التوحيد ومعرفة الله
برهان الوجوب والإمكان، وصفات الله، والغاية من الخلق.
٢٠١٨
التوحيد ومعرفة اللهالمجتمع والسياسةالروحانية
غصّه نخور
إنْ کانَ کُلُّ شیءٍ بقَضاءٍ وقَدَرٍ، فالحُزْنُ لِماذا؟! من أصْبَحَ على الدُّنیا حَزیناً أصْبَحَ على اللَّهِ ساخِطاً.
٢٠١٥
التوحيد ومعرفة اللهالعقل والإيمان
علت منع کلام درباره کیفیت خدا
یکی از موضوعاتی که در متون دینی و توصیه‌هّای پیشوایان اسلام مورد تأکید قرار گرفته و یکی از ابواب کتاب التوحید کافی نیز به آن اختصاص یافته، «نهی از سخن گفتن درباره کیفیت خداوند» و هشدار به کسانی است که درباره چیستی خالق هستی به بحث و گفتگو…
درنگی در مفهوم زمان و آغاز خلقت
مفهوم و تعریف «زمان» یکی از پیچیده‌ترین و دشوارترین مسائل عقلی و فلسفی بشر است که نظریات گوناگون و ابهام‌های فراوانی را در پی داشته است.
نقد التديّنالنبي وأهل البيتالتوحيد ومعرفة الله
انتشار کتاب گفتگوی باورها
کتاب گفتگوی باورها با همت انتشارات بهار دل‌ها به چاپ رسید و علاوه بر نسخه مکتوب، در قالب نسخه الکترونیکی نیز در اختیار عموم علاقمندان قرار گرفت.
٢٠١٤
التوحيد ومعرفة اللهأسئلة وشبهات
نقدی متفاوت بر برهان شر
اگر چه تمرکز اصلی بی‌خدایان در تلاش برای مقابله با دین بر تردیدافکنی و حاشیه‌سازی است، ولی گاهی برای ادعاهای خود استدلال نیز ارائه می‌دهند. یکی از معدود استدلال‌های مطرح شده از سوی منکران وجود خدا «برهان شر» است. از آنجا که این روزها…
التوحيد ومعرفة اللهأسئلة وشبهاتحوارات
فیزیکالیسم و خدای رخنه‌پوش
بخشی از گفتگوی اینترنتی با یکی از دانش‌آموختگان رشته فیزیک:
التوحيد ومعرفة اللهأسئلة وشبهاتالعقل والإيمان
آیا علوم تجربی هدفمندی جهان را رد می‌کند؟
برخی از منکران وجود خدا تصور می‌کنند یافته‌های جدید علمی ادعای ادیان را در زمینه هدفدار بودن هستی زیر سؤال می‌برد. آنها می‌گویند وقتی در بیش از ۹۹.۹۹۹۹ در صد از تاریخ کیهان اثری از انسان دیده نمی‌شود، چگونه می‌توان پذیرفت که هدف نهایی…
التوحيد ومعرفة اللهأسئلة وشبهاتالعقل والإيمان
نکاتی راهگشا درباره فرگشت
فرگشت یا تکامل زیستی یکی از دیدگاه‌هایی است که از هزاران سال پیش در زمینه منشأ پیدایش انسان و دیگر موجودات مطرح بوده و در دوره‌های اخیر با تلاش زیست‌شناسانی چون چارلز داروین، شواهد علمی قوی‌تری پیدا کرده و به‌عنوان نظریه‌ای غالب در محافل…
التوحيد ومعرفة اللهأسئلة وشبهاتحوارات
خدایی که کمک نمی‌کنه چرا باید باشه؟
من آفریدگار را قبول دارم. ولی با دلایلی که عنوان می‌کنم، این باور را دارم که خدا آفریده و دیگه کاری به کار ما نداره. اگر روز حسابی باشه اون موقع میاد فقط برا بررسی. یعنی در زمان حیات ما کاری به کارهای ما نداره. دلیل: اشخاصی که جنایت‌های…
التوحيد ومعرفة اللهأسئلة وشبهاتحوارات
گفتگویی درباره ویژگی‌های خدا و فلسفه عبادت او
خب اینکه به چه چیزی نیازمند باشد توسط خالق او تعیین شده است؟
التوحيد ومعرفة اللهالعقل والإيمانحوارات
گفتگویی درباره برهان علیت
چندی پیش یکی از خداناباوران در بحث شکاکیت و آتئیسم، که یکی از انجمن‌های شبکه اجتماعی گوگل‌پلاس است، مطلبی را درباره بطلان برهان علیت منتشر ساخت. انتقاد کوتاه من به این مطلب، بحثی مفصل را در پی داشت که در موضوع علیت محدود نماند و به مبانی…
٢٠١٣
أسئلة وشبهاتالتوحيد ومعرفة الله
تأملی در احادیث طینت
طینت به معنی سرشت و خمیرمایه اصلی وجود انسان است. همان چیزی که از آن با عنوان ذات افراد یاد می‌کنیم. در این زمینه آموزه‌های فراوانی در متون اسلامی وجود دارد. به عنوان مثال در مهم‌ترین منبع حدیثی شیعه یعنی کتاب کافی، چند باب به این موضوع…
التوحيد ومعرفة اللهالعقل والإيمانحوارات
چرا بعضی از عاقلان وجود خدا را نمی‌پذیرند؟
شما مگه نمی‌گید که خدا رو میشه با دلایل عقلی اثبات کرد؟ من کلی آدم می‌شناسم که واقعا عاقلند ولی با این استدلالا قانع نشدن.
چگونه خدا را احساس کنیم؟
در یادداشت قبل، بخش‌هایی از مکاتبه یکی از خوانندگان گرامی را درباره خداشناسی نقل کردم. از آنجا که در بخشی از پاسخم، راه دل را به عنوان راه اصلی خداشناسی مطرح کرده و مثال آتش را زده بودم، ایشان در بخشی از نامه بعدی خود، این موضوع را پیگیری…
التوحيد ومعرفة اللهأسئلة وشبهات
جایگاه خدا در طبیعت
چندی پیش یکی از خوانندگان گرامی طی نامه‌ای برایم نوشته بود که با توحید افعالی و خدایی که در قرآن مطرح شده مشکل دارد. او گفته بود: چنین خدایی را نمی‌بیند و برایش واضح نیست که خدا باران را می‌فرستد یا درختان را سبز می‌کند. وی در ادامه نوشته…
التوحيد ومعرفة اللهالعقل والإيمانحواراتخردگاه: حوارات عقدية · الجزء ١٣ من ١٤
جمع‌بندی جلسات ده‌گانه خردگاه و استمداد از دوستان
دور نخست جلسات گفتگوی اعتقادی که با عنوان خردگاه و در محیط هنگ‌اوت گوگل پلاس به صورت هفتگی برگزار می‌شد، پس از ده جلسه به پایان رسید. در این جلسات، اینجانب و آقای فؤاد سجودی به بررسی زیربنایی‌ترین موضوعات اعتقادی پرداختیم و در فضایی جدی…
التوحيد ومعرفة اللهالعقل والإيمانحواراتخردگاه: حوارات عقدية · الجزء ١٢ من ١٤
جلسه دهم خردگاه
سلسله گفتگوهای آن‌لاین اعتقادی ـ خردگاه جلسه دهم متن دهمین برنامه از جلسات گفتگوی اعتقادی میان آقایان سید حمید حسینی و فؤاد سجودی فریمانی که در تاریخ۱۳ دی ۱۳۹۱ با موضوع پرسش‌هایی درباره‌ی موجود قائم به ذات در محیط هنگ‌اوت گوگل‌پلاس برگزار…
التوحيد ومعرفة اللهالعقل والإيمانحواراتخردگاه: حوارات عقدية · الجزء ١١ من ١٤
جلسه نهم خردگاه
سلسله گفتگوهای آن‌لاین اعتقادی ـ خردگاه جلسه نهم
٢٠١٢
التوحيد ومعرفة اللهالعقل والإيمانحواراتخردگاه: حوارات عقدية · الجزء ١٠ من ١٤
جلسه هشتم خردگاه
سلسله گفتگوهای آن‌لاین اعتقادی ـ خردگاه جلسه هشتم
التوحيد ومعرفة اللهالعقل والإيمانحواراتخردگاه: حوارات عقدية · الجزء ٩ من ١٤
جلسه هفتم خردگاه
سلسله گفتگوهای آن‌لاین اعتقادی ـ خردگاه جلسه هفتم
التوحيد ومعرفة اللهالعقل والإيمانحواراتخردگاه: حوارات عقدية · الجزء ٨ من ١٤
جلسه ششم خردگاه
سلسله گفتگوهای آن‌لاین اعتقادی ـ خردگاه جلسه ششم
التوحيد ومعرفة اللهالعقل والإيمانحواراتخردگاه: حوارات عقدية · الجزء ٦ من ١٤
جلسه پنجم خردگاه
سلسله گفتگوهای آن‌لاین اعتقادی ـ خردگاه جلسه پنجم متن پنجمین برنامه از جلسات گفتگوی اعتقادی میان آقایان سید حمید حسینی و فؤاد سجودی فریمانی که در تاریخ ۱ آذر ۱۳۹۱ با موضوع مفهوم خدا و مقدمات اثبات او در محیط هنگ‌اوت گوگل‌پلاس برگزار شد و…
٢٠١٠
التوحيد ومعرفة اللهشرح كتاب التوحيد للصدوق · الجزء ٦ من ٦
ساختار مباحث کتاب توحید
نشانی · عبارت‌های کتاب · موضوع اخص · موضوع فرعی · موضوع اصلی
التوحيد ومعرفة اللهأخبار وإعلاناتشرح كتاب التوحيد للصدوق · الجزء ٥ من ٦
جلسات شرح کتاب توحید صدوق (ره)
چند سالی است با گروهی از دانشجویان دانشکدۀ مجازی علوم حدیث و دیگر علاقه‌مندان مباحث حدیثی و اعتقادی، برنامه‌ای مستمر را برای انس با متن احادیث اعتقادی آغاز کرده‌ایم و تقریبا هر هفته جلساتی را به صورت آن‌لاین برگزار می‌کنیم. در این جلسات،…
٢٠٠٧
التوحيد ومعرفة اللهأسئلة وشبهاتحوارات
گفتگویی در مورد عدل خدا
salam aghaye hosseini *********** : haleton khobe seyedhamidhosseini : سلام علیکم seyedhamidhosseini : ممنونم *********** : vaght vase chand ta soale kocholo darid? seyedhamidhosseini : خواهش می‌کنم *********** : mikham dar morede adle…
التوحيد ومعرفة اللهالقرآنشرح كتاب التوحيد للصدوق · الجزء ٤ من ٦
عرش الهی (تحقیق دانشجویی)
یکی دیگر از موضوعاتی که به تناسب مباحث مطرح شده در روایات کتاب شریف توحید صدوق (ره) در جلسات هفتگی شرح این کتاب به بحث گذاشته شد، موضوع “عرش الهی” بود. برای این منظور تعدادی از دانشجویان عزیز شرکت‌کننده در این جلسات تحقیقات و مطالعاتی را…
التوحيد ومعرفة اللهشرح كتاب التوحيد للصدوق · الجزء ٣ من ٦
هدف خلقت (تحقیق دانشجویی)
تحقیق ارائه شده از طرف خانم زهرا عماری، دانشجوی دانشکدۀ مجازی علوم حدیث
٢٠٠٦
گفتگویی در رابطه با وجود و یگانگی خداوند
یکی دیگر از گفتگوهای اعتقادی که در پیام‌رسان یاهو انجام شد را تقدیم می‌کنم. با این کمی طولانی است اما از آنجا که نکات بسیار مهمی در آن وجود دارد به همۀ دوستان توصیه می‌کنم آن را با دقت بخوانند و مرا از نظرات ارزشمند خود بهره‌مند سازند.
العقل والإيمانالتوحيد ومعرفة الله
جایگاه عقل
در یادداشت قبل گفتگویی را در رابطه با خدا و نقش عقل در شناخت او نقل کردم. چند روز پیش یکی از خوانندگان محترم طی نامه‌ای نکاتی را در رابطه با این گفتگو مطرح کرد. بد نیست بخشی از نامۀ ایشان و پاسخ آن را برای اطلاع و اظهار نظر سایر خوانندگان…
التوحيد ومعرفة اللهالروحانيةحوارات
آقا من خدا رو گم کردم!
seyedhamidhosseini: سال نوی شما هم مبارک باشه
٢٠٠٥
التوحيد ومعرفة اللهأسئلة وشبهات
هدف از آفرینش
یکی از پرسش‌هایی که برای بسیاری از افراد مطرح است و اخیرا یکی از خوانندگان محترم نیز با من در میان گذاشته‌اند، موضوع هدف خداوند از آفرینش موجودات و به ویژه هدف از آفرینش انسان است. معمولا در پاسخ به این پرسش گفته می‌شود: هدف، به کمال…
التوحيد ومعرفة اللهأسئلة وشبهاتحوارات
گفتگویی در مورد اختیار و هدف آفرینش
بالاخره بعد از مدتها گرفتاری و مشغله سنگین برای راه‌اندازی دانشکده مجازی علوم حدیث، اولین دوره این دانشکده آغاز شد و مراسم افتتاحیه‌اش نیز برگزار شد. اگر چه هنوز هم کار و گرفتاری زیادی در این رابطه وجود دارد ولی احساس می‌کنم بیش از این…
التوحيد ومعرفة اللهالعقل والإيمانواجب الوجود والتوحيد · الجزء ٦ من ٦
توحید احدی
یکی از جنبه‌های توحید، بسیط و بدون جزء بودن خداوند است. به این جنبه اصطلاحا توحید احدی گفته می‌شود. ما در توحید واحدی از خداوند نفی تعدد و در توحید احدی از او نفی ترکیب می‌کنیم. بر این اساس مشخص می‌شود که نمی‌توان برای خدا هیچ جزء، بخش،…
التوحيد ومعرفة اللهالعقل والإيمانواجب الوجود والتوحيد · الجزء ٥ من ٦
توحید واحدی
توحید واحدی به معنی یگانگی خداوند متعال است. همان‌گونه که پیش از این اشاره شد، مفهوم واجب‌الوجود مفهوم عمیق، بی‌انتها و شگفت‌انگیزی است که دقت در آن ما را به نتایج ارزشمند و جالبی می‌رساند. کسی که مفهوم واجب‌الوجود را درک کرده و اصل وجود…
التوحيد ومعرفة اللهالعقل والإيمانواجب الوجود والتوحيد · الجزء ٤ من ٦
واجب‌الوجود و توحید
مفهوم واجب‌الوجود مفهوم عمیق و گسترده‌ای است که می‌توان با تحلیل و دقت در لوازمش، حقایق زیادی را به دست آورد. طی یادداشتهای گذشته وجود چنین حقیقتی در عالم با دلیل عقلی اثبات شد. پس از روشن شدن اصل واقعیت واجب‌الوجود گفتیم که با تحلیل عقلی…
التوحيد ومعرفة اللهالعقل والإيمانواجب الوجود والتوحيد · الجزء ٣ من ٦
صفات خدا
طی چند یادداشت گذشته بحثها و گفتگوهای متعددی در مورد برهان وجوب و امکان و موضوع علیّت مطرح شد و در مجموع به این نتیجه رسیدیم که این برهان می‌تواند یکی از بهترین دلایل عقلی اثبات وجود خداوند متعال به شمار آید. بر اساس این برهان ما یقین پیدا…
التوحيد ومعرفة اللهالعقل والإيمانأسئلة وشبهاتواجب الوجود والتوحيد · الجزء ٢ من ٦
پرسشی دیگر
بحث ما در مورد برهان امکان و وجوب به پایان رسید و در چند مرحله توانستیم این برهان دقیق را با برخی از نکات جنبی آن مورد بررسی قرار دهیم. بنا بود پس از بیان برهان، بر پایه آن به موضوع صفات خداوند بپردازیم. اما مناسب دیدم پیش از آن، پرسشی…
التوحيد ومعرفة اللهالعقل والإيمانحواراتواجب الوجود والتوحيد · الجزء ١ من ٦
خلاصه گفتگویی مفصل در مورد علیت
بحث ما از اینجا شروع شد که گفتیم فیزیک کوانتوم نمی‌تواند قانون علیت را نفی کند چون علیت یک یافته قطعی عقلی است و کوانتوم یک موضوع تجربی. بنا بر این تنها چیزی که می‌توان گفت این است که: بشر هنوز نتوانسته علت اتفاقات درون اتم را شناسایی کند.…