مادهٔ «دني»
وَإِذْ قُلْتُمْ يَٰمُوسَىٰ لَن نَّصْبِرَ عَلَىٰ طَعَامٍۢ وَٰحِدٍۢ فَٱدْعُ لَنَا رَبَّكَ يُخْرِجْ لَنَا مِمَّا تُنۢبِتُ ٱلْأَرْضُ مِنۢ بَقْلِهَا وَقِثَّآئِهَا وَفُومِهَا وَعَدَسِهَا وَبَصَلِهَا ۖ قَالَ أَتَسْتَبْدِلُونَ ٱلَّذِى هُوَ أَدْنَىٰ بِٱلَّذِى هُوَ خَيْرٌ ۚ ٱهْبِطُوا۟ مِصْرًۭا فَإِنَّ لَكُم مَّا سَأَلْتُمْ ۗ وَضُرِبَتْ عَلَيْهِمُ ٱلذِّلَّةُ وَٱلْمَسْكَنَةُ وَبَآءُو بِغَضَبٍۢ مِّنَ ٱللَّهِ ۗ ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمْ كَانُوا۟ يَكْفُرُونَ بِـَٔايَٰتِ ٱللَّهِ وَيَقْتُلُونَ ٱلنَّبِيِّۦنَ بِغَيْرِ ٱلْحَقِّ ۗ ذَٰلِكَ بِمَا عَصَوا۟ وَّكَانُوا۟ يَعْتَدُونَ
و چون گفتید: «ای موسی، هرگز نمی‌توانیم یک نوع غذا را تحمل کنیم؛ پس از خداوندگارت برایمان بخواه تا از آنچه زمین می‌رویاند، از سبزی و خیار و سیر و عدس و پیازش برای ما برآورد.» گفت: «آیا آنچه را که پست‌تر است، جایگزین چیزی می‌کنید که بهتر است؟! پس به شهری فرود آیید تا به آنچه خواستید دست یابید.» و خواری و بیچارگی برای آنها رقم خورد و به خشمی از جانب خدا در افتادند؛ این از آن‌رو بود که دربارهٔ نشانه‌های خدا حق‌پوشی می‌کردند و پیامبران را به‌ناحق می‌کشتند؛ و این به‌خاطر آن بود که نافرمانی کردند و اهل تجاوز به حقوق دیگران بودند.
«أدنی» از مادهٔ «دني» به‌معنی «نزدیکی بر اثر پستی» است.
وَهُوَ ٱلَّذِىٓ أَنزَلَ مِنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءًۭ فَأَخْرَجْنَا بِهِۦ نَبَاتَ كُلِّ شَىْءٍۢ فَأَخْرَجْنَا مِنْهُ خَضِرًۭا نُّخْرِجُ مِنْهُ حَبًّۭا مُّتَرَاكِبًۭا وَمِنَ ٱلنَّخْلِ مِن طَلْعِهَا قِنْوَانٌۭ دَانِيَةٌۭ وَجَنَّٰتٍۢ مِّنْ أَعْنَابٍۢ وَٱلزَّيْتُونَ وَٱلرُّمَّانَ مُشْتَبِهًۭا وَغَيْرَ مُتَشَٰبِهٍ ۗ ٱنظُرُوٓا۟ إِلَىٰ ثَمَرِهِۦٓ إِذَآ أَثْمَرَ وَيَنْعِهِۦٓ ۚ إِنَّ فِى ذَٰلِكُمْ لَءَايَٰتٍۢ لِّقَوْمٍۢ يُؤْمِنُونَ
و اوست که از آسمان آبی فرو فرستاد؛ پس با آن رویش هر چیزی را بیرون آوردیم؛ و از آن سبزه‌ای بیرون آوردیم که از آن دانه‌هایی بر هم چیده بیرون می‌آوریم. و از درخت خرما که از سر بر آوردن شکوفه‌اش، خوشه‌هایی پایین‌آمده است؛ و باغ‌هایی از انگور را و زیتون و انار را که همانند و ناهمگون‌اند. هنگامی که به ثمر می‌رسد، به محصولش و به رسیدنش بنگرید؛ بی‌گمان در آن نشانه‌هایی است برای گروهی که ایمان می‌آورند.
«دانیة» از مادهٔ «دني» به‌معنی «نزدیک بودن بر اثر پستی» است و برای «شاخه یا میوهٔ پایین آمده و در دسترس قرار گرفته» به‌کار می‌رود.
إِذْ أَنتُم بِٱلْعُدْوَةِ ٱلدُّنْيَا وَهُم بِٱلْعُدْوَةِ ٱلْقُصْوَىٰ وَٱلرَّكْبُ أَسْفَلَ مِنكُمْ ۚ وَلَوْ تَوَاعَدتُّمْ لَٱخْتَلَفْتُمْ فِى ٱلْمِيعَٰدِ ۙ وَلَٰكِن لِّيَقْضِىَ ٱللَّهُ أَمْرًۭا كَانَ مَفْعُولًۭا لِّيَهْلِكَ مَنْ هَلَكَ عَنۢ بَيِّنَةٍۢ وَيَحْيَىٰ مَنْ حَىَّ عَنۢ بَيِّنَةٍۢ ۗ وَإِنَّ ٱللَّهَ لَسَمِيعٌ عَلِيمٌ
هنگامی که شما در موقعیت پست‌تر قرار داشتید و آنان در موقعیت بلندتر و سواران پایین‌تر از شما بودند؛ و اگر با هم قرار گذاشته بودید، قطعاً در موعد مقرر ناهماهنگ عمل می‌کردید؛ ولی خدا می‌خواست کاری را که قطعی شده بود محقق سازد، تا هر که نابود می‌شود با دلیلی روشن نابود شود و هر که زنده می‌شود با دلیلی روشن زنده شود؛ و به‌راستی قطعاً خدا شنوا و داناست.
«دنیا» از مادهٔ «دني» به‌معنی «نزدیکی بر اثر پستی» و «قصوی» از مادهٔ «قصو» به‌معنی «دوری بر اثر بلندی» است.