مادهٔ «عقل»
۞ أَتَأْمُرُونَ ٱلنَّاسَ بِٱلْبِرِّ وَتَنسَوْنَ أَنفُسَكُمْ وَأَنتُمْ تَتْلُونَ ٱلْكِتَٰبَ ۚ أَفَلَا تَعْقِلُونَ
آیا با اینکه کتاب را تلاوت می‌کنید، مردم را به نیکی فرمان می‌دهید، ولی خودتان را فراموش می‌کنید؟ پس آیا درک نمی‌کنید؟
مادهٔ «عقل» به‌معنی درک و شعور و نتیجهٔ تفکر است و نه خود آن.
فَقُلْنَا ٱضْرِبُوهُ بِبَعْضِهَا ۚ كَذَٰلِكَ يُحْىِ ٱللَّهُ ٱلْمَوْتَىٰ وَيُرِيكُمْ ءَايَٰتِهِۦ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ
پس گفتیم: «بخشی از آن را به او بزنید»؛ خدا مردگان را همان‌گونه زنده می‌کند و نشانه‌هایش را نشانتان می‌دهد، باشد که درک کنید.
چنان‌که پیش از این نیز گذشت، مادهٔ «عقل» به‌معنی «درک کردن» است، نه اندیشیدن و امثال آن.
وَمَا ٱلْحَيَوٰةُ ٱلدُّنْيَآ إِلَّا لَعِبٌۭ وَلَهْوٌۭ ۖ وَلَلدَّارُ ٱلْءَاخِرَةُ خَيْرٌۭ لِّلَّذِينَ يَتَّقُونَ ۗ أَفَلَا تَعْقِلُونَ
و زندگی دنیا جز بازی بی‌هدفی و سرگرمی لذت‌بخشی نیست و قطعاً سرای واپسین برای کسانی که پروا می‌کنند بهتر است. پس آیا درک نمی‌کنید؟
مادهٔ «عقل» به‌معنی درک و شعور و نتیجهٔ تفکر است و نه خود آن.