَّهُمْ لَكَٰذِبُونَ ﴿٢٨﴾
بلکه آنچه قبلاً پنهان می‌کردند برایشان آشکار شد؛ و بر فرض که بازگردانده شوند، قطعاً آنچه را که از آن باز داشته شده بودند، از سر می‌گیرند و به‌راستی آنها قطعاً دروغگویند.
وَقَالُوٓا۟ إِنْ هِىَ إِلَّا حَيَاتُنَا ٱلدُّنْيَا وَمَا نَحْنُ بِمَبْعُوثِينَ ﴿٢٩﴾
و گفتند: «جز زندگی دنیای ما زندگی دیگری در کار نیست و ما برانگیخته نخواهیم شد.
وَلَوْ تَرَىٰٓ إِذْ وُقِفُوا۟ عَلَىٰ رَبِّهِمْ ۚ قَالَ أَلَيْسَ هَٰذَا بِٱلْحَقِّ ۚ قَالُوا۟ بَلَىٰ وَرَبِّنَا ۚ قَالَ فَذُوقُوا۟ ٱلْعَذَابَ بِمَا كُنتُمْ تَكْفُرُونَ ﴿٣٠﴾
و شگفتا اگر ببینی هنگامی که با خداوندگارشان مواجهشان می‌کنند؛ می‌گوید: «آیا این بر مبنایی درست نیست؟» می‌گویند: «آری، به خداوندگارمان سوگند.» می‌گوید: «پس به‌خاطر آنکه حق‌پوشی می‌کردید، عذاب را بچشید.
قَدْ خَسِرَ ٱلَّذِينَ كَذَّبُوا۟ بِلِقَآءِ ٱللَّهِ ۖ حَتَّىٰٓ إِذَا جَآءَتْهُمُ ٱلسَّاعَةُ بَغْتَةًۭ قَالُوا۟ يَٰحَسْرَتَنَا عَلَىٰ مَا فَرَّطْنَا فِيهَا وَهُمْ يَحْمِلُونَ أَوْزَارَهُمْ عَلَىٰ ظُهُورِهِمْ ۚ أَلَا سَآءَ مَا يَزِرُونَ ﴿٣١﴾
کسانی که دیدار خدا را دروغ شمردند، قطعاً زیان کردند، تا وقتی که آن زمان خاص ناگهان به سراغشان آید، در حالی که بارهای سنگینشان را بر دوششان می‌کشند، گویند: «ای دریغ بر ما به‌خاطر آنچه در آن کوتاهی کردیم». هان، چه بد است آنچه بر دوش می‌کشند.
وَمَا ٱلْحَيَوٰةُ ٱلدُّنْيَآ إِلَّا لَعِبٌۭ وَلَهْوٌۭ ۖ وَلَلدَّارُ ٱلْءَاخِرَةُ خَيْرٌۭ لِّلَّذِينَ يَتَّقُونَ ۗ أَفَلَا تَعْقِلُونَ ﴿٣٢﴾
و زندگی دنیا جز بازی بی‌هدفی و سرگرمی لذت‌بخشی نیست و قطعاً سرای واپسین برای کسانی که پروا می‌کنند بهتر است. پس آیا درک نمی‌کنید؟
قَدْ نَعْلَمُ إِنَّهُۥ لَيَحْزُنُكَ ٱلَّذِى يَقُولُونَ ۖ فَإِنَّهُمْ لَا يُكَذِّبُونَكَ وَلَٰكِنَّ ٱلظَّٰلِمِينَ بِـَٔايَٰتِ ٱللَّهِ يَجْحَدُونَ ﴿٣٣﴾
به‌خوبی می‌دانیم که آنچه می‌گویند، تو را اندوهگین می‌سازد؛ اما آنان تو را تکذیب نمی‌کنند، بلکه ستمکاران نشانه‌های خدا را انکار می‌کنند.
وَلَقَدْ كُذِّبَتْ رُسُلٌۭ مِّن قَبْلِكَ فَصَبَرُوا۟ عَلَىٰ مَا كُذِّبُوا۟ وَأُوذُوا۟ حَتَّىٰٓ أَتَىٰهُمْ نَصْرُنَا ۚ وَلَا مُبَدِّلَ لِكَلِمَٰتِ ٱللَّهِ ۚ وَلَقَدْ جَآءَكَ مِن نَّبَإِى۟ ٱلْمُرْسَلِينَ ﴿٣٤﴾
و به‌راستی فرستادگانی پیش از تو تکذیب شدند، ولی در برابر تکذیب و آزاری که دیدند، شکیبایی ورزیدند تا حمایت ما به سراغشان آمد. و کلمه‌های خدا هیچ جابه‌جاکننده‌ای ندارد؛ و قطعاً بخشی از خبر فرستادگان به‌سویت آمده است.
وَإِن كَانَ كَبُرَ عَلَيْكَ إِعْرَاضُهُمْ فَإِنِ ٱسْتَطَعْتَ أَن تَبْتَغِىَ نَفَقًۭا فِى ٱلْأَرْضِ أَوْ سُلَّمًۭا فِى ٱلسَّمَآءِ فَتَأْتِيَهُم بِـَٔايَةٍۢ ۚ وَلَوْ شَآءَ ٱللَّهُ لَجَمَعَهُمْ عَلَى ٱلْهُدَىٰ ۚ فَلَا تَكُونَنَّ مِنَ ٱلْجَٰهِلِينَ ﴿٣٥﴾
و اگر بی‌اعتنایی آنها بر تو گران آمده است، پس اگر می‌توانی نقبی در زمین یا نردبانی در آسمان بجویی تا نشانه‌ای برایشان بیاوری؛ و اگر خدا می‌خواست، قطعاً آنها را بر راهبری گرد می‌آورد؛ پس هرگز از نادانان مباش.
۞ إِنَّمَا يَسْتَجِيبُ ٱلَّذِينَ يَسْمَعُونَ ۘ وَٱلْمَوْتَىٰ يَبْعَثُهُمُ ٱللَّهُ ثُمَّ إِلَيْهِ يُرْجَعُونَ ﴿٣٦﴾
تنها کسانی پاسخ مثبت می‌دهند که می‌شنوند، ولی مردگان را خدا برمی‌انگیزد، آن‌گاه به‌سوی او بازگردانده می‌شوند.
وَقَالُوا۟ لَوْلَا نُزِّلَ عَلَيْهِ ءَايَةٌۭ مِّن رَّبِّهِۦ ۚ قُلْ إِنَّ ٱللَّهَ قَادِرٌ عَلَىٰٓ أَن يُنَزِّلَ ءَايَةًۭ وَلَٰكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لَا يَعْلَمُونَ ﴿٣٧﴾
و گفتند: «چرا نشانه‌ای از جانب خداوندگارش بر او فرو فرستاده نشده است؟» بگو: «به‌راستی خدا تواناست که نشانه‌ای فرو فرستد، ولی بیشترشان نمی‌دانند.
وَمَا مِن دَآبَّةٍۢ فِى ٱلْأَرْضِ وَلَا طَٰٓئِرٍۢ يَطِيرُ بِجَنَاحَيْهِ إِلَّآ أُمَمٌ أَمْثَالُكُم ۚ مَّا فَرَّطْنَا فِى ٱلْكِتَٰبِ مِن شَىْءٍۢ ۚ ثُمَّ إِلَىٰ رَبِّهِمْ يُحْشَرُونَ ﴿٣٨﴾
و هیچ جنبنده‌ای در زمین و هیچ پرنده‌ای که با دو بال خود پرواز می‌کند نیست مگر آنکه امت‌هایی مانند شمایند؛ ما هیچ چیزی را در کتاب فروگذار نکرده‌ایم؛ سپس به‌سوی خداوندگارشان برانگیخته و گردآورده می‌شوند.
وَٱلَّذِينَ كَذَّبُوا۟ بِـَٔايَٰتِنَا صُمٌّۭ وَبُكْمٌۭ فِى ٱلظُّلُمَٰتِ ۗ مَن يَشَإِ ٱللَّهُ يُضْلِلْهُ وَمَن يَشَأْ يَجْعَلْهُ عَلَىٰ صِرَٰطٍۢ مُّسْتَقِيمٍۢ ﴿٣٩﴾
و کسانی که نشانه‌های ما را دروغ شمردند، در تاریکی‌ها کرند و لالند. هر که را خدا بخواهد گمراهش می‌کند و هر که را بخواهد بر راهی راست و استوار قرارش می‌دهد.
قُلْ أَرَءَيْتَكُمْ إِنْ أَتَىٰكُمْ عَذَابُ ٱللَّهِ أَوْ أَتَتْكُمُ ٱلسَّاعَةُ أَغَيْرَ ٱللَّهِ تَدْعُونَ إِن كُنتُمْ صَٰدِقِينَ ﴿٤٠﴾
بگو: «اگر راست می‌گویید، به نظر شما اگر عذاب خدا به سراغتان آید یا آن زمان خاص فرا رسد، آیا جز خدا را می‌خوانید؟
بَلْ إِيَّاهُ تَدْعُونَ فَيَكْشِفُ مَا تَدْعُونَ إِلَيْهِ إِن شَآءَ وَتَنسَوْنَ مَا تُشْرِكُونَ ﴿٤١﴾
بلکه تنها او را می‌خوانید، پس اگر بخواهد، آنچه را که به‌سویش فرا می‌خوانید از بین می‌برد و آنچه را شریک می‌گیرید از یاد می‌برید.
وَلَقَدْ أَرْسَلْنَآ إِلَىٰٓ أُمَمٍۢ مِّن قَبْلِكَ فَأَخَذْنَٰهُم بِٱلْبَأْسَآءِ وَٱلضَّرَّآءِ لَعَلَّهُمْ يَتَضَرَّعُونَ ﴿٤٢﴾
و به‌راستی به‌سوی امت‌هایی که پیش از تو بودند، فرستاده اعزام کردیم؛ پس آنها را به سختی و خسارت‌زدگی گرفتار ساختیم، باشد که با فروتنی درخواست کنند.
فَلَوْلَآ إِذْ جَآءَهُم بَأْسُنَا تَضَرَّعُوا۟ وَلَٰكِن قَسَتْ قُلُوبُهُمْ وَزَيَّنَ لَهُمُ ٱلشَّيْطَٰنُ مَا كَانُوا۟ يَعْمَلُونَ ﴿٤٣﴾
پس چرا آن‌گاه که سختی ما به آنها رسید، با فروتنی درخواست نکردند؟ چون دل‌هایشان سنگ شده و شیطان آنچه را انجام می‌دادند برایشان آراسته بود.
فَلَمَّا نَسُوا۟ مَا ذُكِّرُوا۟ بِهِۦ فَتَحْنَا عَلَيْهِمْ أَبْوَٰبَ كُلِّ شَىْءٍ حَتَّىٰٓ إِذَا فَرِحُوا۟ بِمَآ أُوتُوٓا۟ أَخَذْنَٰهُم بَغْتَةًۭ فَإِذَا هُم مُّبْلِسُونَ ﴿٤٤﴾
پس چون آنچه را به ایشان گوشزد شده بود فراموش کردند، درهای همه چیز را به رویشان گشودیم؛ تا اینکه وقتی به‌خاطر آنچه به ایشان داده شده بود سرخوش شدند، ناگهان گرفتارشان ساختیم و یک‌باره سر خورده شدند.
فَقُطِعَ دَابِرُ ٱلْقَوْمِ ٱلَّذِينَ ظَلَمُوا۟ ۚ وَٱلْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ ٱلْعَٰلَمِينَ ﴿٤٥﴾
پس ریشهٔ گروهی که ستم کردند کنده شد و همهٔ سپاس‌ها و ستایش‌ها از آنِ خداست، خداوندگار جهانیان.
قُلْ أَرَءَيْتُمْ إِنْ أَخَذَ ٱللَّهُ سَمْعَكُمْ وَأَبْصَٰرَكُمْ وَخَتَمَ عَلَىٰ قُلُوبِكُم مَّنْ إِلَٰهٌ غَيْرُ ٱللَّهِ يَأْتِيكُم بِهِ ۗ ٱنظُرْ كَيْفَ نُصَرِّفُ ٱلْءَايَٰتِ ثُمَّ هُمْ يَصْدِفُونَ ﴿٤٦﴾
بگو: «به نظر شما اگر خدا شنوایی و دیدگانتان را بگیرد و بر دل‌هایتان مُهر و موم نهد، کیست معبودی جز خدا که آن را برایتان بیاورد؟» بنگر چگونه نشانه‌ها را گوناگون قرار می‌دهیم، با این حال آنها رویگردان می‌شوند.
قُلْ أَرَءَيْتَكُمْ إِنْ أَتَىٰكُمْ عَذَابُ ٱللَّهِ بَغْتَةً أَوْ جَهْرَةً هَلْ يُهْلَكُ إِلَّا ٱلْقَوْمُ ٱلظَّٰلِمُونَ ﴿٤٧﴾
بگو: «به نظر شما اگر عذاب خدا ناگهان یا آشکارا به سراغتان آید، آیا جز گروه ستمکاران نابود می‌شوند؟
وَمَا نُرْسِلُ ٱلْمُرْسَلِينَ إِلَّا مُبَشِّرِينَ وَمُنذِرِينَ ۖ فَمَنْ ءَامَنَ وَأَصْلَحَ فَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ ﴿٤٨﴾
و فرستادگان را نمی‌فرستیم مگر به‌عنوان افرادی مژده‌دهنده و هشداردهنده؛ پس هر کس ایمان آورَد و اصلاح کند، نه هیچ بیمی بر آنها می‌رود و نه اندوهگین می‌شوند.
وَٱلَّذِينَ كَذَّبُوا۟ بِـَٔايَٰتِنَا يَمَسُّهُمُ ٱلْعَذَابُ بِمَا كَانُوا۟ يَفْسُقُونَ ﴿٤٩﴾
و کسانی که نشانه‌های ما را دروغ شمردند، به‌خاطر نابه‌کاری‌هایی که می‌کردند، دچار عذاب می‌شوند.
قُل لَّآ أَقُولُ لَكُمْ عِندِى خَزَآئِنُ ٱللَّهِ وَلَآ أَعْلَمُ ٱلْغَيْبَ وَلَآ أَقُولُ لَكُمْ إِنِّى مَلَكٌ ۖ إِنْ أَتَّبِعُ إِلَّا مَا يُوحَىٰٓ إِلَىَّ ۚ قُلْ هَلْ يَسْتَوِى ٱلْأَعْمَىٰ وَٱلْبَصِيرُ ۚ أَفَلَا تَتَفَكَّرُونَ ﴿٥٠﴾
بگو: «به شما نمی‌گویم: "گنجینه‌های خدا نزد من است"؛ و غیب نمی‌دانم؛ و به شما نمی‌گویم: "من فرشته‌ام". فقط چیزی را که به من وحی می‌شود، پیروی می‌کنم.» بگو: «آیا نابینا و بینا یکسانند؟ پس آیا نمی‌اندیشید؟
وَأَنذِرْ بِهِ ٱلَّذِينَ يَخَافُونَ أَن يُحْشَرُوٓا۟ إِلَىٰ رَبِّهِمْ ۙ لَيْسَ لَهُم مِّن دُونِهِۦ وَلِىٌّۭ وَلَا شَفِيعٌۭ لَّعَلَّهُمْ يَتَّقُونَ ﴿٥١﴾
و به‌وسیلهٔ آن به کسانی هشدار بده که از برانگیخته و گردآورده شدنشان به‌سوی خداوندگارشان بیم دارند و جز او هیچ سرپرست و اعمال نفوذ کننده‌ای ندارند؛ باشد که پروا کنند.
وَلَا تَطْرُدِ ٱلَّذِينَ يَدْعُونَ رَبَّهُم بِٱلْغَدَوٰةِ وَٱلْعَشِىِّ يُرِيدُونَ وَجْهَهُۥ ۖ مَا عَلَيْكَ مِنْ حِسَابِهِم مِّن شَىْءٍۢ وَمَا مِنْ حِسَابِكَ عَلَيْهِم مِّن شَىْءٍۢ فَتَطْرُدَهُمْ فَتَكُونَ مِنَ ٱلظَّٰلِمِينَ ﴿٥٢﴾
و کسانی را که بامدادان و شامگاهان خداوندگارشان را می‌خوانند، در حالی که رخسار او را می‌جویند، از خود مران. نه چیزی از حساب آنها بر عهدهٔ توست و نه چیزی از حساب تو بر عهدهٔ آنهاست، که آنان را برانی و در نتیجه از ستمکاران باشی.
وَكَذَٰلِكَ فَتَنَّا بَعْضَهُم بِبَعْضٍۢ لِّيَقُولُوٓا۟ أَهَٰٓؤُلَآءِ مَنَّ ٱللَّهُ عَلَيْهِم مِّنۢ بَيْنِنَآ ۗ أَلَيْسَ ٱللَّهُ بِأَعْلَمَ بِٱلشَّٰكِرِينَ ﴿٥٣﴾
و بدان‌سان برخی از آنها را به‌وسیلهٔ برخی دیگر به آشفتگی انداختیم تا بگویند: «آیا اینها هستند که خدا از میان ما بر آنان منّت نهاده است؟» آیا خدا قدردانان را بهتر نمی‌شناسد؟
وَإِذَا جَآءَكَ ٱلَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِـَٔايَٰتِنَا فَقُلْ سَلَٰمٌ عَلَيْكُمْ ۖ كَتَبَ رَبُّكُمْ عَلَىٰ نَفْسِهِ ٱلرَّحْمَةَ ۖ أَنَّهُۥ مَنْ عَمِلَ مِنكُمْ سُوٓءًۢا بِجَهَٰلَةٍۢ ثُمَّ تَابَ مِنۢ بَعْدِهِۦ وَأَصْلَحَ فَأَنَّهُۥ غَفُورٌۭ رَّحِيمٌۭ ﴿٥٤﴾
و چون کسانی که به نشانه‌های ما ایمان می‌آورند، نزد تو آیند، بگو: «درود بر شما! خداوندگارتان رحمت را بر خود مقرر کرده است که هر کس از شما نادانسته کار بدی انجام دهد، آن‌گاه پس از آن، توبه کند و اصلاح نماید، کار او آمرزندگی و مهربانی است.
وَكَذَٰلِكَ نُفَصِّلُ ٱلْءَايَٰتِ وَلِتَسْتَبِينَ سَبِيلُ ٱلْمُجْرِمِينَ ﴿٥٥﴾
و این‌گونه نشانه‌ها را جدا جدا ارائه می‌کنیم تا راه بزهکاران به‌صورت طبیعی روشن شود.
قُلْ إِنِّى نُهِيتُ أَنْ أَعْبُدَ ٱلَّذِينَ تَدْعُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ ۚ قُل لَّآ أَتَّبِعُ أَهْوَآءَكُمْ ۙ قَدْ ضَلَلْتُ إِذًۭا وَمَآ أَنَا۠ مِنَ ٱلْمُهْتَدِينَ ﴿٥٦﴾
بگو: «من از بندگی کسانی که به‌جای خدا می‌خوانید، نهی شده‌ام.» بگو: «از هوس‌های شما پیروی نمی‌کنم، که در این صورت، گمراه شده‌ام و از راه‌یافتگان نخواهم بود.
قُلْ إِنِّى عَلَىٰ بَيِّنَةٍۢ مِّن رَّبِّى وَكَذَّبْتُم بِهِۦ ۚ مَا عِندِى مَا تَسْتَعْجِلُونَ بِهِۦٓ ۚ إِنِ ٱلْحُكْمُ إِلَّا لِلَّهِ ۖ يَقُصُّ ٱلْحَقَّ ۖ وَهُوَ خَيْرُ ٱلْفَٰصِلِينَ ﴿٥٧﴾
بگو: «من بر دلیلی روشن از جانب خداوندگارم تکیه کرده‌ام، ولی شما آن را دروغ شمردید. آنچه با شتاب خواهان آنید، نزد من نیست؛ فرماندهی جز از آنِ خدا نیست؛ حقیقت را روایت می‌کند و او بهترین فیصله‌دهنده است.
قُل لَّوْ أَنَّ عِندِى مَا تَسْتَعْجِلُونَ بِهِۦ لَقُضِىَ ٱلْأَمْرُ بَيْنِى وَبَيْنَكُمْ ۗ وَٱللَّهُ أَعْلَمُ بِٱلظَّٰلِمِينَ ﴿٥٨﴾
بگو: «اگر آنچه با شتاب خواهان آنید نزد من بود، قطعاً کار میان من و شما یک‌سره شده بود. و خدا ستمکاران را بهتر می‌شناسد.
۞ وَعِندَهُۥ مَفَاتِحُ ٱلْغَيْبِ لَا يَعْلَمُهَآ إِلَّا هُوَ ۚ وَيَعْلَمُ مَا فِى ٱلْبَرِّ وَٱلْبَحْرِ ۚ وَمَا تَسْقُطُ مِن وَرَقَةٍ إِلَّا يَعْلَمُهَا وَلَا حَبَّةٍۢ فِى ظُلُمَٰتِ ٱلْأَرْضِ وَلَا رَطْبٍۢ وَلَا يَابِسٍ إِلَّا فِى كِتَٰبٍۢ مُّبِينٍۢ ﴿٥٩﴾
و گنجینه‌های ماورا نزد اوست، در حالی که کسی جز او آنها را نمی‌داند؛ و آنچه را در خشکی و دریاست می‌داند. و هیچ برگی نمی‌افتد، مگر اینکه آن را می‌داند؛ و نیز هیچ دانه‌ای در تاریکی‌های زمین و هیچ تر و خشکی، مگر اینکه در کتابی آشکار وجود دارد.
وَهُوَ ٱلَّذِى يَتَوَفَّىٰكُم بِٱلَّيْلِ وَيَعْلَمُ مَا جَرَحْتُم بِٱلنَّهَارِ ثُمَّ يَبْعَثُكُمْ فِيهِ لِيُقْضَىٰٓ أَجَلٌۭ مُّسَمًّۭى ۖ ثُمَّ إِلَيْهِ مَرْجِعُكُمْ ثُمَّ يُنَبِّئُكُم بِمَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ ﴿٦٠﴾
و او کسی است که جان شما را در شب می‌گیرد و آنچه را در روز بر سر خود آورده‌اید می‌داند، آن‌گاه شما را در آن برمی‌انگیزد تا سررسیدی مشخص حتمی شود. سپس بازگشت شما به‌سوی اوست، آن‌گاه شما را به آنچه انجام می‌دادید، آگاه می‌کند.
وَهُوَ ٱلْقَاهِرُ فَوْقَ عِبَادِهِۦ ۖ وَيُرْسِلُ عَلَيْكُمْ حَفَظَةً حَتَّىٰٓ إِذَا جَآءَ أَحَدَكُمُ ٱلْمَوْتُ تَوَفَّتْهُ رُسُلُنَا وَهُمْ لَا يُفَرِّطُونَ ﴿٦١﴾
و اوست مقتدری که بر بندگانش تسلط دارد و بر شما نگهبانانی گسیل می‌دارد، تا آن‌گاه که یکی از شما را مرگ فرا رسد، فرستادگان ما جان او را می‌گیرند، در حالی که آنان کوتاهی نمی‌کنند.
ثُمَّ رُدُّوٓا۟ إِلَى ٱللَّهِ مَوْلَىٰهُمُ ٱلْحَقِّ ۚ أَلَا لَهُ ٱلْحُكْمُ وَهُوَ أَسْرَعُ ٱلْحَٰسِبِينَ ﴿٦٢﴾
آن‌گاه به سوی خدا، مولای راستینشان بازگردانده می‌شوند. آگاه باشید که فرماندهی از آنِ اوست، و او سریع‌ترین حسابرس است.
قُلْ مَن يُنَجِّيكُم مِّن ظُلُمَٰتِ ٱلْبَرِّ وَٱلْبَحْرِ تَدْعُونَهُۥ تَضَرُّعًۭا وَخُفْيَةًۭ لَّئِنْ أَنجَىٰنَا مِنْ هَٰذِهِۦ لَنَكُونَنَّ مِنَ ٱلشَّٰكِرِينَ ﴿٦٣﴾
بگو: «چه کسی شما را از تاریکی‌های خشکی و دریا می‌رهاند، در حالی که او را ملتمسانه و مخفیانه می‌خوانید که اگر ما را از این رهایی بخشد، قطعاً از قدرشناسان خواهیم بود؟
قُلِ ٱللَّهُ يُنَجِّيكُم مِّنْهَا وَمِن كُلِّ كَرْبٍۢ ثُمَّ أَنتُمْ تُشْرِكُونَ ﴿٦٤﴾
بگو: «خداست که شما را از آن و از هر اندوه سنگینی رهایی می‌بخشد؛ با این حال شما شرک می‌ورزید.
قُلْ هُوَ ٱلْقَادِرُ عَلَىٰٓ أَن يَبْعَثَ عَلَيْكُمْ عَذَابًۭا مِّن فَوْقِكُمْ أَوْ مِن تَحْتِ أَرْجُلِكُمْ أَوْ يَلْبِسَكُمْ شِيَعًۭا وَيُذِيقَ بَعْضَكُم بَأْسَ بَعْضٍ ۗ ٱنظُرْ كَيْفَ نُصَرِّفُ ٱلْءَايَٰتِ لَعَلَّهُمْ يَفْقَهُونَ ﴿٦٥﴾
بگو: «او تواناست که از فرازتان یا از زیر پایتان عذابی را بر شما برانگیزد، یا شما را با گروه گروه شدن، دچار آمیختگی کند و ناملایمات برخی از شما را به برخی دیگر بچشاند.» بنگر چگونه نشانه‌ها را گوناگون قرار می‌دهیم، باشد که بفهمند.
وَكَذَّبَ بِهِۦ قَوْمُكَ وَهُوَ ٱلْحَقُّ ۚ قُل لَّسْتُ عَلَيْكُم بِوَكِيلٍۢ ﴿٦٦﴾
و قوم تو آن را دروغ شمردند، در حالی که حق است. بگو: «من متولی امور شما نیستم.
لِّكُلِّ نَبَإٍۢ مُّسْتَقَرٌّۭ ۚ وَسَوْفَ تَعْلَمُونَ ﴿٦٧﴾
هر خبری قرارگاهی دارد؛ و به‌زودی خواهید دانست.
وَإِذَا رَأَيْتَ ٱلَّذِينَ يَخُوضُونَ فِىٓ ءَايَٰتِنَا فَأَعْرِضْ عَنْهُمْ حَتَّىٰ يَخُوضُوا۟ فِى حَدِيثٍ غَيْرِهِۦ ۚ وَإِمَّا يُنسِيَنَّكَ ٱلشَّيْطَٰنُ فَلَا تَقْعُدْ بَعْدَ ٱلذِّكْرَىٰ مَعَ ٱلْقَوْمِ ٱلظَّٰلِمِينَ ﴿٦٨﴾
و هر گاه کسانی را دیدی که دربارهٔ نشانه‌های ما غرق سرگرمی می‌شوند، از آنها صرف نظر کن تا دربارهٔ سخنی جز آن غرق سرگرمی شوند. و اگر شیطان تو را به فراموشی انداخت، پس از به‌یاد آوردن، دیگر با گروه ستمکاران منشین.
وَمَا عَلَى ٱلَّذِينَ يَتَّقُونَ مِنْ حِسَابِهِم مِّن شَىْءٍۢ وَلَٰكِن ذِكْرَىٰ لَعَلَّهُمْ يَتَّقُونَ ﴿٦٩﴾
و چیزی از حساب آنها بر عهدهٔ کسانی که پروا می‌کنند نیست، ولی به‌عنوان یادآوری؛ باشد که پروا کنند.
وَذَرِ ٱلَّذِينَ ٱتَّخَذُوا۟ دِينَهُمْ لَعِبًۭا وَلَهْوًۭا وَغَرَّتْهُمُ ٱلْحَيَوٰةُ ٱلدُّنْيَا ۚ وَذَكِّرْ بِهِۦٓ أَن تُبْسَلَ نَفْسٌۢ بِمَا كَسَبَتْ لَيْسَ لَهَا مِن دُونِ ٱللَّهِ وَلِىٌّۭ وَلَا شَفِيعٌۭ وَإِن تَعْدِلْ كُلَّ عَدْلٍۢ لَّا يُؤْخَذْ مِنْهَآ ۗ أُو۟لَٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ أُبْسِلُوا۟ بِمَا كَسَبُوا۟ ۖ لَهُمْ شَرَابٌۭ مِّنْ حَمِيمٍۢ وَعَذَابٌ أَلِيمٌۢ بِمَا كَانُوا۟ يَكْفُرُونَ ﴿٧٠﴾
و کسانی را که دین خود را به بازی و سرگرمی گرفتند و زندگی دنیا فریبشان داد، رها کن و با آن یادآوری نما تا مبادا شخصی به‌سبب دستاوردش گرفتار شود؛ که جز خدا سرپرست و شفیعی ندارد و هر تاوانی به‌عنوان جایگزین بدهد، از او پذیرفته نمی‌شود. آنها کسانی هستند که به‌سبب دستاوردشان گرفتار شدند و به‌خاطر حق‌پوشی‌هایی که می‌کردند، شرابی از آب جوش و عذابی دردناک خواهند داشت.
قُلْ أَنَدْعُوا۟ مِن دُونِ ٱللَّهِ مَا لَا يَنفَعُنَا وَلَا يَضُرُّنَا وَنُرَدُّ عَلَىٰٓ أَعْقَابِنَا بَعْدَ إِذْ هَدَىٰنَا ٱللَّهُ كَٱلَّذِى ٱسْتَهْوَتْهُ ٱلشَّيَٰطِينُ فِى ٱلْأَرْضِ حَيْرَانَ لَهُۥٓ أَصْحَٰبٌۭ يَدْعُونَهُۥٓ إِلَى ٱلْهُدَى ٱئْتِنَا ۗ قُلْ إِنَّ هُدَى ٱللَّهِ هُوَ ٱلْهُدَىٰ ۖ وَأُمِرْنَا لِنُسْلِمَ لِرَبِّ ٱلْعَٰلَمِينَ ﴿٧١﴾
بگو: «آیا به‌جای خدا چیزی را بخوانیم که نه سودی به ما می‌رساند و نه زیانی برایمان دارد؟ و پس از آنکه خدا ما را راهبری کرد، به عقب بازگردانده شویم؟ همچون کسی که شیاطین در زمین او را به گمراهی و سقوط کشانده‌اند و با آنکه یارانی دارد که او را به راهبری می‌خوانند که نزد ما بیا، سرگردان مانده است؟» بگو: «به‌راستی راهبری خدا همان راهبری است و ما فرمان یافته‌ایم تسلیم خداوندگار جهانیان باشیم.
وَأَنْ أَقِيمُوا۟ ٱلصَّلَوٰةَ وَٱتَّقُوهُ ۚ وَهُوَ ٱلَّذِىٓ إِلَيْهِ تُحْشَرُونَ ﴿٧٢﴾
و اینکه نماز را برپا دارید و از او پروا کنید و اوست کسی که به سویش برانگیخته و گردآورده می‌شوید.
وَهُوَ ٱلَّذِى خَلَقَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضَ بِٱلْحَقِّ ۖ وَيَوْمَ يَقُولُ كُن فَيَكُونُ ۚ قَوْلُهُ ٱلْحَقُّ ۚ وَلَهُ ٱلْمُلْكُ يَوْمَ يُنفَخُ فِى ٱلصُّورِ ۚ عَٰلِمُ ٱلْغَيْبِ وَٱلشَّهَٰدَةِ ۚ وَهُوَ ٱلْحَكِيمُ ٱلْخَبِيرُ ﴿٧٣﴾
و اوست که آسمان‌ها و زمین را بر مبنایی درست آفرید. و روزی که می‌گوید «باش» می‌شود. سخنش حق است و روزی که در صور دمیده می‌شود، زمامداری از آنِ اوست. دانای پنهان و آشکار است و او فرزانه و آگاه است.
۞ وَإِذْ قَالَ إِبْرَٰهِيمُ لِأَبِيهِ ءَازَرَ أَتَتَّخِذُ أَصْنَامًا ءَالِهَةً ۖ إِنِّىٓ أَرَىٰكَ وَقَوْمَكَ فِى ضَلَٰلٍۢ مُّبِينٍۢ ﴿٧٤﴾
و هنگامی که ابراهیم به پدرش آزر گفت: «آیا بت‌ها را به‌عنوان معبود برمی‌گزینی؟ به‌راستی من تو و قومت را در گمراهی آشکاری می‌بینم.
وَكَذَٰلِكَ نُرِىٓ إِبْرَٰهِيمَ مَلَكُوتَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ وَلِيَكُونَ مِنَ ٱلْمُوقِنِينَ ﴿٧٥﴾
و آن‌گونه حقیقت زمامداری آسمان‌ها و زمین را به ابراهیم نشان می‌دادیم تا از باورمندان باشد.
فَلَمَّا جَنَّ عَلَيْهِ ٱلَّيْلُ رَءَا كَوْكَبًۭا ۖ قَالَ هَٰذَا رَبِّى ۖ فَلَمَّآ أَفَلَ قَالَ لَآ أُحِبُّ ٱلْءَافِلِينَ ﴿٧٦﴾
پس چون شب بر او پرده افکند، ستاره‌ای درخشان دید و گفت: «این خداوندگار من است.» اما چون ناپدید شد، گفت: «ناپدید شوندگان را دوست ندارم.
فَلَمَّا رَءَا ٱلْقَمَرَ بَازِغًۭا قَالَ هَٰذَا رَبِّى ۖ فَلَمَّآ أَفَلَ قَالَ لَئِن لَّمْ يَهْدِنِى رَبِّى لَأَكُونَنَّ مِنَ ٱلْقَوْمِ ٱلضَّآلِّينَ ﴿٧٧﴾
پس چون ماه را در حال بر آمدن دید، گفت: «این خداوندگار من است.» اما چون ناپدید شد، گفت: «اگر خداوندگارم مرا راهبری نکند، قطعاً از گروه گمراهان خواهم بود.
فَلَمَّا رَءَا ٱلشَّمْسَ بَازِغَةًۭ قَالَ هَٰذَا رَبِّى هَٰذَآ أَكْبَرُ ۖ فَلَمَّآ أَفَلَتْ قَالَ يَٰقَوْمِ إِنِّى بَرِىٓءٌۭ مِّمَّا تُشْرِكُونَ ﴿٧٨﴾
پس چون خورشید را در حال بر آمدن دید، گفت: «این خداوندگار من است. این بزرگ‌تر است.» اما چون ناپدید شد، گفت: «ای قوم من، به‌راستی من از آنچه شریک قرار می‌دهید، بیزارم.
إِنِّى وَجَّهْتُ وَجْهِىَ لِلَّذِى فَطَرَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضَ حَنِيفًۭا ۖ وَمَآ أَنَا۠ مِنَ ٱلْمُشْرِكِينَ ﴿٧٩﴾
به‌راستی من رویکرد خود را حق‌طلبانه به‌سوی کسی قرار دادم که آسمان‌ها و زمین را پدید آورد و من از مشرکان نیستم.
وَحَآجَّهُۥ قَوْمُهُۥ ۚ قَالَ أَتُحَٰٓجُّوٓنِّى فِى ٱللَّهِ وَقَدْ هَدَىٰنِ ۚ وَلَآ أَخَافُ مَا تُشْرِكُونَ بِهِۦٓ إِلَّآ أَن يَشَآءَ رَبِّى شَيْـًۭٔا ۗ وَسِعَ رَبِّى كُلَّ شَىْءٍ عِلْمًا ۗ أَفَلَا تَتَذَكَّرُونَ ﴿٨٠﴾
و قومش با او بحث کردند. گفت: «آیا دربارهٔ خدا با من بحث می‌کنید در حالی که او مرا راهبری کرده است؟ و من از آنچه شریک او قرار می‌دهید نمی‌ترسم؛ مگر آنکه خداوندگارم چیزی را خواسته باشد که خداوندگارم با دانش همه چیز را در بر گرفته است. آیا توجه نمی‌کنید؟
وَكَيْفَ أَخَافُ مَآ أَشْرَكْتُمْ وَلَا تَخَافُونَ أَنَّكُمْ أَشْرَكْتُم بِٱللَّهِ مَا لَمْ يُنَزِّلْ بِهِۦ عَلَيْكُمْ سُلْطَٰنًۭا ۚ فَأَىُّ ٱلْفَرِيقَيْنِ أَحَقُّ بِٱلْأَمْنِ ۖ إِن كُنتُمْ تَعْلَمُونَ ﴿٨١﴾
و چگونه از آنچه شریک قرار داده‌اید بیم داشته باشم، در حالی که شما بیمی ندارید از اینکه چیزی را شریک خدا قرار داده‌اید که هیچ دلیلی قاطع و برتری‌بخش برای آن بر شما فرو نفرستاده است؟ پس اگر می‌دانید، کدام‌یک از دو گروه به امنیت سزاوارتر است؟
ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَلَمْ يَلْبِسُوٓا۟ إِيمَٰنَهُم بِظُلْمٍ أُو۟لَٰٓئِكَ لَهُمُ ٱلْأَمْنُ وَهُم مُّهْتَدُونَ ﴿٨٢﴾
کسانی که ایمان آورده و ایمانشان را به ستمی در نیامیخته‌اند، امنیت از آنِ چنین کسانی است و آنان راه‌یافته‌اند.
وَتِلْكَ حُجَّتُنَآ ءَاتَيْنَٰهَآ إِبْرَٰهِيمَ عَلَىٰ قَوْمِهِۦ ۚ نَرْفَعُ دَرَجَٰتٍۢ مَّن نَّشَآءُ ۗ إِنَّ رَبَّكَ حَكِيمٌ عَلِيمٌۭ ﴿٨٣﴾
و آن دلیل بی‌پاسخ ما بود که به ابراهیم در برابر قومش دادیم. هر که را بخواهیم به رتبه‌هایی بالا می‌بریم. به‌راستی خداوندگارت فرزانه و داناست.
وَوَهَبْنَا لَهُۥٓ إِسْحَٰقَ وَيَعْقُوبَ ۚ كُلًّا هَدَيْنَا ۚ وَنُوحًا هَدَيْنَا مِن قَبْلُ ۖ وَمِن ذُرِّيَّتِهِۦ دَاوُۥدَ وَسُلَيْمَٰنَ وَأَيُّوبَ وَيُوسُفَ وَمُوسَىٰ وَهَٰرُونَ ۚ وَكَذَٰلِكَ نَجْزِى ٱلْمُحْسِنِينَ ﴿٨٤﴾
و به او اسحاق و یعقوب را ارزانی داشتیم و هر یک را راهبری کردیم و نوح را پیش از آن راهبری کرده بودیم و از دودمان او داود و سلیمان و ایوب و یوسف و موسی و هارون را. و آن‌چنان نیکوکاران را پاداش می‌دهیم.
وَزَكَرِيَّا وَيَحْيَىٰ وَعِيسَىٰ وَإِلْيَاسَ ۖ كُلٌّۭ مِّنَ ٱلصَّٰلِحِينَ ﴿٨٥﴾
و زکریا و یحیی و عیسی و الیاس را که همه از شایستگان بودند.
وَإِسْمَٰعِيلَ وَٱلْيَسَعَ وَيُونُسَ وَلُوطًۭا ۚ وَكُلًّۭا فَضَّلْنَا عَلَى ٱلْعَٰلَمِينَ ﴿٨٦﴾
و اسماعیل و یَسَع و یونس و لوط را و همگی را بر جهانیان برتری دادیم.
Proposed in post #2883 · 30 Mar 2025وَمِنْ ءَابَآئِهِمْ وَذُرِّيَّٰتِهِمْ وَإِخْوَٰنِهِمْ ۖ وَٱجْتَبَيْنَٰهُمْ وَهَدَيْنَٰهُمْ إِلَىٰ صِرَٰطٍۢ مُّسْتَقِيمٍۢ ﴿٨٧﴾
و برخی از پدرانشان و دودمانشان و برادرانشان را؛ و آنها را برگزیدیم و به راهی درست و استوار راهبریشان کردیم.
Proposed in post #2883 · 30 Mar 2025ذَٰلِكَ هُدَى ٱللَّهِ يَهْدِى بِهِۦ مَن يَشَآءُ مِنْ عِبَادِهِۦ ۚ وَلَوْ أَشْرَكُوا۟ لَحَبِطَ عَنْهُم مَّا كَانُوا۟ يَعْمَلُونَ ﴿٨٨﴾
آن راهبری خداست که هر کس از بندگانش را بخواهد با آن راهبری می‌کند؛ و اگر شرک بورزند، آنچه انجام می‌دادند از اعتبار خواهد افتاد و از دستشان خواهد رفت.
أُو۟لَٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ ءَاتَيْنَٰهُمُ ٱلْكِتَٰبَ وَٱلْحُكْمَ وَٱلنُّبُوَّةَ ۚ فَإِن يَكْفُرْ بِهَا هَٰٓؤُلَآءِ فَقَدْ وَكَّلْنَا بِهَا قَوْمًۭا لَّيْسُوا۟ بِهَا بِكَٰفِرِينَ ﴿٨٩﴾
آنان کسانی هستند که به ایشان کتاب و مأموریت و پیامبری دادیم؛ پس اگر اینان نسبت به آنها حق‌پوشی کنند، قطعاً گروهی را برای پیگیری این موضوعات گماشته‌ایم که دربارهٔ آنها پوشانندهٔ حق نیستند.
أُو۟لَٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ هَدَى ٱللَّهُ ۖ فَبِهُدَىٰهُمُ ٱقْتَدِهْ ۗ قُل لَّآ أَسْـَٔلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْرًا ۖ إِنْ هُوَ إِلَّا ذِكْرَىٰ لِلْعَٰلَمِينَ ﴿٩٠﴾
آنان کسانی هستند که خدا راهبریشان کرده است؛ پس به راهبری شدنشان اقتدا کن. بگو: «در برابرش از شما پاداشی نمی‌خواهم. آن چیزی نیست جز یادکردی برای جهانیان.
وَمَا قَدَرُوا۟ ٱللَّهَ حَقَّ قَدْرِهِۦٓ إِذْ قَالُوا۟ مَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ عَلَىٰ بَشَرٍۢ مِّن شَىْءٍۢ ۗ قُلْ مَنْ أَنزَلَ ٱلْكِتَٰبَ ٱلَّذِى جَآءَ بِهِۦ مُوسَىٰ نُورًۭا وَهُدًۭى لِّلنَّاسِ ۖ تَجْعَلُونَهُۥ قَرَاطِيسَ تُبْدُونَهَا وَتُخْفُونَ كَثِيرًۭا ۖ وَعُلِّمْتُم مَّا لَمْ تَعْلَمُوٓا۟ أَنتُمْ وَلَآ ءَابَآؤُكُمْ ۖ قُلِ ٱللَّهُ ۖ ثُمَّ ذَرْهُمْ فِى خَوْضِهِمْ يَلْعَبُونَ ﴿٩١﴾
و خدا را آن‌گونه که شایستهٔ بزرگی اوست به بزرگی نشناختند، آن‌گاه که گفتند: «خدا هیچ چیزی بر هیچ بشری فرو نفرستاده است!» بگو: «چه کسی کتابی را که موسی آورد، در حالی که نوری و راهبری برای مردم بود، فرو فرستاد؟ آن را کاغذهایی قرار می‌دهید که آشکارشان می‌کنید و بسیاری را پنهان می‌سازید؛ و چیزهایی به شما آموزش داده شد که نه خودتان می‌دانستید و نه پدرانتان.» بگو: «خدا.» سپس آنان را غرق در سرگرمی باطلشان در حالی که بازی می‌کنند رها کن.
وَهَٰذَا كِتَٰبٌ أَنزَلْنَٰهُ مُبَارَكٌۭ مُّصَدِّقُ ٱلَّذِى بَيْنَ يَدَيْهِ وَلِتُنذِرَ أُمَّ ٱلْقُرَىٰ وَمَنْ حَوْلَهَا ۚ وَٱلَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِٱلْءَاخِرَةِ يُؤْمِنُونَ بِهِۦ ۖ وَهُمْ عَلَىٰ صَلَاتِهِمْ يُحَافِظُونَ ﴿٩٢﴾
و این کتابی است که فرو فرستادیمش، پربرکت و تأییدکنندهٔ آنچه پیش از خودش بوده؛ و تا به أم‌القری و اطرافیان آن هشدار دهی. و کسانی که به سرای واپسین ایمان دارند به آن ایمان می‌آورند و آنان همواره بر نمازشان مواظبت دارند.
وَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ ٱفْتَرَىٰ عَلَى ٱللَّهِ كَذِبًا أَوْ قَالَ أُوحِىَ إِلَىَّ وَلَمْ يُوحَ إِلَيْهِ شَىْءٌۭ وَمَن قَالَ سَأُنزِلُ مِثْلَ مَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ ۗ وَلَوْ تَرَىٰٓ إِذِ ٱلظَّٰلِمُونَ فِى غَمَرَٰتِ ٱلْمَوْتِ وَٱلْمَلَٰٓئِكَةُ بَاسِطُوٓا۟ أَيْدِيهِمْ أَخْرِجُوٓا۟ أَنفُسَكُمُ ۖ ٱلْيَوْمَ تُجْزَوْنَ عَذَابَ ٱلْهُونِ بِمَا كُنتُمْ تَقُولُونَ عَلَى ٱللَّهِ غَيْرَ ٱلْحَقِّ وَكُنتُمْ عَنْ ءَايَٰتِهِۦ تَسْتَكْبِرُونَ ﴿٩٣﴾
و چه کسی ستمکارتر است از آن کس که بر خدا دروغی بندد، یا با آنکه چیزی به او وحی نشده، بگوید: «به من وحی شده است»؟ و کسی که بگوید: «همانند آنچه خدا نازل کرده است را نازل خواهم کرد»؟ و شگفتا اگر ببینی هنگامی که ستمکاران در گرداب‌های مرگ فرو می‌روند و فرشتگان در حالی که دستانشان را گشوده‌اند: «جان‌هایتان را بیرون آورید! امروز به سزای آنچه به ناحق به خدا نسبت می‌دادید و از نشانه‌هایش با خودبزرگ‌بینی می‌گذشتید، با عذاب خوار بودن کیفر داده می‌شوید.
وَلَقَدْ جِئْتُمُونَا فُرَٰدَىٰ كَمَا خَلَقْنَٰكُمْ أَوَّلَ مَرَّةٍۢ وَتَرَكْتُم مَّا خَوَّلْنَٰكُمْ وَرَآءَ ظُهُورِكُمْ ۖ وَمَا نَرَىٰ مَعَكُمْ شُفَعَآءَكُمُ ٱلَّذِينَ زَعَمْتُمْ أَنَّهُمْ فِيكُمْ شُرَكَٰٓؤُا۟ ۚ لَقَد تَّقَطَّعَ بَيْنَكُمْ وَضَلَّ عَنكُم مَّا كُنتُمْ تَزْعُمُونَ ﴿٩٤﴾
و به‌راستی یکّه و تنها نزد ما آمده‌اید - همان‌گونه که نخستین بار شما را آفریدیم - و آنچه را در اختیارتان گذاشته بودیم پشت سرتان رها ساختید، و شفیعانتان را که می‌پنداشتید آنها دربارهٔ شما شریکانی هستند، همراهتان نمی‌بینیم؛ هر آیینه میان شما جدایی افتاده و آنچه می‌پنداشتید از دستتان رفته و گم شده است.
۞ إِنَّ ٱللَّهَ فَالِقُ ٱلْحَبِّ وَٱلنَّوَىٰ ۖ يُخْرِجُ ٱلْحَىَّ مِنَ ٱلْمَيِّتِ وَمُخْرِجُ ٱلْمَيِّتِ مِنَ ٱلْحَىِّ ۚ ذَٰلِكُمُ ٱللَّهُ ۖ فَأَنَّىٰ تُؤْفَكُونَ ﴿٩٥﴾
بی‌گمان خدا شکافندهٔ دانه‌ها و هسته‌هاست؛ زنده را از مرده بیرون می‌آورد و بیرون‌آورندهٔ مرده از زنده است. آن است خدا؛ پس چگونه دگرگون می‌شوید؟
فَالِقُ ٱلْإِصْبَاحِ وَجَعَلَ ٱلَّيْلَ سَكَنًۭا وَٱلشَّمْسَ وَٱلْقَمَرَ حُسْبَانًۭا ۚ ذَٰلِكَ تَقْدِيرُ ٱلْعَزِيزِ ٱلْعَلِيمِ ﴿٩٦﴾
که شکافندهٔ دمیدن سپیده و قرار دهندهٔ شب برای آرامشی فراوان و خورشید و ماه برای حسابی دقیق است؛ آن، طراحی عزتمند داناست.
وَهُوَ ٱلَّذِى جَعَلَ لَكُمُ ٱلنُّجُومَ لِتَهْتَدُوا۟ بِهَا فِى ظُلُمَٰتِ ٱلْبَرِّ وَٱلْبَحْرِ ۗ قَدْ فَصَّلْنَا ٱلْءَايَٰتِ لِقَوْمٍۢ يَعْلَمُونَ ﴿٩٧﴾
و اوست که ستارگان را برای شما قرار داد تا با آنها در تاریکی‌های خشکی و دریا راه یابید؛ به‌راستی ما نشانه‌ها را برای گروهی که می‌دانند جدا جدا ارائه کرده‌ایم.
وَهُوَ ٱلَّذِىٓ أَنشَأَكُم مِّن نَّفْسٍۢ وَٰحِدَةٍۢ فَمُسْتَقَرٌّۭ وَمُسْتَوْدَعٌۭ ۗ قَدْ فَصَّلْنَا ٱلْءَايَٰتِ لِقَوْمٍۢ يَفْقَهُونَ ﴿٩٨﴾
و اوست که شما را از یک حقیقت و گوهر انسانی پدید آورد؛ پس ماندگارید و موقت؛ به‌راستی ما نشانه‌ها را برای گروهی که می‌فهمند جدا جدا ارائه کرده‌ایم.
وَهُوَ ٱلَّذِىٓ أَنزَلَ مِنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءًۭ فَأَخْرَجْنَا بِهِۦ نَبَاتَ كُلِّ شَىْءٍۢ فَأَخْرَجْنَا مِنْهُ خَضِرًۭا نُّخْرِجُ مِنْهُ حَبًّۭا مُّتَرَاكِبًۭا وَمِنَ ٱلنَّخْلِ مِن طَلْعِهَا قِنْوَانٌۭ دَانِيَةٌۭ وَجَنَّٰتٍۢ مِّنْ أَعْنَابٍۢ وَٱلزَّيْتُونَ وَٱلرُّمَّانَ مُشْتَبِهًۭا وَغَيْرَ مُتَشَٰبِهٍ ۗ ٱنظُرُوٓا۟ إِلَىٰ ثَمَرِهِۦٓ إِذَآ أَثْمَرَ وَيَنْعِهِۦٓ ۚ إِنَّ فِى ذَٰلِكُمْ لَءَايَٰتٍۢ لِّقَوْمٍۢ يُؤْمِنُونَ ﴿٩٩﴾
و اوست که از آسمان آبی فرو فرستاد؛ پس با آن رویش هر چیزی را بیرون آوردیم؛ و از آن سبزه‌ای بیرون آوردیم که از آن دانه‌هایی بر هم چیده بیرون می‌آوریم. و از درخت خرما که از سر بر آوردن شکوفه‌اش، خوشه‌هایی پایین‌آمده است؛ و باغ‌هایی از انگور را و زیتون و انار را که همانند و ناهمگون‌اند. هنگامی که به ثمر می‌رسد، به محصولش و به رسیدنش بنگرید؛ بی‌گمان در آن نشانه‌هایی است برای گروهی که ایمان می‌آورند.
وَجَعَلُوا۟ لِلَّهِ شُرَكَآءَ ٱلْجِنَّ وَخَلَقَهُمْ ۖ وَخَرَقُوا۟ لَهُۥ بَنِينَ وَبَنَٰتٍۭ بِغَيْرِ عِلْمٍۢ ۚ سُبْحَٰنَهُۥ وَتَعَٰلَىٰ عَمَّا يَصِفُونَ ﴿١٠٠﴾
و جن را شریکان خدا قرار دادند، با آنکه او آنها را آفریده است؛ و بدون تکیه به هیچ دانشی برای او پسران و دخترانی تراشیدند. پاک و منزه است او و برتر است از آنچه توصیف می‌کنند.
بَدِيعُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ ۖ أَنَّىٰ يَكُونُ لَهُۥ وَلَدٌۭ وَلَمْ تَكُن لَّهُۥ صَٰحِبَةٌۭ ۖ وَخَلَقَ كُلَّ شَىْءٍۢ ۖ وَهُوَ بِكُلِّ شَىْءٍ عَلِيمٌۭ ﴿١٠١﴾
او که مبتکر آسمان‌ها و زمین است؛ چگونه او را فرزندی باشد درحالی‌که همسری نداشته و همه چیز را آفریده است و او به هر چیزی داناست.
ذَٰلِكُمُ ٱللَّهُ رَبُّكُمْ ۖ لَآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ ۖ خَٰلِقُ كُلِّ شَىْءٍۢ فَٱعْبُدُوهُ ۚ وَهُوَ عَلَىٰ كُلِّ شَىْءٍۢ وَكِيلٌۭ ﴿١٠٢﴾
آن است خدا، خداوندگار شما؛ هیچ معبودی جز او نیست و آفرینندهٔ هر چیزی است. پس او را بندگی کنید. و او عهده‌دار همه چیز است.
لَّا تُدْرِكُهُ ٱلْأَبْصَٰرُ وَهُوَ يُدْرِكُ ٱلْأَبْصَٰرَ ۖ وَهُوَ ٱللَّطِيفُ ٱلْخَبِيرُ ﴿١٠٣﴾
دیدگان او را در نمی‌یابند، ولی او دیدگان را در می‌یابد و اوست مهرورز نازک‌کار و آگاه.
قَدْ جَآءَكُم بَصَآئِرُ مِن رَّبِّكُمْ ۖ فَمَنْ أَبْصَرَ فَلِنَفْسِهِۦ ۖ وَمَنْ عَمِىَ فَعَلَيْهَا ۚ وَمَآ أَنَا۠ عَلَيْكُم بِحَفِيظٍۢ ﴿١٠٤﴾
به‌راستی از جانب خداوندگارتان بینش‌هایی نزد شما آمده است؛ پس هر کس با دقت بنگرد، به سود خودش و هر کس کور باشد، به زیان خود اوست؛ و من نگهدارندهٔ اجباری شما نیستم.
وَكَذَٰلِكَ نُصَرِّفُ ٱلْءَايَٰتِ وَلِيَقُولُوا۟ دَرَسْتَ وَلِنُبَيِّنَهُۥ لِقَوْمٍۢ يَعْلَمُونَ ﴿١٠٥﴾
و آن‌گونه نشانه‌ها را گوناگون قرار می‌دهیم تا جایی که بگویند: «تو درس خوانده‌ای!» و تا آن را برای گروهی که می‌دانند روشن سازیم.
ٱتَّبِعْ مَآ أُوحِىَ إِلَيْكَ مِن رَّبِّكَ ۖ لَآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ ۖ وَأَعْرِضْ عَنِ ٱلْمُشْرِكِينَ ﴿١٠٦﴾
آنچه را از جانب خداوندگارت - که معبودی جز او نیست - به تو وحی شده است پیروی کن و از مشرکان صرف نظر کن.
Proposed in post #2901 · 26 Apr 2025وَلَوْ شَآءَ ٱللَّهُ مَآ أَشْرَكُوا۟ ۗ وَمَا جَعَلْنَٰكَ عَلَيْهِمْ حَفِيظًۭا ۖ وَمَآ أَنتَ عَلَيْهِم بِوَكِيلٍۢ ﴿١٠٧﴾
و اگر خدا می‌خواست شرک نمی‌ورزیدند؛ و تو را نگهدارندهٔ اجباری آنان قرار ندادیم، و تو عهده‌دار امور آنان نیستی.
وَلَا تَسُبُّوا۟ ٱلَّذِينَ يَدْعُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ فَيَسُبُّوا۟ ٱللَّهَ عَدْوًۢا بِغَيْرِ عِلْمٍۢ ۗ كَذَٰلِكَ زَيَّنَّا لِكُلِّ أُمَّةٍ عَمَلَهُمْ ثُمَّ إِلَىٰ رَبِّهِم مَّرْجِعُهُمْ فَيُنَبِّئُهُم بِمَا كَانُوا۟ يَعْمَلُونَ ﴿١٠٨﴾
و کسانی را که آنان به‌جای خدا می‌خوانند دشنام ندهید، که آنان نیز از روی دشمنی و ندانم‌کاری به خدا دشنام خواهند داد. آن‌گونه برای هر امتی عملشان را آراستیم، سپس بازگشتشان به سوی خداوندگارشان است و آنان را به آنچه انجام می‌دادند آگاه خواهد ساخت.
Proposed in post #2901 · 26 Apr 2025وَأَقْسَمُوا۟ بِٱللَّهِ جَهْدَ أَيْمَٰنِهِمْ لَئِن جَآءَتْهُمْ ءَايَةٌۭ لَّيُؤْمِنُنَّ بِهَا ۚ قُلْ إِنَّمَا ٱلْءَايَٰتُ عِندَ ٱللَّهِ ۖ وَمَا يُشْعِرُكُمْ أَنَّهَآ إِذَا جَآءَتْ لَا يُؤْمِنُونَ ﴿١٠٩﴾
و با بالاترین سوگندهایشان به خدا قسم خوردند که اگر نشانه‌ای برایشان بیاید، حتماً به آن ایمان خواهند آورد. بگو: «نشانه‌ها فقط نزد خداست» و شما از کجا می‌دانید؟! قطعاً وقتی بیاید، آنان ایمان نمی‌آورند.
وَنُقَلِّبُ أَفْـِٔدَتَهُمْ وَأَبْصَٰرَهُمْ كَمَا لَمْ يُؤْمِنُوا۟ بِهِۦٓ أَوَّلَ مَرَّةٍۢ وَنَذَرُهُمْ فِى طُغْيَٰنِهِمْ يَعْمَهُونَ ﴿١١٠﴾
و دل‌ها و دیدگانشان را وارونه می‌سازیم، همان‌گونه که نخستین بار به آن ایمان نیاوردند، و آنان را در حالی که سرگردان‌اند در گردنکشی خود وا می‌نهیم.
۞ وَلَوْ أَنَّنَا نَزَّلْنَآ إِلَيْهِمُ ٱلْمَلَٰٓئِكَةَ وَكَلَّمَهُمُ ٱلْمَوْتَىٰ وَحَشَرْنَا عَلَيْهِمْ كُلَّ شَىْءٍۢ قُبُلًۭا مَّا كَانُوا۟ لِيُؤْمِنُوٓا۟ إِلَّآ أَن يَشَآءَ ٱللَّهُ وَلَٰكِنَّ أَكْثَرَهُمْ يَجْهَلُونَ ﴿١١١﴾
و اگر ما فرشتگان را به‌سویشان فرو می‌فرستادیم و مردگان با آنان سخن می‌گفتند و هر چیزی را پیش روی آنان بر می‌انگیختیم و گرد می‌آوردیم، باز هم ایمان نمی‌آوردند، مگر آنکه خدا بخواهد، ولی بیشترشان بی‌خردی می‌کنند.
وَكَذَٰلِكَ جَعَلْنَا لِكُلِّ نَبِىٍّ عَدُوًّۭا شَيَٰطِينَ ٱلْإِنسِ وَٱلْجِنِّ يُوحِى بَعْضُهُمْ إِلَىٰ بَعْضٍۢ زُخْرُفَ ٱلْقَوْلِ غُرُورًۭا ۚ وَلَوْ شَآءَ رَبُّكَ مَا فَعَلُوهُ ۖ فَذَرْهُمْ وَمَا يَفْتَرُونَ ﴿١١٢﴾
و آن‌گونه، برای هر پیامبری دشمنی قرار دادیم، یعنی شیاطین انس و جن که سخنان آراسته را برای فریب به یکدیگر وحی می‌کنند؛ و اگر خداوندگارت می‌خواست این کار را انجام نمی‌دادند؛ پس آنان را با آنچه می‌بافند رها کن.
وَلِتَصْغَىٰٓ إِلَيْهِ أَفْـِٔدَةُ ٱلَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ بِٱلْءَاخِرَةِ وَلِيَرْضَوْهُ وَلِيَقْتَرِفُوا۟ مَا هُم مُّقْتَرِفُونَ ﴿١١٣﴾
و تا دل‌های کسانی که به سرای واپسین ایمان نمی‌آورند به آن تمایل یابد و تا آن را بپسندند و تا دست به کاری زنند که اهل انجام آنند.
أَفَغَيْرَ ٱللَّهِ أَبْتَغِى حَكَمًۭا وَهُوَ ٱلَّذِىٓ أَنزَلَ إِلَيْكُمُ ٱلْكِتَٰبَ مُفَصَّلًۭا ۚ وَٱلَّذِينَ ءَاتَيْنَٰهُمُ ٱلْكِتَٰبَ يَعْلَمُونَ أَنَّهُۥ مُنَزَّلٌۭ مِّن رَّبِّكَ بِٱلْحَقِّ ۖ فَلَا تَكُونَنَّ مِنَ ٱلْمُمْتَرِينَ ﴿١١٤﴾
پس آیا جز خدا داوری بجویم، با آنکه اوست که کتاب را جدا جدا برای شما نازل کرده است؟ و کسانی که به آنها کتاب داده‌ایم می‌دانند که آن به‌درستی فرو فرستاده‌ای از جانب خداوندگارت است؛ پس مبادا از تردیدکنندگان باشی.
وَتَمَّتْ كَلِمَتُ رَبِّكَ صِدْقًۭا وَعَدْلًۭا ۚ لَّا مُبَدِّلَ لِكَلِمَٰتِهِۦ ۚ وَهُوَ ٱلسَّمِيعُ ٱلْعَلِيمُ ﴿١١٥﴾
و کلمهٔ خداوندگارت به‌راستی و دادگری قطعیت یافت؛ جابه‌جا کننده‌ای برای کلمات او نیست و اوست شنوای دانا.
وَإِن تُطِعْ أَكْثَرَ مَن فِى ٱلْأَرْضِ يُضِلُّوكَ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِ ۚ إِن يَتَّبِعُونَ إِلَّا ٱلظَّنَّ وَإِنْ هُمْ إِلَّا يَخْرُصُونَ ﴿١١٦﴾
و اگر از بیشتر کسانی که در زمینند فرمان بری، تو را از راه خدا گمراه می‌سازند؛ جز از آنچه به نظر می‌رسد پیروی نمی‌کنند و آنان کارها را جز با حدس و گمان پیش نمی‌برند.
إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعْلَمُ مَن يَضِلُّ عَن سَبِيلِهِۦ ۖ وَهُوَ أَعْلَمُ بِٱلْمُهْتَدِينَ ﴿١١٧﴾
بی‌گمان خداوندگارت کسی را که از راه او گم می‌شود بهتر می‌شناسد و راه‌یافتگان را نیز بهتر می‌شناسد.
فَكُلُوا۟ مِمَّا ذُكِرَ ٱسْمُ ٱللَّهِ عَلَيْهِ إِن كُنتُم بِـَٔايَٰتِهِۦ مُؤْمِنِينَ ﴿١١٨﴾
پس اگر به نشانه‌های خدا ایمان دارید، از آنچه نام او بر آن برده شده است بخورید.
وَمَا لَكُمْ أَلَّا تَأْكُلُوا۟ مِمَّا ذُكِرَ ٱسْمُ ٱللَّهِ عَلَيْهِ وَقَدْ فَصَّلَ لَكُم مَّا حَرَّمَ عَلَيْكُمْ إِلَّا مَا ٱضْطُرِرْتُمْ إِلَيْهِ ۗ وَإِنَّ كَثِيرًۭا لَّيُضِلُّونَ بِأَهْوَآئِهِم بِغَيْرِ عِلْمٍ ۗ إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعْلَمُ بِٱلْمُعْتَدِينَ ﴿١١٩﴾
و شما را چه می‌شود که از آنچه نام خدا بر آن برده شده نمی‌خورید، با آنکه آنچه را بر شما حرام کرده - مگر آنچه بدان ناچار شوید - به‌تفصیل برایتان بیان داشته است؟ و بی‌گمان بسیاری با هوس‌های خود بدون تکیه به هیچ دانشی گمراه می‌کنند. قطعاً خداوندگارت تجاوزکاران به حقوق دیگران را بهتر می‌شناسد.
وَذَرُوا۟ ظَٰهِرَ ٱلْإِثْمِ وَبَاطِنَهُۥٓ ۚ إِنَّ ٱلَّذِينَ يَكْسِبُونَ ٱلْإِثْمَ سَيُجْزَوْنَ بِمَا كَانُوا۟ يَقْتَرِفُونَ ﴿١٢٠﴾
و کوتاهی آشکار و پنهان را رها کنید. بی‌گمان کسانی که در پی به‌دست آوردن کوتاهی باشند، به‌زودی به سزای کاری که به آن دست می‌زدند خواهند رسید.
وَلَا تَأْكُلُوا۟ مِمَّا لَمْ يُذْكَرِ ٱسْمُ ٱللَّهِ عَلَيْهِ وَإِنَّهُۥ لَفِسْقٌۭ ۗ وَإِنَّ ٱلشَّيَٰطِينَ لَيُوحُونَ إِلَىٰٓ أَوْلِيَآئِهِمْ لِيُجَٰدِلُوكُمْ ۖ وَإِنْ أَطَعْتُمُوهُمْ إِنَّكُمْ لَمُشْرِكُونَ ﴿١٢١﴾
و از آنچه نام خدا بر آن برده نشده نخورید که آن قطعاً نابه‌کاری است. و بی‌گمان شیاطین به گردانندگان امور خود وحی می‌کنند تا با شما به بگو مگو بپردازند؛ و اگر از آنان فرمان برید، بی‌تردید مشرک خواهید بود.
أَوَمَن كَانَ مَيْتًۭا فَأَحْيَيْنَٰهُ وَجَعَلْنَا لَهُۥ نُورًۭا يَمْشِى بِهِۦ فِى ٱلنَّاسِ كَمَن مَّثَلُهُۥ فِى ٱلظُّلُمَٰتِ لَيْسَ بِخَارِجٍۢ مِّنْهَا ۚ كَذَٰلِكَ زُيِّنَ لِلْكَٰفِرِينَ مَا كَانُوا۟ يَعْمَلُونَ ﴿١٢٢﴾
آیا آن کس که مرده بود و زنده‌اش گرداندیم و نوری برایش قرار دادیم که با آن در میان مردم راه می‌رود، همچون کسی است که گویا در تاریکی‌هاست و از آن بیرون نمی‌آید؟ آن‌گونه برای حق‌پوشان آنچه انجام می‌دادند آراسته شده بود.
وَكَذَٰلِكَ جَعَلْنَا فِى كُلِّ قَرْيَةٍ أَكَٰبِرَ مُجْرِمِيهَا لِيَمْكُرُوا۟ فِيهَا ۖ وَمَا يَمْكُرُونَ إِلَّا بِأَنفُسِهِمْ وَمَا يَشْعُرُونَ ﴿١٢٣﴾
و بدان‌سان در هر آبادی بزهکاران بزرگش را قرار دادیم تا در آن نقشه بکشند، حال آنکه جز بر ضد خودشان نقشه نمی‌کشند، ولی درک نمی‌کنند.
وَإِذَا جَآءَتْهُمْ ءَايَةٌۭ قَالُوا۟ لَن نُّؤْمِنَ حَتَّىٰ نُؤْتَىٰ مِثْلَ مَآ أُوتِىَ رُسُلُ ٱللَّهِ ۘ ٱللَّهُ أَعْلَمُ حَيْثُ يَجْعَلُ رِسَالَتَهُۥ ۗ سَيُصِيبُ ٱلَّذِينَ أَجْرَمُوا۟ صَغَارٌ عِندَ ٱللَّهِ وَعَذَابٌۭ شَدِيدٌۢ بِمَا كَانُوا۟ يَمْكُرُونَ ﴿١٢٤﴾
و چون نشانه‌ای نزد آنها آید، گویند: «تا وقتی مانند آنچه به فرستادگان خدا داده شده به ما داده نشود، هرگز ایمان نخواهیم آورد.» خدا بهتر می‌داند پیامش را کجا قرار دهد. به‌زودی به کسانی که بزهکاری کردند، به‌خاطر نقشه‌هایی که می‌کشیدند، حقارتی نزد خدا و عذابی سخت خواهد رسید.
فَمَن يُرِدِ ٱللَّهُ أَن يَهْدِيَهُۥ يَشْرَحْ صَدْرَهُۥ لِلْإِسْلَٰمِ ۖ وَمَن يُرِدْ أَن يُضِلَّهُۥ يَجْعَلْ صَدْرَهُۥ ضَيِّقًا حَرَجًۭا كَأَنَّمَا يَصَّعَّدُ فِى ٱلسَّمَآءِ ۚ كَذَٰلِكَ يَجْعَلُ ٱللَّهُ ٱلرِّجْسَ عَلَى ٱلَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ ﴿١٢٥﴾
پس خدا هر کس را بخواهد راهبریش کند، سینه‌اش را برای اسلام گشایش می‌دهد، و هر کس را بخواهد گمراه سازد، سینه‌اش را در تنگنا و فشار قرار می‌دهد، چنان که گویی به‌سختی در آسمان بالا می‌رود. بدان‌سان خدا پلیدی را بر کسانی که ایمان نمی‌آورند قرار می‌دهد.
وَهَٰذَا صِرَٰطُ رَبِّكَ مُسْتَقِيمًۭا ۗ قَدْ فَصَّلْنَا ٱلْءَايَٰتِ لِقَوْمٍۢ يَذَّكَّرُونَ ﴿١٢٦﴾
و این است راه خداوندگارت به راستی و استواری؛ قطعاً نشانه‌ها را برای گروهی که توجه می‌کنند جدا جدا ارائه کرده‌ایم.
۞ لَهُمْ دَارُ ٱلسَّلَٰمِ عِندَ رَبِّهِمْ ۖ وَهُوَ وَلِيُّهُم بِمَا كَانُوا۟ يَعْمَلُونَ ﴿١٢٧﴾
آنان نزد خداوندگارشان سرای آشتی و امنیت خواهند داشت، و او به‌خاطر آنچه انجام می‌دادند سرپرستشان خواهد بود.
وَيَوْمَ يَحْشُرُهُمْ جَمِيعًۭا يَٰمَعْشَرَ ٱلْجِنِّ قَدِ ٱسْتَكْثَرْتُم مِّنَ ٱلْإِنسِ ۖ وَقَالَ أَوْلِيَآؤُهُم مِّنَ ٱلْإِنسِ رَبَّنَا ٱسْتَمْتَعَ بَعْضُنَا بِبَعْضٍۢ وَبَلَغْنَآ أَجَلَنَا ٱلَّذِىٓ أَجَّلْتَ لَنَا ۚ قَالَ ٱلنَّارُ مَثْوَىٰكُمْ خَٰلِدِينَ فِيهَآ إِلَّا مَا شَآءَ ٱللَّهُ ۗ إِنَّ رَبَّكَ حَكِيمٌ عَلِيمٌۭ ﴿١٢٨﴾
و روزی که همگی آنان را بر می‌انگیزد و گرد می‌آورد؛ «ای جماعت جن، شما در پی به‌دست آوردن انسان‌های بیشتری بودید.» و گردانندگان امور آنها از میان انسان‌ها گویند: «ای خداوندگار ما، برخی از ما از برخی دیگر بهره بردیم و به سررسیدی که برای ما تعیین کرده بودی رسیدیم.» گوید: «آتش جایگاه شماست، در حالی که در آن جاودانه خواهید بود، مگر آنچه خدا بخواهد.» به‌راستی خداوندگارت فرزانه و داناست.
وَكَذَٰلِكَ نُوَلِّى بَعْضَ ٱلظَّٰلِمِينَ بَعْضًۢا بِمَا كَانُوا۟ يَكْسِبُونَ ﴿١٢٩﴾
و بدان‌سان برخی از ستمگران را به‌سبب آنچه به‌دست می‌آوردند، گردانندهٔ امور برخی دیگر قرار می‌دهیم.
يَٰمَعْشَرَ ٱلْجِنِّ وَٱلْإِنسِ أَلَمْ يَأْتِكُمْ رُسُلٌۭ مِّنكُمْ يَقُصُّونَ عَلَيْكُمْ ءَايَٰتِى وَيُنذِرُونَكُمْ لِقَآءَ يَوْمِكُمْ هَٰذَا ۚ قَالُوا۟ شَهِدْنَا عَلَىٰٓ أَنفُسِنَا ۖ وَغَرَّتْهُمُ ٱلْحَيَوٰةُ ٱلدُّنْيَا وَشَهِدُوا۟ عَلَىٰٓ أَنفُسِهِمْ أَنَّهُمْ كَانُوا۟ كَٰفِرِينَ ﴿١٣٠﴾
«ای جماعت جن و انس، مگر فرستادگانی از خودتان نزد شما نیامدند که نشانه‌های مرا برایتان بازگو می‌کردند و به شما دربارهٔ دیدار این روزتان هشدار می‌دادند؟» گویند: «به‌زیان خودمان گواهی دادیم.» - ولی زندگی دنیا آنان را فریفت - و به‌زیان خودشان گواهی دادند که آنان واقعاً حق‌پوش بودند.
ذَٰلِكَ أَن لَّمْ يَكُن رَّبُّكَ مُهْلِكَ ٱلْقُرَىٰ بِظُلْمٍۢ وَأَهْلُهَا غَٰفِلُونَ ﴿١٣١﴾
آن به‌خاطر این است که خداوندگارت هیچ‌گاه - در حالی که اهل آبادی‌ها غافل باشند - به ستمی نابودکنندهٔ آنها نیست.
وَلِكُلٍّۢ دَرَجَٰتٌۭ مِّمَّا عَمِلُوا۟ ۚ وَمَا رَبُّكَ بِغَٰفِلٍ عَمَّا يَعْمَلُونَ ﴿١٣٢﴾
و همهٔ افراد بر اثر آنچه انجام داده‌اند درجاتی خواهند داشت؛ و خداوندگارت از آنچه انجام می‌دهند غافل نیست.
وَرَبُّكَ ٱلْغَنِىُّ ذُو ٱلرَّحْمَةِ ۚ إِن يَشَأْ يُذْهِبْكُمْ وَيَسْتَخْلِفْ مِنۢ بَعْدِكُم مَّا يَشَآءُ كَمَآ أَنشَأَكُم مِّن ذُرِّيَّةِ قَوْمٍ ءَاخَرِينَ ﴿١٣٣﴾
و خداوندگارت همان بی‌نیازِ دارای رحمت است؛ اگر بخواهد، شما را می‌برد و هر چه را بخواهد پس از شما جانشین می‌کند؛ همان‌گونه که شما را از دودمان گروهی دیگر پدید آورد.
إِنَّ مَا تُوعَدُونَ لَءَاتٍۢ ۖ وَمَآ أَنتُم بِمُعْجِزِينَ ﴿١٣٤﴾
بی‌گمان آنچه به شما وعده داده می‌شود، حتماً آمدنی است و شما قادر به ناتوان کردن نیستید.
قُلْ يَٰقَوْمِ ٱعْمَلُوا۟ عَلَىٰ مَكَانَتِكُمْ إِنِّى عَامِلٌۭ ۖ فَسَوْفَ تَعْلَمُونَ مَن تَكُونُ لَهُۥ عَٰقِبَةُ ٱلدَّارِ ۗ إِنَّهُۥ لَا يُفْلِحُ ٱلظَّٰلِمُونَ ﴿١٣٥﴾
بگو: «ای قوم من، آنچه در توانتان دارید انجام دهید؛ من نیز قطعاً انجام می‌دهم؛ ولی خواهید دانست سرانجام آن سرا از آنِ که خواهد بود. بی‌تردید ستمگران رستگار نمی‌شوند.
وَجَعَلُوا۟ لِلَّهِ مِمَّا ذَرَأَ مِنَ ٱلْحَرْثِ وَٱلْأَنْعَٰمِ نَصِيبًۭا فَقَالُوا۟ هَٰذَا لِلَّهِ بِزَعْمِهِمْ وَهَٰذَا لِشُرَكَآئِنَا ۖ فَمَا كَانَ لِشُرَكَآئِهِمْ فَلَا يَصِلُ إِلَى ٱللَّهِ ۖ وَمَا كَانَ لِلَّهِ فَهُوَ يَصِلُ إِلَىٰ شُرَكَآئِهِمْ ۗ سَآءَ مَا يَحْكُمُونَ ﴿١٣٦﴾
و بخشی از محصولات کشاورزی و دام‌ها را که خدا پدید آورده است، به‌عنوان قسمت او قرار دادند؛ پس به خیال خود گفتند: «این از آنِ خداست، و این از آنِ شریکان ما.» اما آنچه از آنِ شریکانشان باشد به خدا نمی‌رسد؛ ولی آنچه از آنِ خداست، به شریکانشان می‌رسد. چه بد است آنچه حکم می‌کنند!
وَكَذَٰلِكَ زَيَّنَ لِكَثِيرٍۢ مِّنَ ٱلْمُشْرِكِينَ قَتْلَ أَوْلَٰدِهِمْ شُرَكَآؤُهُمْ لِيُرْدُوهُمْ وَلِيَلْبِسُوا۟ عَلَيْهِمْ دِينَهُمْ ۖ وَلَوْ شَآءَ ٱللَّهُ مَا فَعَلُوهُ ۖ فَذَرْهُمْ وَمَا يَفْتَرُونَ ﴿١٣٧﴾
و بدان‌سان شریکان بسیاری از مشرکان، کشتن فرزندانشان را برایشان جذابیت بخشیدند تا آنان را به سقوط فرو بکشانند و دینشان را بر آنان آمیخته سازند. و اگر خدا می‌خواست، چنین نمی‌کردند؛ پس آنان را با دروغ‌هایی که می‌بافند رها کن.
وَقَالُوا۟ هَٰذِهِۦٓ أَنْعَٰمٌۭ وَحَرْثٌ حِجْرٌۭ لَّا يَطْعَمُهَآ إِلَّا مَن نَّشَآءُ بِزَعْمِهِمْ وَأَنْعَٰمٌ حُرِّمَتْ ظُهُورُهَا وَأَنْعَٰمٌۭ لَّا يَذْكُرُونَ ٱسْمَ ٱللَّهِ عَلَيْهَا ٱفْتِرَآءً عَلَيْهِ ۚ سَيَجْزِيهِم بِمَا كَانُوا۟ يَفْتَرُونَ ﴿١٣٨﴾
و به خیال خود گفتند: «اینها دام‌ها و محصولات کشاورزی ممنوع است که جز کسی که ما بخواهیم آن را نمی‌خورد، و دام‌هایی است که پشت‌هایشان حرام شده است.» و دام‌هایی هست که نام خدا را بر آنها نمی‌برند؛ برای دروغ بستن بر او. به‌زودی آنان را به سزای دروغ‌هایی که می‌بستند خواهد رساند.
وَقَالُوا۟ مَا فِى بُطُونِ هَٰذِهِ ٱلْأَنْعَٰمِ خَالِصَةٌۭ لِّذُكُورِنَا وَمُحَرَّمٌ عَلَىٰٓ أَزْوَٰجِنَا ۖ وَإِن يَكُن مَّيْتَةًۭ فَهُمْ فِيهِ شُرَكَآءُ ۚ سَيَجْزِيهِمْ وَصْفَهُمْ ۚ إِنَّهُۥ حَكِيمٌ عَلِيمٌۭ ﴿١٣٩﴾
و گفتند: «آنچه در شکم این دام‌هاست، ویژهٔ مردان ماست و بر همسرانمان حرام شده است؛ ولی اگر مرده باشد، آنها در آن شریکند.» سزای توصیفشان را به آنان خواهد داد؛ به‌راستی او فرزانه و داناست.
قَدْ خَسِرَ ٱلَّذِينَ قَتَلُوٓا۟ أَوْلَٰدَهُمْ سَفَهًۢا بِغَيْرِ عِلْمٍۢ وَحَرَّمُوا۟ مَا رَزَقَهُمُ ٱللَّهُ ٱفْتِرَآءً عَلَى ٱللَّهِ ۚ قَدْ ضَلُّوا۟ وَمَا كَانُوا۟ مُهْتَدِينَ ﴿١٤٠﴾
قطعاً کسانی که فرزندانشان را از روی بی‌خردی و ندانم‌کاری کشتند و برای دروغ بستن بر خدا آنچه را خدا روزیشان کرده بود، حرام شمردند، زیان کردند. آنان قطعاً گمراه شدند و راه‌یافته نبودند.
۞ وَهُوَ ٱلَّذِىٓ أَنشَأَ جَنَّٰتٍۢ مَّعْرُوشَٰتٍۢ وَغَيْرَ مَعْرُوشَٰتٍۢ وَٱلنَّخْلَ وَٱلزَّرْعَ مُخْتَلِفًا أُكُلُهُۥ وَٱلزَّيْتُونَ وَٱلرُّمَّانَ مُتَشَٰبِهًۭا وَغَيْرَ مُتَشَٰبِهٍۢ ۚ كُلُوا۟ مِن ثَمَرِهِۦٓ إِذَآ أَثْمَرَ وَءَاتُوا۟ حَقَّهُۥ يَوْمَ حَصَادِهِۦ ۖ وَلَا تُسْرِفُوٓا۟ ۚ إِنَّهُۥ لَا يُحِبُّ ٱلْمُسْرِفِينَ ﴿١٤١﴾
و اوست که باغ‌هایی - با درختانی گسترده بر فراز و درختانی گسترده نشده بر فراز - پدید آورد و درخت خرما و کشتزار را - که خوردنی‌هایش گوناگون است - و زیتون و انار را - همانند و ناهمگون -. آن‌گاه که به ثمر می‌رسد، از محصولش بخورید و در روز چیدنش حقش را بپردازید؛ و زیاده‌روی نکنید که او زیاده‌روی‌کنندگان را دوست ندارد.
وَمِنَ ٱلْأَنْعَٰمِ حَمُولَةًۭ وَفَرْشًۭا ۚ كُلُوا۟ مِمَّا رَزَقَكُمُ ٱللَّهُ وَلَا تَتَّبِعُوا۟ خُطُوَٰتِ ٱلشَّيْطَٰنِ ۚ إِنَّهُۥ لَكُمْ عَدُوٌّۭ مُّبِينٌۭ ﴿١٤٢﴾
و از دام‌ها بارکشی و پهن‌شده‌ای را. از آنچه خدا روزیتان کرده است بخورید و گام به گام رفتن شیطان را دنبال نکنید که به‌راستی او دشمنی آشکار برای شماست.
ثَمَٰنِيَةَ أَزْوَٰجٍۢ ۖ مِّنَ ٱلضَّأْنِ ٱثْنَيْنِ وَمِنَ ٱلْمَعْزِ ٱثْنَيْنِ ۗ قُلْ ءَآلذَّكَرَيْنِ حَرَّمَ أَمِ ٱلْأُنثَيَيْنِ أَمَّا ٱشْتَمَلَتْ عَلَيْهِ أَرْحَامُ ٱلْأُنثَيَيْنِ ۖ نَبِّـُٔونِى بِعِلْمٍ إِن كُنتُمْ صَٰدِقِينَ ﴿١٤٣﴾
هشت گونه را: از گوسفند دو نوع و از بز دو نوع. بگو: «آیا دو نر را حرام کرده است یا دو ماده را؟ یا آنچه را که زهدان‌های آن دو ماده در بر دارد؟ اگر راست می‌گویید، با تکیه به دانشی به من خبر دهید.
وَمِنَ ٱلْإِبِلِ ٱثْنَيْنِ وَمِنَ ٱلْبَقَرِ ٱثْنَيْنِ ۗ قُلْ ءَآلذَّكَرَيْنِ حَرَّمَ أَمِ ٱلْأُنثَيَيْنِ أَمَّا ٱشْتَمَلَتْ عَلَيْهِ أَرْحَامُ ٱلْأُنثَيَيْنِ ۖ أَمْ كُنتُمْ شُهَدَآءَ إِذْ وَصَّىٰكُمُ ٱللَّهُ بِهَٰذَا ۚ فَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ ٱفْتَرَىٰ عَلَى ٱللَّهِ كَذِبًۭا لِّيُضِلَّ ٱلنَّاسَ بِغَيْرِ عِلْمٍ ۗ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يَهْدِى ٱلْقَوْمَ ٱلظَّٰلِمِينَ ﴿١٤٤﴾
و از شتر دو نوع و از گاو دو نوع. بگو: «آیا دو نر را حرام کرده یا دو ماده را یا آنچه را که زهدان‌های آن دو ماده در بر دارد؟ یا شما شاهد بودید که خدا به این کار سفارشتان کرد؟» پس چه کسی ستمکارتر از کسی است که بر خدا دروغ ببندد تا مردم را بدون تکیه به هیچ دانشی گمراه کند؟ به‌راستی خدا گروه ستمکاران را راهبری نمی‌کند.
Proposed in post #2941 · 1 Jun 2025قُل لَّآ أَجِدُ فِى مَآ أُوحِىَ إِلَىَّ مُحَرَّمًا عَلَىٰ طَاعِمٍۢ يَطْعَمُهُۥٓ إِلَّآ أَن يَكُونَ مَيْتَةً أَوْ دَمًۭا مَّسْفُوحًا أَوْ لَحْمَ خِنزِيرٍۢ فَإِنَّهُۥ رِجْسٌ أَوْ فِسْقًا أُهِلَّ لِغَيْرِ ٱللَّهِ بِهِۦ ۚ فَمَنِ ٱضْطُرَّ غَيْرَ بَاغٍۢ وَلَا عَادٍۢ فَإِنَّ رَبَّكَ غَفُورٌۭ رَّحِيمٌۭ ﴿١٤٥﴾
بگو: «در آنچه بر من وحی شده است، چیزی را نمی‌یابم که بر خورنده‌ای که آن را بخورد حرام شده باشد، مگر اینکه مرداری باشد، یا خونی بیرون ریخته شده، یا گوشت خوک - که به‌راستی پلید است -، یا آنچه از روی نابه‌کاری خونش برای غیر خدا ریخته شده باشد.» ولی اگر کسی - بدون اینکه زیاده‌خواه و تجاوزگر باشد - ناچار شود، قطعاً خداوندگارت آمرزنده و مهربان است.
وَعَلَى ٱلَّذِينَ هَادُوا۟ حَرَّمْنَا كُلَّ ذِى ظُفُرٍۢ ۖ وَمِنَ ٱلْبَقَرِ وَٱلْغَنَمِ حَرَّمْنَا عَلَيْهِمْ شُحُومَهُمَآ إِلَّا مَا حَمَلَتْ ظُهُورُهُمَآ أَوِ ٱلْحَوَايَآ أَوْ مَا ٱخْتَلَطَ بِعَظْمٍۢ ۚ ذَٰلِكَ جَزَيْنَٰهُم بِبَغْيِهِمْ ۖ وَإِنَّا لَصَٰدِقُونَ ﴿١٤٦﴾
و بر آنان که یهودی شدند، هر چنگالداری را حرام کردیم و از گاو و گوسفند، پیه‌هایشان را بر آنان حرام کردیم، مگر آنچه پشت‌هایشان یا اعضای داخلی حمل کند، یا آنچه با استخوان آمیخته شود. آن را مجازات زیاده‌خواهیشان قرار دادیم و ما قطعاً راستگوییم.
فَإِن كَذَّبُوكَ فَقُل رَّبُّكُمْ ذُو رَحْمَةٍۢ وَٰسِعَةٍۢ وَلَا يُرَدُّ بَأْسُهُۥ عَنِ ٱلْقَوْمِ ٱلْمُجْرِمِينَ ﴿١٤٧﴾
پس اگر تکذیبت کردند، بگو: «خداوندگارتان دارای رحمتی گسترده است؛ و ناملایمات شدیدش از گروه بزهکاران بازگردانده نمی‌شود.
سَيَقُولُ ٱلَّذِينَ أَشْرَكُوا۟ لَوْ شَآءَ ٱللَّهُ مَآ أَشْرَكْنَا وَلَآ ءَابَآؤُنَا وَلَا حَرَّمْنَا مِن شَىْءٍۢ ۚ كَذَٰلِكَ كَذَّبَ ٱلَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ حَتَّىٰ ذَاقُوا۟ بَأْسَنَا ۗ قُلْ هَلْ عِندَكُم مِّنْ عِلْمٍۢ فَتُخْرِجُوهُ لَنَآ ۖ إِن تَتَّبِعُونَ إِلَّا ٱلظَّنَّ وَإِنْ أَنتُمْ إِلَّا تَخْرُصُونَ ﴿١٤٨﴾
به‌زودی آنان که شرک ورزیدند خواهند گفت: «اگر خدا می‌خواست، نه ما شرک می‌ورزیدیم و نه پدرانمان، و نه چیزی را حرام می‌کردیم.» همان‌گونه کسانی که پیش از آنان بودند نیز تکذیب کردند تا اینکه ناملایمات شدید ما را چشیدند. بگو: «آیا نزد شما دانشی است که آن را برایمان آشکار سازید؟ جز از آنچه به نظر می‌رسد پیروی نمی‌کنید و کارها را جز با حدس و گمان پیش نمی‌برید.
قُلْ فَلِلَّهِ ٱلْحُجَّةُ ٱلْبَٰلِغَةُ ۖ فَلَوْ شَآءَ لَهَدَىٰكُمْ أَجْمَعِينَ ﴿١٤٩﴾
بگو: «این خداست که دلیل بی‌پاسخ رسا دارد؛ پس اگر می‌خواست، همهٔ شما را راهبری می‌کرد.
قُلْ هَلُمَّ شُهَدَآءَكُمُ ٱلَّذِينَ يَشْهَدُونَ أَنَّ ٱللَّهَ حَرَّمَ هَٰذَا ۖ فَإِن شَهِدُوا۟ فَلَا تَشْهَدْ مَعَهُمْ ۚ وَلَا تَتَّبِعْ أَهْوَآءَ ٱلَّذِينَ كَذَّبُوا۟ بِـَٔايَٰتِنَا وَٱلَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ بِٱلْءَاخِرَةِ وَهُم بِرَبِّهِمْ يَعْدِلُونَ ﴿١٥٠﴾
بگو: «گواهانتان را که گواهی می‌دهند خدا این را حرام کرده است، گرد آورید.» پس اگر گواهی دادند، تو با آنان گواهی مده و از هوس‌های کسانی که نشانه‌های ما را دروغ شمردند و آنان که به سرای واپسین ایمان نمی‌آورند و برای خداوندگارشان همتا قرار می‌دهند، پیروی مکن.
۞ قُلْ تَعَالَوْا۟ أَتْلُ مَا حَرَّمَ رَبُّكُمْ عَلَيْكُمْ ۖ أَلَّا تُشْرِكُوا۟ بِهِۦ شَيْـًۭٔا ۖ وَبِٱلْوَٰلِدَيْنِ إِحْسَٰنًۭا ۖ وَلَا تَقْتُلُوٓا۟ أَوْلَٰدَكُم مِّنْ إِمْلَٰقٍۢ ۖ نَّحْنُ نَرْزُقُكُمْ وَإِيَّاهُمْ ۖ وَلَا تَقْرَبُوا۟ ٱلْفَوَٰحِشَ مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَمَا بَطَنَ ۖ وَلَا تَقْتُلُوا۟ ٱلنَّفْسَ ٱلَّتِى حَرَّمَ ٱللَّهُ إِلَّا بِٱلْحَقِّ ۚ ذَٰلِكُمْ وَصَّىٰكُم بِهِۦ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ ﴿١٥١﴾
بگو: «بیایید آنچه را خداوندگارتان بر شما حرام کرده است برایتان تلاوت کنم: اینکه چیزی را شریک او قرار ندهید، و نسبت به پدر و مادر، کاملاً نیکوکاری کنید، و فرزندانتان را از بیم تهیدست کردنی مبهم، نکشید - ما شما و آنان را روزی می‌دهیم - و به زشتی‌ها نزدیک نشوید - چه آشکار باشد و چه پنهان - و شخصی را که خدا محترم شمرده است، جز به‌حق نکشید. آن، چیزی است که شما را بدان سفارش کرده است، باشد که درک کنید.
وَلَا تَقْرَبُوا۟ مَالَ ٱلْيَتِيمِ إِلَّا بِٱلَّتِى هِىَ أَحْسَنُ حَتَّىٰ يَبْلُغَ أَشُدَّهُۥ ۖ وَأَوْفُوا۟ ٱلْكَيْلَ وَٱلْمِيزَانَ بِٱلْقِسْطِ ۖ لَا نُكَلِّفُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا ۖ وَإِذَا قُلْتُمْ فَٱعْدِلُوا۟ وَلَوْ كَانَ ذَا قُرْبَىٰ ۖ وَبِعَهْدِ ٱللَّهِ أَوْفُوا۟ ۚ ذَٰلِكُمْ وَصَّىٰكُم بِهِۦ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ ﴿١٥٢﴾
و جز به شیوه‌ای که نیکوترین باشد به دارایی یتیم نزدیک نشوید، تا به رشد کاملش برسد؛ و بر مبنای نظامی عادلانه پیمانه و وزن را کامل ادا کنید - ما هیچ کس را جز به‌اندازهٔ توان و ظرفیتش تکلیف نمی‌کنیم - و چون سخن گفتید، عدالت ورزید، هر چند از نزدیکان باشد؛ و به پیمان خدا وفا کنید؛ آن، چیزی است که شما را بدان سفارش کرده است، باشد که توجه کنید.
وَأَنَّ هَٰذَا صِرَٰطِى مُسْتَقِيمًۭا فَٱتَّبِعُوهُ ۖ وَلَا تَتَّبِعُوا۟ ٱلسُّبُلَ فَتَفَرَّقَ بِكُمْ عَن سَبِيلِهِۦ ۚ ذَٰلِكُمْ وَصَّىٰكُم بِهِۦ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ ﴿١٥٣﴾
و اینکه این راه من است، به راستی و استواری؛ پس پیرویش کنید و از آن راه‌ها پیروی نکنید که شما را از راه او جدا می‌سازد؛ آن، چیزی است که شما را بدان سفارش کرده است، باشد که پروا کنید.
ثُمَّ ءَاتَيْنَا مُوسَى ٱلْكِتَٰبَ تَمَامًا عَلَى ٱلَّذِىٓ أَحْسَنَ وَتَفْصِيلًۭا لِّكُلِّ شَىْءٍۢ وَهُدًۭى وَرَحْمَةًۭ لَّعَلَّهُم بِلِقَآءِ رَبِّهِمْ يُؤْمِنُونَ ﴿١٥٤﴾
سپس کتاب را به‌عنوان کامل‌کنندهٔ نعمت بر کسی که نیکوکاری کند و ارائهٔ جدا جدای همه چیز و راهبری و رحمتی به موسی دادیم، باشد که به دیدار خداوندگارشان ایمان آورند.
وَهَٰذَا كِتَٰبٌ أَنزَلْنَٰهُ مُبَارَكٌۭ فَٱتَّبِعُوهُ وَٱتَّقُوا۟ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ ﴿١٥٥﴾
و این کتابی است که فرو فرستادیمش و پربرکت است؛ پس از آن پیروی کنید و پروا داشته باشید، باشد که بر شما مهر آورده شود.
أَن تَقُولُوٓا۟ إِنَّمَآ أُنزِلَ ٱلْكِتَٰبُ عَلَىٰ طَآئِفَتَيْنِ مِن قَبْلِنَا وَإِن كُنَّا عَن دِرَاسَتِهِمْ لَغَٰفِلِينَ ﴿١٥٦﴾
تا مبادا بگویید: «کتاب فقط بر دو گروه پیش از ما فرو فرستاده شده و ما واقعاً از آنچه می‌آموختند، غافل بوده‌ایم.
أَوْ تَقُولُوا۟ لَوْ أَنَّآ أُنزِلَ عَلَيْنَا ٱلْكِتَٰبُ لَكُنَّآ أَهْدَىٰ مِنْهُمْ ۚ فَقَدْ جَآءَكُم بَيِّنَةٌۭ مِّن رَّبِّكُمْ وَهُدًۭى وَرَحْمَةٌۭ ۚ فَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّن كَذَّبَ بِـَٔايَٰتِ ٱللَّهِ وَصَدَفَ عَنْهَا ۗ سَنَجْزِى ٱلَّذِينَ يَصْدِفُونَ عَنْ ءَايَٰتِنَا سُوٓءَ ٱلْعَذَابِ بِمَا كَانُوا۟ يَصْدِفُونَ ﴿١٥٧﴾
یا مبادا بگویید: «اگر کتاب بر ما فرو فرستاده می‌شد، مطمئناً از آنها راه‌یافته‌تر بودیم»؛ اینک از جانب خداوندگارتان دلیلی روشن و راهبری و رحمتی برایتان آمده است؛ پس چه کسی ستمکارتر از کسی است که نشانه‌های خدا را دروغ بشمارد و از آنها رویگردان شود؟ به‌زودی کسانی را که از نشانه‌های ما رویگردان می‌شوند، با بد عذابی به سزای رویگردانیشان خواهیم رساند.
هَلْ يَنظُرُونَ إِلَّآ أَن تَأْتِيَهُمُ ٱلْمَلَٰٓئِكَةُ أَوْ يَأْتِىَ رَبُّكَ أَوْ يَأْتِىَ بَعْضُ ءَايَٰتِ رَبِّكَ ۗ يَوْمَ يَأْتِى بَعْضُ ءَايَٰتِ رَبِّكَ لَا يَنفَعُ نَفْسًا إِيمَٰنُهَا لَمْ تَكُنْ ءَامَنَتْ مِن قَبْلُ أَوْ كَسَبَتْ فِىٓ إِيمَٰنِهَا خَيْرًۭا ۗ قُلِ ٱنتَظِرُوٓا۟ إِنَّا مُنتَظِرُونَ ﴿١٥٨﴾
آیا منتظرند تا مگر فرشتگان نزدشان آیند، یا خداوندگارت بیاید، یا برخی از نشانه‌های خداوندگارت بیاید؟ روزی که برخی از نشانه‌های خداوندگارت بیاید، هیچ کسی را که پیش از آن ایمان نیاورده یا در ایمانش خیری به‌دست نیاورده باشد، ایمانش سود نخواهد بخشید. بگو: «منتظر باشید که ما هم به‌راستی منتظریم».
إِنَّ ٱلَّذِينَ فَرَّقُوا۟ دِينَهُمْ وَكَانُوا۟ شِيَعًۭا لَّسْتَ مِنْهُمْ فِى شَىْءٍ ۚ إِنَّمَآ أَمْرُهُمْ إِلَى ٱللَّهِ ثُمَّ يُنَبِّئُهُم بِمَا كَانُوا۟ يَفْعَلُونَ ﴿١٥٩﴾
بی‌تردید کسانی که دینشان را جدا ساختند و گروه‌گروه شدند، تو هیچ رابطه‌ای با آنها نداری؛ کار آنها فقط به خدا واگذار می‌شود؛ سپس آنها را از آنچه می‌کردند آگاه خواهد ساخت.
مَن جَآءَ بِٱلْحَسَنَةِ فَلَهُۥ عَشْرُ أَمْثَالِهَا ۖ وَمَن جَآءَ بِٱلسَّيِّئَةِ فَلَا يُجْزَىٰٓ إِلَّا مِثْلَهَا وَهُمْ لَا يُظْلَمُونَ ﴿١٦٠﴾
کسی که نیکی بیاورد، ده برابرش را خواهد داشت؛ و کسی که بدی بیاورد، جز به سزایی مانند آن نخواهد رسید؛ و به آنان ستم نخواهد شد.
Proposed in post #2959 · 14 Jun 2025قُلْ إِنَّنِى هَدَىٰنِى رَبِّىٓ إِلَىٰ صِرَٰطٍۢ مُّسْتَقِيمٍۢ دِينًۭا قِيَمًۭا مِّلَّةَ إِبْرَٰهِيمَ حَنِيفًۭا ۚ وَمَا كَانَ مِنَ ٱلْمُشْرِكِينَ ﴿١٦١﴾
بگو: «بی‌تردید خداوندگارم مرا به راهی راست و استوار راهبری فرمود؛ دینی پابرجا و آیین ابراهیم که حق‌طلب بود و از مشرکان نبود.
قُلْ إِنَّ صَلَاتِى وَنُسُكِى وَمَحْيَاىَ وَمَمَاتِى لِلَّهِ رَبِّ ٱلْعَٰلَمِينَ ﴿١٦٢﴾
بگو: «بی‌تردید نمازم و عبادت‌هایم و زندگی‌ام و مرگم از آنِ خداست، خداوندگار جهانیان.
لَا شَرِيكَ لَهُۥ ۖ وَبِذَٰلِكَ أُمِرْتُ وَأَنَا۠ أَوَّلُ ٱلْمُسْلِمِينَ ﴿١٦٣﴾
که شریکی ندارد؛ و به همین دستور یافته‌ام و من نخستین فرد از تسلیم‌شدگانم.
قُلْ أَغَيْرَ ٱللَّهِ أَبْغِى رَبًّۭا وَهُوَ رَبُّ كُلِّ شَىْءٍۢ ۚ وَلَا تَكْسِبُ كُلُّ نَفْسٍ إِلَّا عَلَيْهَا ۚ وَلَا تَزِرُ وَازِرَةٌۭ وِزْرَ أُخْرَىٰ ۚ ثُمَّ إِلَىٰ رَبِّكُم مَّرْجِعُكُمْ فَيُنَبِّئُكُم بِمَا كُنتُمْ فِيهِ تَخْتَلِفُونَ ﴿١٦٤﴾
بگو: «آیا در جستجوی خداوندگاری جز خدا باشم، با اینکه او خداوندگار همه چیز است؟!» و هیچ کس جز به‌زیان خودش دستاوردی ندارد و هیچ به‌دوش‌کشنده‌ای بار دیگری را به‌دوش نمی‌کشد؛ سپس بازگشتتان به‌سوی خداوندگارتان خواهد بود؛ آن‌گاه از آنچه درباره‌اش اختلاف داشتید آگاهتان خواهد ساخت.
Proposed in post #2959 · 14 Jun 2025وَهُوَ ٱلَّذِى جَعَلَكُمْ خَلَٰٓئِفَ ٱلْأَرْضِ وَرَفَعَ بَعْضَكُمْ فَوْقَ بَعْضٍۢ دَرَجَٰتٍۢ لِّيَبْلُوَكُمْ فِى مَآ ءَاتَىٰكُمْ ۗ إِنَّ رَبَّكَ سَرِيعُ ٱلْعِقَابِ وَإِنَّهُۥ لَغَفُورٌۭ رَّحِيمٌۢ ﴿١٦٥﴾
و او کسی است که جانشینان زمین قرارتان داد و شما را در رتبه‌هایی بر یکدیگر برتری بخشید تا در آنچه به شما داده آزمایشتان کند؛ به‌راستی خداوندگارت پیامدها را با سرعت در نظر می‌گیرد و بی‌تردید او آمرزنده و مهربان است.