ترجمهٔ پیشنهادی آیات ۱۵۲ تا ۱۵۶ سورهٔ انعام
وَلَا تَقْرَبُوا مَالَ الْيَتِيمِ إِلَّا بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ حَتَّىٰ يَبْلُغَ أَشُدَّهُ وَأَوْفُوا الْكَيْلَ وَالْمِيزَانَ بِالْقِسْط لَا نُكَلِّفُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا وَإِذَا قُلْتُمْ فَاعْدِلُوا وَلَوْ كَانَ ذَا قُرْبَىٰ وَبِعَهْدِ اللَّهِ أَوْفُوا ذَٰلِكُمْ وَصَّاكُم بِهِ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ ﴿۱۵۲﴾
و جز به شیوه‌ای که نیکوترین باشد به دارایی یتیم نزدیک نشوید، تا به رشد کاملش برسد؛ و بر مبنای نظامی عادلانه پیمانه و وزن را کامل ادا کنید - ما هیچ کس را جز به‌اندازهٔ توان و ظرفیتش تکلیف نمی‌کنیم - و چون سخن گفتید، عدالت ورزید، هر چند از نزدیکان باشد؛ و به عهد خدا وفا کنید؛ آن، چیزی است که شما را بدان سفارش کرده است، باشد که توجه کنید.
«أشُد» جمع «شدید» به‌معنی «چیزی که به بالاترین حدش برسد» است.
«ایفاء» به‌معنی « به آخر رساندن و انجام کامل تعهد» است.
توضیح معنای «قسط» در ترجمهٔ آیهٔ ۲۸۲ سورهٔ بقره گذشت.
همه‌جا «ذي القربی» را «نزدیکان» ترجمه کردیم، ولی با توجه به اینکه اینجا باید به‌صورت مفرد ترجمه شود، ناچاریم آن را همراه با «از» به‌کار ببریم تا با سیاق جمله هماهنگی پیدا کند.
توضیح معنای «متذکر شدن» در ترجمهٔ آیهٔ ۲۲۱ سورهٔ بقره بیان شد.
وَأَنَّ هَٰذَا صِرَاطِي مُسْتَقِيمًا فَاتَّبِعُوهُ وَلَا تَتَّبِعُوا السُّبُلَ فَتَفَرَّقَ بِكُمْ عَن سَبِيلِهِ ذَٰلِكُمْ وَصَّاكُم بِهِ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ ﴿۱۵۳﴾
و اینکه این راه من است، به راستی و استواری؛ پس پیرویش کنید و از آن راه‌ها پیروی نکنید که شما را از راه او جدا می‌سازد؛ آن، چیزی است که شما را بدان سفارش کرده است، باشد که پروا کنید.
در این آيه نیز همچون آیهٔ ۱۲۶ همین سوره که «مستقیماً» منصوب آمده بود، باید آن را به‌گونه‌ای ترجمه کرد که با حالت صفت متفاوت باشد.
اغلب مترجمان «السبل» را «راه‌های دیگر» ترجمه کرده‌اند، ولی این نکته در لفظ آیه وجود ندارد. با توجه به معرفه بودن این واژه بهتر است آن را به‌گونه‌ای ترجمه کنیم که به راه‌هایی که در آیات گذشته مطرح شد اشاره داشته باشد.
«تفرَّقَ» فعل مضارع منصوب به «أن» مقدر است که در اصل «تتفرق» بوده و تاء اول آن برای اختصار و تخفیف حذف شده است.
ثُمَّ آتَيْنَا مُوسَى الْكِتَابَ تَمَامًا عَلَى الَّذِيَ أَحْسَنَ وَتَفْصِيلًا لِّكُلِّ شَيْءٍ وَهُدًى وَرَحْمَةً لَّعَلَّهُم بِلِقَاءِ رَبِّهِمْ يُؤْمِنُونَ ﴿۱۵۴﴾
سپس کتاب را به‌عنوان کامل‌کنندهٔ نعمت بر کسی که نیکی کند و ارائهٔ جدا جدای همه چیز و هدایتی و رحمتی به موسی دادیم، باشد که به دیدار خداوندگارشان ایمان آورند.
«تمام» اسم مصدر و به‌معنی «کامل بودن در همهٔ اجزاء» است و با توجه به اینکه با «علی» به‌کار رفته، معنی «کامل کردن لطف و نعمت» را بیان می‌کند.
در ترجمهٔ آیهٔ ۵۵ همین سوره توضیحی دربارهٔ معنی «تفصیل» ارائه شد.
وَهَٰذَا كِتَابٌ أَنزَلْنَاهُ مُبَارَكٌ فَاتَّبِعُوهُ وَاتَّقُوا لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ ﴿۱۵۵﴾
و این کتابی است که فرو فرستادیمش و پربرکت است؛ پس از آن پیروی کنید و پروا داشته باشید، باشد که بر شما مهر آورده شود.
«مبارک» صفت دوم برای «کتاب» است و نباید مانند اغلب مترجمان، بر خلاف ترتیب آیه، آن را به‌عنوان صفت نخست ترجمه کرد.
معنای «ترحمون» در ترجمهٔ آیهٔ ۱۳۲ سورهٔ آل‌عمران توضیح داده شد.
أَن تَقُولُوا إِنَّمَا أُنزِلَ الْكِتَابُ عَلَىٰ طَائِفَتَيْنِ مِن قَبْلِنَا وَإِن كُنَّا عَن دِرَاسَتِهِمْ لَغَافِلِينَ ﴿۱۵۶﴾
تا مبادا بگویید: «کتاب فقط بر دو گروه پیش از ما فرو فرستاده شده و ما واقعاً از آنچه می‌آموختند، غافل بوده‌ایم.»
«أن تقولوا» مفعول له برای «أنزلناه» در آیهٔ قبل است؛ یعنی برای اینکه نگویید.
معنای «درس» در ترجمهٔ آیهٔ ۷۹ سورهٔ آل‌عمران بیان شد. بر این اساس «دراستهم» به‌معنی «درس و آموختن آنها» خواهد بود، ولی با توجه به سیاق این آیات بهتر است «آنچه می‌آموختند» ترجمه شود. زیرا منظور آیه این است که ما کتاب را بر شما هم نازل کردیم تا نگویید کتاب آسمانی فقط بر دو گروه یهود و نصاری نازل شده و ما از آنچه آنها می‌آموختند غافل و محروم مانده‌ایم.
«إن» در جملهٔ «إن کنا عن دراستهم لغافلین» در اصل «إنّنا» بوده که تخفیف پیدا کرده و اسمش حذف شده است.
این ترجمه با نقد و نظر شما اصلاح و ویرایش خواهد شد.
#ترجمه_گروهی_قرآن
@hamidhossaini
وَلَا تَقْرَبُوا مَالَ الْيَتِيمِ إِلَّا بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ حَتَّىٰ يَبْلُغَ أَشُدَّهُ وَأَوْفُوا الْكَيْلَ وَالْمِيزَانَ بِالْقِسْط لَا نُكَلِّفُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا وَإِذَا قُلْتُمْ فَاعْدِلُوا وَلَوْ كَانَ ذَا قُرْبَىٰ وَبِعَهْدِ اللَّهِ أَوْفُوا ذَٰلِكُمْ وَصَّاكُم بِهِ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ ﴿۱۵۲﴾
و جز به شیوه‌ای که نیکوترین باشد به دارایی یتیم نزدیک نشوید، تا به رشد کاملش برسد؛ و بر مبنای نظامی عادلانه پیمانه و وزن را کامل ادا کنید - ما هیچ کس را جز به‌اندازهٔ توان و ظرفیتش تکلیف نمی‌کنیم - و چون سخن گفتید، عدالت ورزید، هر چند از نزدیکان باشد؛ و به عهد خدا وفا کنید؛ آن، چیزی است که شما را بدان سفارش کرده است، باشد که توجه کنید.
«أشُد» جمع «شدید» به‌معنی «چیزی که به بالاترین حدش برسد» است.
«ایفاء» به‌معنی « به آخر رساندن و انجام کامل تعهد» است.
توضیح معنای «قسط» در ترجمهٔ آیهٔ ۲۸۲ سورهٔ بقره گذشت.
همه‌جا «ذي القربی» را «نزدیکان» ترجمه کردیم، ولی با توجه به اینکه اینجا باید به‌صورت مفرد ترجمه شود، ناچاریم آن را همراه با «از» به‌کار ببریم تا با سیاق جمله هماهنگی پیدا کند.
توضیح معنای «متذکر شدن» در ترجمهٔ آیهٔ ۲۲۱ سورهٔ بقره بیان شد.
وَأَنَّ هَٰذَا صِرَاطِي مُسْتَقِيمًا فَاتَّبِعُوهُ وَلَا تَتَّبِعُوا السُّبُلَ فَتَفَرَّقَ بِكُمْ عَن سَبِيلِهِ ذَٰلِكُمْ وَصَّاكُم بِهِ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ ﴿۱۵۳﴾
و اینکه این راه من است، به راستی و استواری؛ پس پیرویش کنید و از آن راه‌ها پیروی نکنید که شما را از راه او جدا می‌سازد؛ آن، چیزی است که شما را بدان سفارش کرده است، باشد که پروا کنید.
در این آيه نیز همچون آیهٔ ۱۲۶ همین سوره که «مستقیماً» منصوب آمده بود، باید آن را به‌گونه‌ای ترجمه کرد که با حالت صفت متفاوت باشد.
اغلب مترجمان «السبل» را «راه‌های دیگر» ترجمه کرده‌اند، ولی این نکته در لفظ آیه وجود ندارد. با توجه به معرفه بودن این واژه بهتر است آن را به‌گونه‌ای ترجمه کنیم که به راه‌هایی که در آیات گذشته مطرح شد اشاره داشته باشد.
«تفرَّقَ» فعل مضارع منصوب به «أن» مقدر است که در اصل «تتفرق» بوده و تاء اول آن برای اختصار و تخفیف حذف شده است.
ثُمَّ آتَيْنَا مُوسَى الْكِتَابَ تَمَامًا عَلَى الَّذِيَ أَحْسَنَ وَتَفْصِيلًا لِّكُلِّ شَيْءٍ وَهُدًى وَرَحْمَةً لَّعَلَّهُم بِلِقَاءِ رَبِّهِمْ يُؤْمِنُونَ ﴿۱۵۴﴾
سپس کتاب را به‌عنوان کامل‌کنندهٔ نعمت بر کسی که نیکی کند و ارائهٔ جدا جدای همه چیز و هدایتی و رحمتی به موسی دادیم، باشد که به دیدار خداوندگارشان ایمان آورند.
«تمام» اسم مصدر و به‌معنی «کامل بودن در همهٔ اجزاء» است و با توجه به اینکه با «علی» به‌کار رفته، معنی «کامل کردن لطف و نعمت» را بیان می‌کند.
در ترجمهٔ آیهٔ ۵۵ همین سوره توضیحی دربارهٔ معنی «تفصیل» ارائه شد.
وَهَٰذَا كِتَابٌ أَنزَلْنَاهُ مُبَارَكٌ فَاتَّبِعُوهُ وَاتَّقُوا لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ ﴿۱۵۵﴾
و این کتابی است که فرو فرستادیمش و پربرکت است؛ پس از آن پیروی کنید و پروا داشته باشید، باشد که بر شما مهر آورده شود.
«مبارک» صفت دوم برای «کتاب» است و نباید مانند اغلب مترجمان، بر خلاف ترتیب آیه، آن را به‌عنوان صفت نخست ترجمه کرد.
معنای «ترحمون» در ترجمهٔ آیهٔ ۱۳۲ سورهٔ آل‌عمران توضیح داده شد.
أَن تَقُولُوا إِنَّمَا أُنزِلَ الْكِتَابُ عَلَىٰ طَائِفَتَيْنِ مِن قَبْلِنَا وَإِن كُنَّا عَن دِرَاسَتِهِمْ لَغَافِلِينَ ﴿۱۵۶﴾
تا مبادا بگویید: «کتاب فقط بر دو گروه پیش از ما فرو فرستاده شده و ما واقعاً از آنچه می‌آموختند، غافل بوده‌ایم.»
«أن تقولوا» مفعول له برای «أنزلناه» در آیهٔ قبل است؛ یعنی برای اینکه نگویید.
معنای «درس» در ترجمهٔ آیهٔ ۷۹ سورهٔ آل‌عمران بیان شد. بر این اساس «دراستهم» به‌معنی «درس و آموختن آنها» خواهد بود، ولی با توجه به سیاق این آیات بهتر است «آنچه می‌آموختند» ترجمه شود. زیرا منظور آیه این است که ما کتاب را بر شما هم نازل کردیم تا نگویید کتاب آسمانی فقط بر دو گروه یهود و نصاری نازل شده و ما از آنچه آنها می‌آموختند غافل و محروم مانده‌ایم.
«إن» در جملهٔ «إن کنا عن دراستهم لغافلین» در اصل «إنّنا» بوده که تخفیف پیدا کرده و اسمش حذف شده است.
این ترجمه با نقد و نظر شما اصلاح و ویرایش خواهد شد.
#ترجمه_گروهی_قرآن
@hamidhossaini