ترجمهٔ آیهٔ ۱۹۶ سورهٔ بقره
وَأَتِمُّوا۟ ٱلْحَجَّ وَٱلْعُمْرَةَ لِلَّهِ ۚ فَإِنْ أُحْصِرْتُمْ فَمَا ٱسْتَيْسَرَ مِنَ ٱلْهَدْىِ ۖ وَلَا تَحْلِقُوا۟ رُءُوسَكُمْ حَتَّىٰ يَبْلُغَ ٱلْهَدْىُ مَحِلَّهُۥ ۚ فَمَن كَانَ مِنكُم مَّرِيضًا أَوْ بِهِۦٓ أَذًۭى مِّن رَّأْسِهِۦ فَفِدْيَةٌۭ مِّن صِيَامٍ أَوْ صَدَقَةٍ أَوْ نُسُكٍۢ ۚ فَإِذَآ أَمِنتُمْ فَمَن تَمَتَّعَ بِٱلْعُمْرَةِ إِلَى ٱلْحَجِّ فَمَا ٱسْتَيْسَرَ مِنَ ٱلْهَدْىِ ۚ فَمَن لَّمْ يَجِدْ فَصِيَامُ ثَلَٰثَةِ أَيَّامٍۢ فِى ٱلْحَجِّ وَسَبْعَةٍ إِذَا رَجَعْتُمْ ۗ تِلْكَ عَشَرَةٌۭ كَامِلَةٌۭ ۗ ذَٰلِكَ لِمَن لَّمْ يَكُنْ أَهْلُهُۥ حَاضِرِى ٱلْمَسْجِدِ ٱلْحَرَامِ ۚ وَٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ وَٱعْلَمُوٓا۟ أَنَّ ٱللَّهَ شَدِيدُ ٱلْعِقَابِ ﴿١٩٦﴾
و حج و عمره را برای خدا به پایان برسانید؛ اما اگر در محدودیت و تنگنا قرار گرفتید، هر قربانی روانه‌شده که امکان داشت. و پیش از آنکه قربانی روانه‌شده به جایگاهش برسد سرهایتان را نتراشید. و هر کس از شما بیمار بود یا از ناحیهٔ سرش ناراحتی داشت، جایگزینی از قبیل روزه‌ای یا بخشش صادقانه‌ای یا عبادت‌هایی. و چون ایمنی یافتید اگر کسی از تمتعات پس از عمره تا هنگام حج بهره برد، هر قربانی روانه‌شده که ممکن بود. اما هر کس پیدا نکرد، روزهٔ سه روز در حج و هفت روز وقتی برگشتید؛ این دهه‌ای است کامل. اینها برای کسی است که خانواده‌اش مجاور مسجدالحرام نباشند. و از خدا پروا کنید و بدانید که قطعاً خدا پیامدهای سختی را در نظر می‌گیرد.
توضیح ترجمه
- «حج» در لغت به‌معنی «آهنگ جایی کردن» و «عمرة» به‌معنی «عامل آبادانی و احیا بودن» است ولی از آنجا که هر دو واژه به نام‌هایی خاص برای مناسکی شرعی تبدیل شده‌اند قابل ترجمه نیستند.
- «نُسُک» به‌معنی «هر کاری که سبب نزدیک شدن بنده به خدا شود» است و از جمله دربارهٔ قربانی کردن برای خدا نیز به‌کار می‌رود. در فارسی برای این مفهوم از تعبیر «عبادات» استفاده می‌شود.
- «حصر» به‌معنی «محدودیت و تنگنا» است و وقتی به باب افعال می‌رود به «ایجاد تنگنا از سوی کسی» اشاره دارد.
- «هَدیْ» به‌معنی «آنچه راه برده و هدیه شده» و منظور از آن، «چهارپایی که برای قربانی کردن به‌سوی مقصدی برده می‌شود» است.
- «تمتّع» به‌معنی «بهره و لذت بردن» است و منظور از آن در مناسک حج، بهره‌گیری از فرصتی است که میان عمره و حج، محدودیت‌های احرام برداشته می‌شود و می‌توان از برخی لذایذ بهره برد. در اغلب ترجمه‌های قرآن به این واژه از آیه توجه نشده است.
- «حاضر» به‌معنی «کسی که در جایی مستقر شده» است و در مقابل مسافر به‌کار می‌رود. در تعابیر رایج فارسی به کسی که در کنار محلی خاص اقامت دارد «مجاور» گفته می‌شود.
- «عقاب» از مادهٔ «عقب» به‌معنی «نتیجه و مجازاتی که در پی کار بد می‌آید» است که در فارسی به آن «پیامد» می‌گویند. تعبیر «شدید العقاب» شبیه «شدید العذاب» است که در ترجمهٔ آیهٔ ۱۶۵ این سوره توضیح آن گذشت.
- اغلب مترجمان معادل افعال متعددی که به‌صورت مقدر در عبارات این آیه وجود دارد را در متن ترجمه یا در پرانتز و مانند آن اضافه کرده‌اند تا مفهوم جملات واضح‌تر باشد؛ ولی اگر چنین کاری لازم بود در اصل آیه اعمال می‌شد و رعایت امانت در ترجمه اقتضا می‌کند ما نیز آنچه در تقدیر است را ظاهر نکنیم و توضیح آن را به مباحث تفسیری موکول سازیم.
ارجاع در توضیح آیات دیگر
بقره ۲۱۱ آل عمران ۱۱ مائده ۲ مائده ۹۵ مائده ۹۷ مائده ۹۸ انعام ۱۶۲ انعام ۱۶۵ اعراف ۱۶۳ اعراف ۱۶۷ انفال ۱۳ انفال ۲۵ انفال ۴۸