یادداشت‌ها#۲۹۵۹

ترجمهٔ پیشنهادی آیات ۱۵۷ تا پایان سورهٔ انعام

أَوْ تَقُولُوا لَوْ أَنَّا أُنزِلَ عَلَيْنَا الْكِتَابُ لَكُنَّا أَهْدَى مِنْهُمْ فَقَدْ جَاءَكُمْ بَيِّنَةٌ مِنْ رَبِّكُمْ وَهُدًى وَرَحْمَةٌ فَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنْ كَذَّبَ بِآيَاتِ اللَّهِ وَصَدَفَ عَنْهَا سَنَجْزِي الَّذِينَ يَصْدِفُونَ عَنْ آيَاتِنَا سُوءَ الْعَذَابِ بِمَا كَانُوا يَصْدِفُونَ ﴿١٥٧﴾
یا مبادا بگویید: «اگر کتاب بر ما فرو فرستاده می‌شد، مطمئناً از آنها راه‌یافته‌تر بودیم»؛ اینک از جانب خداوندگارتان دلیلی روشن و راهبری و رحمتی برایتان آمده است؛ پس چه کسی ستمکارتر از کسی است که نشانه‌های خدا را دروغ بشمارد و از آنها رویگردان شود؟ به‌زودی کسانی را که از نشانه‌های ما رویگردان می‌شوند، با بد عذابی به سزای رویگردانیشان خواهیم رساند.

معنای «صدف» در ترجمهٔ آیهٔ ۴۶ همین سوره بیان شد.

هَلْ يَنظُرُونَ إِلَّا أَنْ تَأْتِيَهُمُ الْمَلَائِكَةُ أَوْ يَأْتِيَ رَبُّكَ أَوْ يَأْتِيَ بَعْضُ آيَاتِ رَبِّكَ يَوْمَ يَأْتِي بَعْضُ آيَاتِ رَبِّكَ لَا يَنفَعُ نَفْسًا إِيمَانُهَا لَمْ تَكُنْ آمَنَتْ مِنْ قَبْلُ أَوْ كَسَبَتْ فِي إِيمَانِهَا خَيْرًا قُلِ انتَظِرُوا إِنَّا مُنتَظِرُونَ ﴿١٥٨﴾
آیا منتظرند تا مگر فرشتگان نزدشان آیند، یا خداوندگارت بیاید، یا برخی از نشانه‌های خداوندگارت بیاید؟ روزی که برخی از نشانه‌های خداوندگارت بیاید، هیچ کسی را که پیش از آن ایمان نیاورده یا در ایمانش خیری به‌دست نیاورده باشد، ایمانش سود نخواهد بخشید. بگو: «منتظر باشید که ما هم به‌راستی منتظریم».

مادهٔ «نظر» اگر بدون «الی» متعدی شود به‌معنی «انتظار داشتن» است.

إِنَّ الَّذِينَ فَرَّقُوا دِينَهُمْ وَكَانُوا شِيَعًا لَسْتَ مِنْهُمْ فِي شَيْءٍ إِنَّمَا أَمْرُهُمْ إِلَى اللَّهِ ثُمَّ يُنَبِّئُهُمْ بِمَا كَانُوا يَفْعَلُونَ ﴿١٥٩﴾
بی‌تردید کسانی که دینشان را جدا ساختند و گروه‌گروه شدند، تو هیچ رابطه‌ای با آنها نداری؛ کار آنها فقط به خدا واگذار می‌شود؛ سپس آنها را از آنچه می‌کردند آگاه خواهد ساخت.

در ترجمهٔ آیهٔ ۲۸ سورهٔ آل‌عمران معنای ترکیب «لیس من ... في شیئ» بیان شد.

مَنْ جَاءَ بِالْحَسَنَةِ فَلَهُ عَشْرُ أَمْثَالِهَا وَمَنْ جَاءَ بِالسَّيِّئَةِ فَلَا يُجْزَى إِلَّا مِثْلَهَا وَهُمْ لَا يُظْلَمُونَ ﴿١٦٠﴾
کسی که نیکی بیاورد، ده برابرش را خواهد داشت؛ و کسی که بدی بیاورد، جز به سزایی مانند آن نخواهد رسید؛ و به آنان ستم نخواهد شد.

قُل إِنَّنِي هَدانِي رَبِّي إلَى صِرَاطٍ مُستَقِيمٍ دِينًا قِيَمًا مِلَّةَ إِبرَاهِيمَ حَنِيفًا وَمَا كانَ مِنَ المُشرِكينَ ﴿١٦١﴾
بگو: «بی‌تردید خداوندگارم مرا به راهی راست و استوار راهبری فرمود؛ دینی پابرجا و آیین ابراهیم که حق‌طلب بود و از مشرکان نبود.

در برخی از روایت‌های قرآن، «قیما» به فتح قاف و تشدید یاء خوانده شده است که به‌نظر می‌رسد با سایر کاربردهای این تعبیر در قرآن هماهنگی بیشتری دارد.

قُلْ إِنَّ صَلَاتِي وَنُسُكِي وَمَحْيَايَ وَمَمَاتِي لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ ﴿١٦٢﴾
بگو: «بی‌تردید نمازم و عبادت‌هایم و زندگی‌ام و مرگم از آنِ خداست، خداوندگار جهانیان.

معنای «نُسُک» در ترجمهٔ آیهٔ ۱۹۶ سورهٔ بقره بیان شد.

لَا شَرِيكَ لَهُ وَبِذَلِكَ أُمِرْتُ وَأَنَا أَوَّلُ الْمُسْلِمِينَ ﴿١٦٣﴾
که شریکی ندارد؛ و به همین دستور یافته‌ام و من نخستین فرد از تسلیم‌شدگانم.»

در ترجمه باید به تفاوت «أول مسلم» با «أول المسلمین» توجه شود.

قُلْ أَغَيْرَ اللَّهِ أَبْغِي رَبًّا وَهُوَ رَبُّ كُلِّ شَيْءٍ وَلَا تَكْسِبُ كُلُّ نَفْسٍ إِلَّا عَلَيْهَا وَلَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَى ثُمَّ إِلَى رَبِّكُمْ مَرْجِعُكُمْ فَيُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ فِيهِ تَخْتَلِفُونَ ﴿١٦٤﴾
بگو: «آیا در جستجوی خداوندگاری جز خدا باشم، با اینکه او خداوندگار همه چیز است؟!» و هیچ کس جز به‌زیان خودش دستاوردی ندارد و هیچ به‌دوش‌کشنده‌ای بار دیگری را به‌دوش نمی‌کشد؛ سپس بازگشتتان به‌سوی خداوندگارتان خواهد بود؛ آن‌گاه از آنچه درباره‌اش اختلاف داشتید آگاهتان خواهد ساخت.

وَهُوَ الَّذِي جَعَلَكُمْ خَلَائِفَ الْأَرْضِ وَرَفَعَ بَعْضَكُمْ فَوْقَ بَعْضٍ دَرَجَاتٍ لِيَبْلُوَكُمْ فِي مَا آتَاكُمْ إِنَّ رَبَّكَ سَرِيعُ الْعِقَابِ وَإِنَّهُ لَغَفُورٌ رَحِيمٌ ﴿١٦٥﴾
و او کسی است که جانشینان زمین قرارتان داد و شما را در رتبه‌هایی بر یکدیگر برتری بخشید تا در آنچه به شما داده آزمایشتان کند؛ به‌راستی خداوندگارت پیامدها را با سرعت در نظر می‌گیرد و بی‌تردید او آمرزنده و مهربان است.

«سریع‌ العقاب» شبیه تعبیر «شدید العقاب» است که توضیح آن در ترجمهٔ آیهٔ ۱۹۶ سوره بقره بیان شد.

این ترجمه با نقد و نظر شما اصلاح و ویرایش خواهد شد.

#ترجمه_گروهی_قرآن

@hamidhossaini
مشاهده در Telegramقرآن۶:۱۵۷–۱۶۵

امتحان کنید

راهنما

  • نوشتن اعراب لازم نیست: «الرحمن» واژهٔ «ٱلرَّحْمَٰنِ» را پیدا می‌کند.
  • ی و ک عربی و فارسی و نیم‌فاصله یکسان در نظر گرفته می‌شوند.
  • برای عبارت دقیق، آن را در گیومه بگذارید.
  • برای رفتن به یک آیه بنویسید ۲:۲۵۵ یا «بقره ۲۵۵».