نقد التديّن
نقد الخرافة والغلو والتعصب.
٢٠١٩
تفاوت تعصب و حمیّت با غیرت
بسیاری تصور می‌کنند تعصب و حمیّت بهمعنی غیرت است و با تقسیم آن به دو نوع خوب و بد، تعصب به باورهای درست و حمیّت در دفاع از مقدسات و بزرگان خود را پسندیده می‌دانند. در حالی که واژهٔ تعصب با عصبیت هم‌ریشه و بهمعنی طرفداری بدون دلیل منطقی…
تفاوت حجاب شرعی با پوشش اخلاقی
اگر چه میان حکم شرعی ستر بهمعنی حدود خاصی که باید به حکم دین از نامحرم پوشانده شود با مفهوم اخلاقی آن که نوعی پوشش عرفی است، پیوندی عمیق وجود دارد، ولی بی‌توجهی به تفاوت این دو، موجب اشتباهاتی بزرگ، هم در میان برخی ملتزمان به حجاب شرعی و…
نگاه سطحی پاپ به شیطان
به‌گزارش دین‌آنلاین پاپ فرانسیس رسماً تغییر در دعای عشای ربانی را تأیید و عبارت «خداوندا به ما در مقابل وسوسه‌ها کمک کن» را به‌عنوان جایگزین «ما را به وسوسه نکشان» اعلام کرده است.
احترام به عقاید دیگران
توجه به تفاوت ظرفیت‌ها، شرایط و #زاویه_دید انسان‌ها آثار و برکات فراوانی در پی دارد که احترام به عقاید دیگران و زندگی مسالمت‌آمیز با مردمان از آن جمله است.
خطری برای اسلام
من برخی انتقادات داشتهام و در نوشتههای خود هم تصریح کردهام که مراجع، فوق انتقاد به مفهوم صحیح این کلمه نیستند، و معتقد بوده و هستم هر مقام غیرمعصومی که در وضع غیرقابل‌انتقاد قرار گیرد، هم برای خودش خطر است و هم برای اسلام.
حفظ نظام یا عدالت؟
برادری بزرگوار در بخشی از یک سخنرانی (https://t.me/kashani1395/2711)، یادداشت اولویت عدالت بر حکومت دینی (https://t.me/hamidhossaini/1103) را نقد کرده و عنوان و توضیحات آن را مغالطه دانسته است. خلاصهٔ فرمایش وی این است که آنجا گفته‌‌ام…
نقد التديّنأسئلة وشبهاتالعقل والإيمان
آزادی بیان و دین آگاهانه
قرآن کریم در آیات فراوان و ازجمله در آیهٔ ۱۷ و ۱۸ سورهٔ زمر ما را به شنیدن سخن مخالف و انتخاب آگاهانه از میان دیدگاه‌های گوناگون دعوت می‌کند:
نقد التديّنالمجتمع والسياسةحوارات
گفتگویی دربارهٔ دست‌بوسی
پس از انتشار مطلب «دنباله‌روی و دست‌بوسی ممنوع» (https://t.me/hamidhossaini/1105) یکی از همراهان کانال، خدیث رفاعه از امام صادق (علیه‌السلام) که خدیثی صحیح است را برایم ارسال کرد.
نقد التديّنأسئلة وشبهاتالمجتمع والسياسة
دنباله‌روی و دست‌بوسی ممنوع
امام صادق (علیه‌السلام) به ابوحمزه ثمالی فرمودند:
نقد التديّنالنبي وأهل البيتالمجتمع والسياسة
اولویت عدالت بر حکومت دینی
نمونه‌هایی از تأکید امیرالمؤمنین (علیه‌السلام) در نهج‌البلاغه بر این نکته که رعایت اخلاق و عدالت، واجب‌تر و مهم‌تر از استقرار و حفظ حکومت اسلامی است:
نقد التديّنأسئلة وشبهاتالعقل والإيمان
قولوا قَولاً سَدیداً
اخیراً یکی از مراجع محترم تقلید عامل بالا بودن بهرهٔ هوشی ایرانیان را استفاده از گوشت حلال اعلام کرده و ارتقای فکر و اندیشه را از آثار خوردن چنین گوشتی دانسته‌اند.
نقد التديّنالدين والأخلاقأسئلة وشبهات
نمایندهٔ خدا تکذیب کرد
امام زمان (عجل‌الله‌فرجه) در آخرین نامه به وکیل خود اطلاع دادند غیبت کامل آغاز شده و از این پس هر کس ادعایی دربارهٔ مشاهده و ارتباط با آن حضرت داشته باشد دروغگویی افترازننده است.
برهان تُف
پاسخ استاد مطهری به گلایهٔ دوستانی که انتقاد علنی از حاکمان و عالمان دینی را به‌مصلحت نمی‌دانند:
٢٠١٨
این کشور اسلامی است؟
اینجا مسئولانش از دینی دم می‌زنند که پیام‌آورش فرمود:
نقد التديّنالمجتمع والسياسةالفضاء الافتراضي
شاهدی بر بی‌کفایتی ما
در این بیست سالی که به‌‌صورت تخصصی فعالیت‌های دینی در فضای مجازی را پیگیری و طرح‌های روزآمد و اثربخش ادیان و مذاهب را در اینترنت رصد می‌کنم، پروژه‌ای به بزرگی و جامعیت وب‌سایت شاهدان یَهُوَه (https://www.jw.org/fa) ندیده‌ام.
کلاه‌گیس یا کلاه‌برداری؟
کاش عالم بزرگواری که از تذکر به مسئولان به‌خاطر استفادهٔ دختران از کلاه‌گیس در یک تئاتر خبر می‌دهند، گاهی دربارهٔ تذکراتی که در زمینهٔ کلاهبرداری‌ها و تضییع حقوق مردم به مسئولان داده‌اند نیز سخن بگویند تا برخی با شنیدن این خبر یاد چنین…
قانونی برای بازنشستگان فکری
قانون منع به‌کارگیری بازنشستگان، اگر با استثناها بی‌خاصیت نشود، راهکار خوبی خواهد بود برای کنار گذاشتن کسانی که دورهٔ مفید مسئولیت اداری آنها گذشته، ولی حاضر نیستند مناصب خود را ترک کنند و تجربیاتشان را از راه‌های دیگری چون مشاوره و آموزش…
نقد التديّنالنبي وأهل البيتالدين والأخلاق
وحدت در انسانیت
واقع مطلب این است که شیعه باورهایی دارد و اهل سنت نیز عقایدی و پیروان این مذاهب نمی‌توانند عقاید خود را کنار بگذارند.
چگونه حضرت زهرا را شاد کنیم؟
آنچه از برخی شیعیان تکفیری سرمی‌زند، با آنکه به‌نام شادی حضرت زهرا (سلام الله علیها) انجام می‌گیرد، دقیقاً برخلاف چیزی است که آن بزرگواران را شاد می‌کند.
٢٠١٥
نکته‌ای در زمینه ایام محسنیه
چند سالی است موضوع دهه محسنیه و عناوین دیگری که برای افزایش ایام عزاداری در میان اقشار مذهبی رواج یافته، محل بحث و نقد قرار گرفته است.
نقد التديّنالنبي وأهل البيتالتوحيد ومعرفة الله
انتشار کتاب گفتگوی باورها
کتاب گفتگوی باورها با همت انتشارات بهار دل‌ها به چاپ رسید و علاوه بر نسخه مکتوب، در قالب نسخه الکترونیکی نیز در اختیار عموم علاقمندان قرار گرفت.
تقدم اخلاق بر دین در اصول کافی
مقاله منتشر شده اینجانب در شماره ۷۳ مجله علمی ـ پژوهشی علوم حدیث
٢٠١٤
تعبد یا تعقل؟ تأملی در اولویت‌های آموزش و فرهنگ‌سازی
بسیاری از ما مذهبی‌ها ترویج مناسک و تعبد دینی را مهم‌تر از عقل‌گرایی و روحیه نقد و بررسی علمی می‌دانیم. لذا اگر کسی از تقدم عقل و اخلاق بر دین سخن بگوید، نگران و آزرده می‌شویم. اما آیا قرآن و پیشوایان حقیقی دین، این نوع نگاه و چنین احساسی…
نقد التديّنالنبي وأهل البيتالدين والأخلاق
دایره مدارا و گذشت امیر مؤمنان (علیه‌السلام)
ترم گذشته در یکی از پرسش‌های آزمون درس «سیره پیشوایان دینی» از دانشجویان پرسیده بودم:
نقد التديّنأسئلة وشبهاتالعقل والإيمان
آیا علم، اسلامی و غیر اسلامی دارد؟
این متن قطعه‌ای از جزوه درس «جایگاه حدیث در علوم مختلف» است که ترم‌های گذشته هنگام تدریس آن در مقطع کارشناسی ارشد رشته علوم قرآن و حدیث به دانشجویان ارائه کردم. اگر وقت و حوصله مطالعه کامل آن را ندارید، سه بند آخر را که دیدگاه برگزیده…
من نماز نمی‌خونم
من نماز نمی‌خونم. یعنی اراده ندارم. اعتقادی به حرفایی که همه می‌گن ندارم.
٢٠٠٩
نقد التديّنالعقل والإيمانحوارات
تقلید خوب است یا بد؟
یکی از موضوعاتی که این روزها وقتی آن‌لاین هستم زیاد از من پرسیده می‌شود مسئلۀ تقلید در احکام شرعی است. به عنوان نمونه یکی از گفتگوهایی را که در این زمینه داشتم اینجا ملاحظه کنید. دغدغه‌ها و ابهامات فراوانی که در این زمینه مطرح می‌شود نشان…
اشتباهی در رابطه با شیطان
موضوع ابلیس و شیطان از موضوعاتی است که بخش وسیعی از معارف دینی را به خود اختصاص داده و حاوی نکاتی ظریف و آموزنده است. در عین حال در رابطه با این موضوع نیز مانند بسیاری دیگر از موضوعات دینی، سخنانی نادرست و غیر دقیق مطرح می‌شود که ناشی از…
٢٠٠٧
تامل در برخی عزاداریها
فرا رسیدن اربعین شهادت سالار شهیدان را تسلیت می‌گویم. مدتی است در تالار گفتگوی دانشجویان دانشکدۀ مجازی علوم حدیث بحثی در مورد بیرون آوردن پیراهن در هنگام عزاداری آغاز و مطالب مفید و جالبی در موافقت یا مخالفت با این موضوع مطرح شده است. با…
نقد التديّنالعقل والإيمانحوارات
باید تسلیم باشیم
چند شب پیش گفتگوی مفصلی در مورد بعضی از مسائل دینی داشتم که در ضمن آن موضوع شکسته شدن نماز مسافر مطرح شد و بحث به مسئلۀ تعبد در احکام شرعی کشیده شد. بد نیست به عنوان جملۀ معترضه در بین بحثهای قبلی وبلاگ بخشهایی از این گفتگو را ملاحظه کنید.
٢٠٠٣
النبي وأهل البيتنقد التديّنالدين والأخلاق
آیا لعن پیروان مذاهب باطل جایز است؟
لعن چیزی جز اعلام موضع در برابر زشتی‌ها و بیزاری جستن از ستمکاران و دشمنان حقیقت نیست و هرگز نباید آن را با توهین و دشنام یکی دانست. با این تعریف جایی برای مخالفت با لعن کسانی که آگاهانه در برابر حق می‌ایستند و باطلی را بنیان می‌گذارند…