یادداشت‌ها#۳۰۳۹

ترجمهٔ پیشنهادی آیات ۵۲ تا ۵۶ سورهٔ اعراف

وَلَقَد جِئناهُم بِکِتابٍ فَصَّلناهُ عَلی عِلمٍ هُدیً وَرَحمَةً لِقَومٍ یُؤمِنونَ ﴿۵۲﴾
و قطعاً کتابی برای آنان آورده‌ایم که آن را - در حالی که هدایتی و رحمتی است برای گروهی که ایمان می‌آورند - بر اساس دانش، جدا جدا ارائه کرده‌ایم.

در ترجمهٔ آیهٔ ۵۵ سورهٔ انعام توضیحی دربارهٔ معنی «تفصیل» و تفاوتش با «تبیین» ارائه شد.
«هدی ورحمة» حال است و باید بر همین اساس ترجمه شود.

هَل یَنظُرونَ إِلّا تَأویلَهُ یَومَ یَأتی تَأویلُهُ یَقولُ الَّذینَ نَسوهُ مِن قَبلُ قَد جاءَت رُسُلُ رَبِّنا بِالحَقِّ فَهَل لَنا مِن شُفَعاءَ فَیَشفَعوا لَنا أَو نُرَدُّ فَنَعمَلَ غَیرَ الَّذی کُنّا نَعمَلُ قَد خَسِروا أَنفُسَهُم وَضَلَّ عَنهُم ما کانوا یَفتَرونَ ﴿۵۳﴾
آیا جز آنچه را به آن باز می‌گردد، انتظار می‌کشند؟ روزی که آنچه به آن باز می‌گردد فرا رسد، کسانی که پیش از آن فراموشش کرده بودند، می‌گویند: «قطعاً فرستادگان خداوندگارمان حقیقت را آورده‌اند؛ پس آیا اعمال نفوذ کنندگانی داریم که به سود ما اعمال نفوذ کنند، یا اینکه بازگردانده شویم تا غیر از آنچه می‌کردیم انجام دهیم؟» قطعاً از نظر شخصیت دچار زیان شدند و آنچه می‌بافتند از دستشان رفت و گم شد.

مادهٔ «نظر» اگر با حرف اضافهٔ «الی» بیاید به‌معنی «نگاه کردن» و اگر با «في» باشد به‌معنی «بررسی کردن» و اگر مفعولش بدون حرف اضافه ذکر شده باشد به‌معنی «انتظار کشیدن» است.
همان‌گونه که در ترجمهٔ آیهٔ ۷ سورهٔ آل‌عمران بیان شد، «تأویل» به‌معنای «بازگشت» است و برای اشاره به «معنی و مصداق اصلی متن» به‌کار می‌رود.
معنای «شفاعت» و دلیل دقیق نبودن ترجمهٔ مشهور آن به «وساطت»، در ترجمهٔ آیهٔ ۴۸ سورهٔ بقزه توضیح داده شد.
توضیح عبارت «خسروا أنفسهم» در ترجمهٔ آیهٔ ۱۲ سورهٔ انعام بیان شد.
معنای «افتراء» در ترجمهٔ آیهٔ ۲۴ سورهٔ آل‌عمران توضیح داده شد.

إِنَّ رَبَّکُمُ اللَّهُ الَّذی خَلَقَ السَّماواتِ وَالأَرضَ فی سِتَّةِ أَیّامٍ ثُمَّ استَوی عَلَی العَرشِ یُغشِی اللَّیلَ النَّهارَ یَطلُبُهُ حَثیثاً وَالشَّمسَ وَالقَمَرَ وَالنُّجومَ مُسَخَّراتٍ بِأَمرِهِ أَلا لَهُ الخَلقُ وَالأَمرُ تَبارَکَ اللَّهُ رَبُّ العالَمینَ ﴿۵۴﴾
به‌راستی خداوندگار شما آن خدایی است که آسمان‌ها و زمین را در شش روز آفرید، سپس بر تخت فرمانروایی استیلا یافت؛ روز را با شب - که آن را مشتاقانه و با شتاب می‌جوید - می‌پوشاند و خورشید و ماه و ستارگان را در حالی که به فرمان او وا داشته شده‌اند، آفرید؛ آگاه باشید که آفرینش و فرمان از آن اوست؛ همواره پربرکت باد خدا، خداوندگار جهانیان.

تعبیر «استوی علی» به‌معنی «قرار گرفتن همراه با تسلط کامل بر چیزی» است که به آن «استیلا یافتن» گفته می‌شود.
همان‌گونه که در ترجمهٔ آیهٔ ۲۵۹ سورهٔ بقره و در ترجمهٔ آیهٔ ۱۴۱ سورهٔ انعام بیان شد «عرش» به‌معنای «چیزی که بالای سر قرار گیرد» است و بر همین اساس بسته به سیاق برای «سقف» و نیز برای «تخت فرمانروایی» که معمولاً مرتفع و بالاتر از سطح افراد عادی ساخته می‌شود به‌کار می‌رود.
«حثیثاً» به‌معنی «با حرص و شتاب» است.
معنای «مسخرات» در ترجمهٔ آیهٔ ۱۶۴ سورهٔ بقره توضیح داده شد. این واژه در این آیه حال است و باید بر همین اساس ترجمه شود.
با توجه به اینکه «الشمس والقمر والنجوم» به «السماوات والأرض» عطف شده‌اند، فعل «آفرید» را باید برای آنها تکرار کرد تا مفهوم جمله واضح باشد.
باب تفاعل در «تبارک» معنای «استمرار خیر و برکت» را بیان می‌کند.

ادعوا رَبَّکُم تَضَرُّعاً وَخُفیَةً إِنَّهُ لا یُحِبُّ المُعتَدینَ ﴿۵۵﴾
خداوندگارتان را ملتمسانه و مخفیانه بخوانید که به‌راستی او تجاوزکاران را دوست ندارد.

توضیح معنای «تضرع» در ترجمهٔ آیهٔ ۴۲ سورهٔ انعام بیان شد.

وَلا تُفسِدوا فِی الأَرضِ بَعدَ إِصلاحِها وَادعوهُ خَوفاً وَطَمَعاً إِنَّ رَحمَتَ اللَّهِ قَریبٌ مِنَ المُحسِنینَ ﴿۵۶﴾
و در زمین پس از سامان بخشیدنش فساد نکنید و او را با بیم و امید بخوانید که به‌راستی رحمت خدا به نیکوکاران نزدیک است.

اگرچه مفهوم «طمع» با «امید» متفاوت است، ولی با توجه به آمدنش در کنار «بیم» و سراغ نداشتن معادلی نزدیک‌تر در زبان فارسی از این واژه استفاده شد.

این ترجمه با نقد و نظر شما اصلاح و ویرایش خواهد شد.

#ترجمه_گروهی_قرآن

@hamidhossaini
مشاهده در Telegramقرآن۷:۵۲–۵۶

امتحان کنید

راهنما

  • نوشتن اعراب لازم نیست: «الرحمن» واژهٔ «ٱلرَّحْمَٰنِ» را پیدا می‌کند.
  • ی و ک عربی و فارسی و نیم‌فاصله یکسان در نظر گرفته می‌شوند.
  • برای عبارت دقیق، آن را در گیومه بگذارید.
  • برای رفتن به یک آیه بنویسید ۲:۲۵۵ یا «بقره ۲۵۵».