Everything published on the Telegram channel “Kalam”, kept here in full and updated automatically.
وَلا تَقعُدوا بِکُلِّ صِراطٍ توعِدونَ وَتَصُدّونَ عَن سَبیلِ اللَّهِ مَن آمَنَ بِهِ وَتَبغونَها عِوَجاً وَاذکُروا إِذ کُنتُم قَلیلاً فَکَثَّرَکُمُ اللَّهُ وَانظُروا کَیفَ کانَ عاقِبَةُ المُفسِدینَ ﴿۸۶﴾ و سر هر راهی ننشینید، در حالی که تهدید می‌کنید و کسی را که به خدا ایمان آورده از راه او باز می‌دارید و در پی انحراف…
فَتَوَلّی عَنهُم وَقالَ یا قَومِ لَقَد أَبلَغتُکُم رِسالَةَ رَبّی وَنَصَحتُ لَکُم وَلکِن لا تُحِبّونَ النّاصِحینَ ﴿۷۹﴾ پس از آنان رویگردان شد و گفت: «ای قوم من، به‌راستی من پیام خداوندگارم را به شما رساندم و برایتان خیرخواهی کردم؛ ولی شما خیرخواهان را دوست ندارید.» معنای «تولّی» در ترجمهٔ آیهٔ ۲۰۵ سورهٔ بقره بیان شد.…
فَأَنجَیناهُ وَالَّذینَ مَعَهُ بِرَحمَةٍ مِنّا وَقَطَعنا دابِرَ الَّذینَ کَذَّبوا بِآیاتِنا وَما کانوا مُؤمِنینَ ﴿۷۲﴾ پس او و کسانی که با او بودند را با رحمتی از جانب خودمان نجات دادیم و کسانی را که نشانه‌های ما را دروغ شمردند و مؤمن نبودند، ریشه‌کن کردیم. باء در «برحمة منا» برای سببیت است و بهتر است «با» ترجمه شود.…
قالَ المَلَأُ الَّذِينَ كَفَرُوا مِن قَومِهِ إِنّا لَنَراکَ فی سَفاهَةٍ وَإِنّا لَنَظُنُّکَ مِنَ الکاذِبینَ ﴿۶۶﴾ برخورداران از قومش که حق‌پوشی کرده بودند، گفتند: «ما قطعاً تو را در نوعی بی‌خردی می‌بینیم و جداً گمان می‌کنیم تو از دروغگویانی». در ترجمهٔ «سفاهة» از تعبیر «نوعی» استفاده شد تا تأثیر نکره بودن آن مشخص باشد.…
وَهُوَ الَّذی یُرسِلُ الرِّیاحَ بُشراً بَینَ یَدَی رَحمَتِهِ حَتّی إِذا أَقَلَّتْ سَحاباً ثِقالاً سُقناهُ لِبَلَدٍ مَیِّتٍ فَأَنزَلنا بِهِ الماءَ فَأَخرَجنا بِهِ مِن کُلِّ الثَّمَراتِ کَذلِکَ نُخرِجُ المَوتی لَعَلَّکُم تَذَکَّرونَ ﴿۵۷﴾ و او کسی است که به‌عنوان مژده بادها را پیشاپیش رحمتش می‌فرستد؛ تا آنگاه که ابرهایی…
وَلَقَد جِئناهُم بِکِتابٍ فَصَّلناهُ عَلی عِلمٍ هُدیً وَرَحمَةً لِقَومٍ یُؤمِنونَ ﴿۵۲﴾ و قطعاً کتابی برای آنان آورده‌ایم که آن را - در حالی که هدایتی و رحمتی است برای گروهی که ایمان می‌آورند - بر اساس دانش، جدا جدا ارائه کرده‌ایم. در ترجمهٔ آیهٔ ۵۵ سورهٔ انعام توضیحی دربارهٔ معنی «تفصیل» و تفاوتش با «تبیین» ارائه شد.…
وَبَيْنَهُمَا حِجَابٌ وَعَلَى الْأَعْرَافِ رِجَالٌ يَعْرِفُونَ كُلًّا بِسِيمَاهُمْ وَنَادَوْا أَصْحَابَ الْجَنَّةِ أَنْ سَلَامٌ عَلَيْكُمْ لَمْ يَدْخُلُوهَا وَهُمْ يَطْمَعُونَ ﴿۴۶﴾ و میان آن دو حائلی است و بر بلندی‌ها اشخاصی هستند که هر کس را از نشانه‌های چهره می‌شناسند؛ و به اهل بهشت - که با آنکه طمع دارند، هنوز وارد…
وَالَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ لَا نُكَلِّفُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا أُولَئِكَ أَصْحَابُ الْجَنَّةِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ ﴿۴۲﴾ و کسانی که ایمان آورده و کارهای شایسته انجام دهند - هیچ کسی را جز به‌اندازهٔ توان و ظرفیتش تکلیف نمی‌کنیم - آنان اهل بهشت‌اند و در آن جاودانه خواهند بود. توضیح معنای «اصحاب» در…
وَالَّذینَ کَذَّبوا بِآیاتِنا وَاستَکبَروا عَنها أُولئِکَ أَصحابُ النّارِ هُم فیها خالِدونَ ﴿۳۶﴾ و کسانی که نشانه‌های ما را دروغ شمردند و از آنها با خودبزرگ‌بینی گذشتند، اهل آتش‌اند و در آن جاودانه خواهند بود. به‌منظور توجه به تفاوت «کذّب» با «کذّب بـ» اولی را «تکذیب کردن» و دومی را «دروغ شمردن» ترجمه می‌کنیم.…
قُل أَمَرَ رَبّی بِالقِسطِ وَأَقیموا وُجوهَکُم عِندَ کُلِّ مَسجِدٍ وَادعوهُ مُخلِصینَ لَهُ الدّینَ کَما بَدَأَکُم تَعودونَ ﴿۲۹﴾ بگو: «خداوندگارم به نظامی عادلانه فرمان داده است»؛ و رویتان را نزد هر مسجدی برپا دارید و او را در حالی که دین را تنها ویژهٔ او ساخته‌اید، بخوانید؛ همان‌گونه که در آغاز ایجادتان کرد، باز…
فَدَلّاهُما بِغُرورٍ فَلَمّا ذاقَا الشَّجَرَةَ بَدَت لَهُما سَوآتُهُما وَطَفِقا یَخصِفانِ عَلَیهِما مِن وَرَقِ الجَنَّةِ وَناداهُما رَبُّهُما أَلَم أَنهَکُما عَن تِلکُمَا الشَّجَرَةِ وَأَقُل لَکُما إِنَّ الشَّیطانَ لَکُما عَدُوٌّ مُبینٌ ﴿۲۲﴾ پس با فریبی آن دو را به سقوط کشانید؛ و همین که درخت را چشیدند، شرمگاه‌هایشان…
قالَ فَبِما أَغوَیتَنی لَأَقعُدَنَّ لَهُم صِراطَکَ المُستَقیمَ ﴿۱۶﴾ گفت: «پس به‌خاطر آنکه مرا به راه بد کشاندی، قطعاً برایشان بر سر راه راست و استوارت خواهم نشست.» «اغویتنی» از ریشه «غوي» است که معنای آن در ترجمهٔ آیهٔ ۲۵۶ سورهٔ بقره بیان شد. اگرچه منظور از «لأقعدن لهم» نشستن و کمین کردن برای گمراه ساختن آنهاست، ولی…
وَالْوَزْنُ يَوْمَئِذٍ الْحَقُّ فَمَن ثَقُلَتْ مَوَازِينُهُ فَأُولَٰئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ ﴿۸﴾ و سنجش در آن روز حقیقت است؛ پس کسانی که ترازوهایشان سنگین باشد، آنان رستگاران واقعی‌اند. «وزن» مصدر و به‌معنی «اندازه‌گیری دقیق» است. البته برخی از مفسران، منظور از این واژه را «معیار سنجش» دانسته و برداشتشان از آیه این…
بسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ به‌نام خدای مهربار مهربان توضیحات مربوط به ترجمهٔ بسم الله در ابتدای سورهٔ حمد گذشت. المص ﴿۱﴾ الف لام میم صاد حروف مقطّعه رازی است که در ابتدای برخی سوره‌ها آمده و قابل ترجمه نیست. كِتَابٌ أُنْزِلَ إِلَيْكَ فَلَا يَكُنْ فِي صَدْرِكَ حَرَجٌ مِنْهُ لِتُنْذِرَ بِهِ وَذِكْرَىٰ…
أَوْ تَقُولُوا لَوْ أَنَّا أُنزِلَ عَلَيْنَا الْكِتَابُ لَكُنَّا أَهْدَى مِنْهُمْ فَقَدْ جَاءَكُمْ بَيِّنَةٌ مِنْ رَبِّكُمْ وَهُدًى وَرَحْمَةٌ فَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنْ كَذَّبَ بِآيَاتِ اللَّهِ وَصَدَفَ عَنْهَا سَنَجْزِي الَّذِينَ يَصْدِفُونَ عَنْ آيَاتِنَا سُوءَ الْعَذَابِ بِمَا كَانُوا يَصْدِفُونَ ﴿١٥٧﴾ یا مبادا…
وَلَا تَقْرَبُوا مَالَ الْيَتِيمِ إِلَّا بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ حَتَّىٰ يَبْلُغَ أَشُدَّهُ وَأَوْفُوا الْكَيْلَ وَالْمِيزَانَ بِالْقِسْط لَا نُكَلِّفُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا وَإِذَا قُلْتُمْ فَاعْدِلُوا وَلَوْ كَانَ ذَا قُرْبَىٰ وَبِعَهْدِ اللَّهِ أَوْفُوا ذَٰلِكُمْ وَصَّاكُم بِهِ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ ﴿۱۵۲﴾ و…
وَعَلَى الَّذِينَ هَادُوا حَرَّمْنَا كُلَّ ذِي ظُفُرٍ وَمِنَ الْبَقَرِ وَالْغَنَمِ حَرَّمْنَا عَلَيْهِمْ شُحُومَهُمَا إِلَّا مَا حَمَلَتْ ظُهُورُهُمَا أَوِ الْحَوَايَا أَوْ مَا اخْتَلَطَ بِعَظْمٍ ذَلِكَ جَزَيْنَاهُمْ بِبَغْيِهِمْ وَإِنَّا لَصَادِقُونَ ﴿۱۴۶﴾ و بر آنان که یهودی شدند، هر چنگالداری را حرام کردیم و از گاو…
وَمِنَ الْأَنْعَامِ حَمُولَةً وَفَرْشًا كُلُوا مِمَّا رَزَقَكُمُ اللَّهُ وَلَا تَتَّبِعُوا خُطُوَاتِ الشَّيْطَانِ إِنَّهُ لَكُمْ عَدُوٌّ مُبِينٌ ﴿۱۴۲﴾ و از دام‌ها بارکشی و پهن‌شده‌ای را. از آنچه خدا روزیتان کرده است بخورید و گام به گام رفتن شیطان را دنبال نکنید که به‌راستی او دشمنی آشکار برای شماست. دربارهٔ «فرش» در…
وَجَعَلُوا لِلَّهِ مِمَّا ذَرَأَ مِنَ الْحَرْثِ وَالْأَنْعَامِ نَصِيبًا فَقَالُوا هَذَا لِلَّهِ بِزَعْمِهِمْ وَهَذَا لِشُرَكَائِنَا فَمَا كَانَ لِشُرَكَائِهِمْ فَلَا يَصِلُ إِلَى اللَّهِ وَمَا كَانَ لِلَّهِ فَهُوَ يَصِلُ إِلَى شُرَكَائِهِمْ سَاءَ مَا يَحْكُمُونَ ﴿۱۳۶﴾ و بخشی از محصولات کشاورزی و دام‌ها را که خدا پدید…
يَا مَعْشَرَ الْجِنِّ وَالْإِنْسِ أَلَمْ يَأْتِكُمْ رُسُلٌ مِنْكُمْ يَقُصُّونَ عَلَيْكُمْ آيَاتِي وَيُنْذِرُونَكُمْ لِقَاءَ يَوْمِكُمْ هَذَا قَالُوا شَهِدْنَا عَلَى أَنْفُسِنَا وَغَرَّتْهُمُ الْحَيَاةُ الدُّنْيَا وَشَهِدُوا عَلَى أَنْفُسِهِمْ أَنَّهُمْ كَانُوا كَافِرِينَ ﴿۱۳۰﴾ «ای جماعت جن و انس، مگر فرستادگانی از…
وَإِذَا جَاءَتْهُمْ آيَةٌ قَالُوا لَنْ نُؤْمِنَ حَتَّىٰ نُؤْتَىٰ مِثْلَ مَا أُوتِيَ رُسُلُ اللَّهِ ۘ اللَّهُ أَعْلَمُ حَيْثُ يَجْعَلُ رِسَالَتَهُ ۗ سَيُصِيبُ الَّذِينَ أَجْرَمُوا صَغَارٌ عِنْدَ اللَّهِ وَعَذَابٌ شَدِيدٌ بِمَا كَانُوا يَمْكُرُونَ ﴿۱۲۴﴾ و چون نشانه‌ای نزد آنها آید، گویند: «تا وقتی مانند آنچه به…
فَكُلُوا مِمَّا ذُكِرَ اسْمُ اللَّهِ عَلَيْهِ إِنْ كُنْتُمْ بِآيَاتِهِ مُؤْمِنِينَ ﴿١١٨﴾ پس اگر به نشانه‌های خدا ایمان دارید، از آنچه نام او بر آن برده شده است بخورید. با توجه به تفاوت ساختار عبارات عربی و فارسی، جایگاه اسم و ضمیر در ترجمه تغییر داده شد. وَمَا لَكُمْ أَلَّا تَأْكُلُوا مِمَّا ذُكِرَ اسْمُ اللَّهِ…
وَكَذَلِكَ جَعَلْنَا لِكُلِّ نَبِيٍّ عَدُوًّا شَيَاطِينَ الْإِنْسِ وَالْجِنِّ يُوحِي بَعْضُهُمْ إِلَى بَعْضٍ زُخْرُفَ الْقَوْلِ غُرُورًا وَلَوْ شَاءَ رَبُّكَ مَا فَعَلُوهُ فَذَرْهُمْ وَمَا يَفْتَرُونَ ﴿١١٢﴾ و آن‌گونه، برای هر پیامبری دشمنی قرار دادیم، یعنی شیاطین انس و جن که سخنان آراسته را برای فریب به یکدیگر وحی…
اتَّبِعْ مَا أُوحِيَ إِلَيْكَ مِن رَّبِّكَ لَا إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ وَأَعْرِضْ عَنِ الْمُشْرِكِينَ ﴿۱۰۶﴾ آنچه را از جانب خداوندگارت - که معبودی جز او نیست - به تو وحی شده است پیروی کن و از مشرکان رویگردان شو. وَلَوْ شَاءَ اللَّهُ مَا أَشْرَكُوا وَمَا جَعَلْنَاكَ عَلَيْهِمْ حَفِيظًا وَمَا أَنتَ عَلَيْهِم بِوَكِيلٍ…