یادداشت‌ها#۲۸۶۲

ترجمهٔ پیشنهادی آیات ۵۳ تا ۵۷ سورهٔ انعام

وَكَذَٰلِكَ فَتَنَّا بَعْضَهُمْ بِبَعْضٍ لِيَقُولُوا أَهَٰؤُلَاءِ مَنَّ اللَّهُ عَلَيْهِمْ مِنْ بَيْنِنَا أَلَيْسَ اللَّهُ بِأَعْلَمَ بِالشَّاكِرِينَ ﴿۵۳﴾
و بدان‌سان برخی از آنها را به‌وسیلهٔ برخی دیگر به آشفتگی انداختیم تا بگویند: «آیا اینها هستند که خدا از میان ما بر آنان منّت نهاده است؟» آیا خدا قدردانان را بهتر نمی‌شناسد؟

معنی «فتنه» در ترجمهٔ آیهٔ ۱۹۱ سورهٔ بقره بیان شد.
همان‌گونه که در ترجمهٔ آیهٔ ۵۲ سورهٔ بقره بیان شد، «شکر» به‌معنی «قدرشناسی» است.
در ترجمهٔ آیهٔ ۳۹ سورهٔ نساء توضیح داده شد که «علم» وقتی دربارهٔ اشخاص به‌کار می‌رود، معنایش «شناختن» است.

وَإِذَا جَاءَكَ الَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِآيَاتِنَا فَقُلْ سَلَامٌ عَلَيْكُمْ كَتَبَ رَبُّكُمْ عَلَىٰ نَفْسِهِ الرَّحْمَةَ أَنَّهُ مَنْ عَمِلَ مِنْكُمْ سُوءًا بِجَهَالَةٍ ثُمَّ تَابَ مِنْ بَعْدِهِ وَأَصْلَحَ فَأَنَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ ﴿۵۴﴾
و چون کسانی که به نشانه‌های ما ایمان می‌آورند، نزد تو آیند، بگو: «درود بر شما! خداوندگارتان رحمت را بر خود مقرر کرده است که هر کس از شما نادانسته کار بدی انجام دهد، آن‌گاه پس از آن، توبه کند و اصلاح نماید، کار او آمرزندگی و مهربانی است.»

معنای «سلام» در ترجمهٔ آیهٔ ۱۶ سورهٔ مائده توضیح داده شد. از آنجا که واژهٔ «درود» نیز در اصل به‌معنی «سلامتی و دور بودن از گزند و بیماری» است، در این سیاق به‌عنوان معادل، استفاده شد.
با توجه به مفتوح بودن همزه در «فأنّه غفور رحیم»، این عبارت به‌ تأویل مصدر می‌رود. البته چند راوی قرآن این همزه را مکسور خوانده‌اند که در این صورت می‌توان همچون دیگر مترجمان آن را «به‌راستی او آمرزنده و مهربان است» ترجمه کرد.

وَكَذَٰلِكَ نُفَصِّلُ الْآيَاتِ وَلِتَسْتَبِينَ سَبِيلُ الْمُجْرِمِينَ ﴿۵۵﴾
و این‌گونه نشانه‌ها را جدا جدا ارائه می‌کنیم تا راه بزهکاران به‌صورت طبیعی روشن شود.

«تفصیل» در اصل به‌معنای «جداسازی» است و «تبیین و تشریح اجزای یک مطلب» از لوازم آن است. لذا باید به‌گونه‌ای ترجمه شود که تفاوتش با «تبیین» مشخص باشد.
صیغهٔ استفعال مفهوم «طلب» را بیان می‌کند و یکی از کاربردهای آن، مطالبه‌ای است که طبیعت یک موضوع به همراه دارد؛ لذا «استبانة» را باید «آشکار شدن به‌صورت طبیعی» ترجمه کرد.
مادهٔ «جرم» در اصل به‌معنای «قطع کردن» است و از آنجا که گناه و جنایت موجب جدا شدن از راه درست می‌شود، برای بیانش از این تعبیر استفاده می‌کنند؛ اما چون ظاهراً در فارسی معادلی که حاوی این نکته باشد، وجود ندارد، در ترجمه از تعبیر رایج «بزه» استفاده شد.

قُلْ إِنِّي نُهِيتُ أَنْ أَعْبُدَ الَّذِينَ تَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ قُلْ لَا أَتَّبِعُ أَهْوَاءَكُمْ قَدْ ضَلَلْتُ إِذًا وَمَا أَنَا مِنَ الْمُهْتَدِينَ ﴿۵۶﴾
بگو: «من از بندگی کسانی که به‌جای خدا می‌خوانید، نهی شده‌ام.» بگو: «از هوس‌های شما پیروی نمی‌کنم، که در این صورت، گمراه شده‌ام و از راه‌یافتگان نخواهم بود.»

در ترجمهٔ آیهٔ پنجم سورهٔ فاتحه توضیح داده شد که «بندگی» نسبت به «پرستش»، معادل دقیق‌تری برای «عبادت» است.

قُلْ إِنِّي عَلَىٰ بَيِّنَةٍ مِنْ رَبِّي وَكَذَّبْتُمْ بِهِ مَا عِنْدِي مَا تَسْتَعْجِلُونَ بِهِ إِنِ الْحُكْمُ إِلَّا لِلَّهِ يَقُصُّ الْحَقَّ وَهُوَ خَيْرُ الْفَاصِلِينَ ﴿۵۷﴾
بگو: «من بر دلیلی روشن از جانب خداوندگارم تکیه کرده‌ام، ولی شما آن را دروغ شمردید. آنچه با شتاب خواهان آنید، نزد من نیست؛ فرماندهی جز از آنِ خدا نیست؛ حقیقت را روایت می‌کند و او بهترین فیصله‌دهنده است.»

با توجه به آمدن «علی» در کنار «بیّنة»، مفهوم «تکیه کردن بر دلیل روشن» از این ترکیب به‌دست می‌آید.
معنای «حکم» در ترجمهٔ آیهٔ ۷۹ سورهٔ آل‌عمران توضیح داده شد.
همان‌گونه که در ترجمهٔ آیهٔ ۶۲ سورهٔ آل‌عمران بیان شد، «قصص» به‌معنی «روایت و گزارش» است.
«فاصل» از ریشه «فصل» به معنای «جدا کردن» است و برای کسی که با تبیین حقیقت یا داوری میان افراد، حق و باطل را از هم جدا می‌کند، به‌کار می‌رود. نزدیک‌ترین تعبیر رایج فارسی برای این مفهوم، «فیصله دادن» است.

این ترجمه با نقد و نظر شما اصلاح و ویرایش خواهد شد.

#ترجمه_گروهی_قرآن

@hamidhossaini
مشاهده در Telegramقرآن۶:۵۳–۵۷

امتحان کنید

راهنما

  • نوشتن اعراب لازم نیست: «الرحمن» واژهٔ «ٱلرَّحْمَٰنِ» را پیدا می‌کند.
  • ی و ک عربی و فارسی و نیم‌فاصله یکسان در نظر گرفته می‌شوند.
  • برای عبارت دقیق، آن را در گیومه بگذارید.
  • برای رفتن به یک آیه بنویسید ۲:۲۵۵ یا «بقره ۲۵۵».