ترجمهٔ آیهٔ ۷۹ سورهٔ آل عمران
مَا كَانَ لِبَشَرٍ أَن يُؤْتِيَهُ ٱللَّهُ ٱلْكِتَٰبَ وَٱلْحُكْمَ وَٱلنُّبُوَّةَ ثُمَّ يَقُولَ لِلنَّاسِ كُونُوا۟ عِبَادًۭا لِّى مِن دُونِ ٱللَّهِ وَلَٰكِن كُونُوا۟ رَبَّٰنِيِّۦنَ بِمَا كُنتُمْ تُعَلِّمُونَ ٱلْكِتَٰبَ وَبِمَا كُنتُمْ تَدْرُسُونَ ﴿٧٩﴾
هیچ بشری را روا نیست که خدا به او کتاب و مأموریت و پیامبری دهد، پس به مردم بگوید: «به‌جای خدا بندگانی برای من باشید!» بلکه «به‌خاطر اینکه کتاب را آموزش می‌دادید و به‌خاطر اینکه در خواندن ممارست داشتید عالمانی ربّانی باشید.
توضیح ترجمه
- «حکم» به‌معنی «فرمان و تصمیم قاطع» است و با توجه به کاربردهایش در قرآن مانند «ان الحکم الا لله» یا «و آتیناه الحکم صبیاً» وقتی برای خدا به‌کار رود به‌معنی «فرماندهی» و وقتی برای دیگران به‌کار رود به‌معنی «مأموریت و فرمان داشتن» است. البته وقتی این ماده همراه با «بین» باشد به‌معنی «داوری» است.
- تفاوت تعبیر «عباداً لي» با «عبادي» باید در ترجمه مشخص باشد.
- «ربّانی» می‌تواند صفت مشبهه از مادهٔ «ربب» به‌معنی «کسی که خدایی شده و واسطهٔ هدایت الهی است» یا برگرفته از واژهٔ «ربّان» در زبان عبری به‌معنی «معلم و خاخام» باشد و در هر صورت با توجه به توضیح لغویان و نیز احادیث ذیل آیه، در اینجا به‌معنی «عالم فقیه» است که در تعابیر رایج فارسی به‌صورت «عالم ربّانی» به‌کار می‌رود.
- قرائت «تُعَلَِمون» مطابق روایت عاصم و دیگر قاریان کوفی است و قاریان حجازی آن را «تَعْلَمون» خوانده‌اند. در این صورت، معنای آیه می‌شود: «... به‌خاطر اینکه به کتاب علم داشتید و...»
- مادهٔ «درس» به‌معنی «مداومت و ممارست بر یک امر و از جمله خواندن و آموختن» است.