مادهٔ «نصر»

توضیح در ترجمهٔ سوره بقره ۴۸

وَٱتَّقُوا۟ يَوْمًۭا لَّا تَجْزِى نَفْسٌ عَن نَّفْسٍۢ شَيْـًۭٔا وَلَا يُقْبَلُ مِنْهَا شَفَٰعَةٌۭ وَلَا يُؤْخَذُ مِنْهَا عَدْلٌۭ وَلَا هُمْ يُنصَرُونَ

و پروای روزی را داشته باشید که کسی چیزی را به‌جای کسی ادا نمی‌کند و از او اِعمالِ نفوذی نپذیرند و تاوانی از او گرفته نمی‌شود و حمایت نخواهند شد.

مادهٔ «نصر» به‌معنی «یاری کردن در برابر کسی» است و با مادهٔ «عون» که مفهوم «یاری کردنِ بدون در نظر گرفتنِ طرف مقابل» را بیان می‌کند، تفاوت دارد. در فارسی برای کمک به یکی از طرفین نزاع معمولاً از تعبیر «حمایت کردن» استفاده می‌شود.

توضیح در ترجمهٔ سوره بقره ۲۱۴

أَمْ حَسِبْتُمْ أَن تَدْخُلُوا۟ ٱلْجَنَّةَ وَلَمَّا يَأْتِكُم مَّثَلُ ٱلَّذِينَ خَلَوْا۟ مِن قَبْلِكُم ۖ مَّسَّتْهُمُ ٱلْبَأْسَآءُ وَٱلضَّرَّآءُ وَزُلْزِلُوا۟ حَتَّىٰ يَقُولَ ٱلرَّسُولُ وَٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ مَعَهُۥ مَتَىٰ نَصْرُ ٱللَّهِ ۗ أَلَآ إِنَّ نَصْرَ ٱللَّهِ قَرِيبٌۭ

آیا پنداشته‌اید در حالی که هنوز نمونهٔ شرایط کسانی که پیش از شما دورانشان سپری شد برایتان پیش نیامده است، وارد بهشت خواهید شد؟ آنها که دچار سختی و خسارت‌زدگی شدند و به لرزه افتادند تا جایی که این فرستاده و کسانی که با او ایمان آورده‌اند بگویند: «پس حمایت خدا کی خواهد بود؟» هان، قطعاً حمایت خدا نزدیک است.

مادهٔ «نصر» اگر بدون «علی» به‌کار رود به‌معنای «پیروزی» نیست بلکه به‌معنی «حمایت کردن در برابر دیگران» است.

توضیح در ترجمهٔ سوره بقره ۲۵۰

وَلَمَّا بَرَزُوا۟ لِجَالُوتَ وَجُنُودِهِۦ قَالُوا۟ رَبَّنَآ أَفْرِغْ عَلَيْنَا صَبْرًۭا وَثَبِّتْ أَقْدَامَنَا وَٱنصُرْنَا عَلَى ٱلْقَوْمِ ٱلْكَٰفِرِينَ

و چون در برابر جالوت و لشکریانش جلوه‌گر شدند گفتند: «ای خداوندگار ما، از شکیبایی سرشارمان کن و گام‌هایمان را استوار ساز و ما را بر گروه حق‌پوشان پیروز گردان.

مادهٔ «نصر» وقتی با حرف «علی» به‌کار رود به‌معنی «پیروزی و غلبه» است.

توضیح در ترجمهٔ سوره آل عمران ۱۳

قَدْ كَانَ لَكُمْ ءَايَةٌۭ فِى فِئَتَيْنِ ٱلْتَقَتَا ۖ فِئَةٌۭ تُقَٰتِلُ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ وَأُخْرَىٰ كَافِرَةٌۭ يَرَوْنَهُم مِّثْلَيْهِمْ رَأْىَ ٱلْعَيْنِ ۚ وَٱللَّهُ يُؤَيِّدُ بِنَصْرِهِۦ مَن يَشَآءُ ۗ إِنَّ فِى ذَٰلِكَ لَعِبْرَةًۭ لِّأُو۟لِى ٱلْأَبْصَٰرِ

قطعاً در دو گروهی که با هم روبرو شدند نشانه‌ای برای شما وجود داشت؛ گروهی در راه خدا می‌جنگید و گروه دیگر پوشانندهٔ حق بود و به چشم خود آنها را دو برابر خودشان می‌دیدند. و خدا با حمایتش از هر کس که بخواهد پشتیبانی می‌کند. به‌راستی در آن عبرتی برای اهل بینش است.

مادهٔ «نصر» به‌معنی «یاری کردن در برابر کسی» است و با مادهٔ «عون» که «یاری کردن بدون در نظر گرفتن طرف مقابل» را بیان می‌کند تفاوت دارد. در فارسی برای کمک به یکی از طرفین نزاع معمولاً از تعبیر «حمایت کردن» استفاده می‌شود.

توضیح در ترجمهٔ سوره آل عمران ۱۴۷

وَمَا كَانَ قَوْلَهُمْ إِلَّآ أَن قَالُوا۟ رَبَّنَا ٱغْفِرْ لَنَا ذُنُوبَنَا وَإِسْرَافَنَا فِىٓ أَمْرِنَا وَثَبِّتْ أَقْدَامَنَا وَٱنصُرْنَا عَلَى ٱلْقَوْمِ ٱلْكَٰفِرِينَ

و سخنشان جز این نبود که گفتند: «ای خداوندگار ما، گناهانمان و زیاده‌روی ما را در کارمان بیامرز و گام‌هایمان را استوار ساز و ما را بر گروه حق‌پوشان پیروز گردان.

مادهٔ «نصر» وقتی با حرف «علی» به‌کار رود به‌معنی «پیروزی و غلبه» است.