ترجمهٔ پیشنهادی آیات ۱۱ تا ۱۸ سورهٔ انعام
قُلْ سِيرُوا فِي الْأَرْضِ ثُمَّ انْظُرُوا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُكَذِّبِينَ ﴿۱۱﴾
بگو: «در زمین بگردید، آن‌گاه بنگرید سرانجام تکذیب‌کنندگان چگونه بوده است.»
قُلْ لِمَنْ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ قُلْ لِلَّهِ كَتَبَ عَلَى نَفْسِهِ الرَّحْمَةَ لَيَجْمَعَنَّكُمْ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ لَا رَيْبَ فِيهِ الَّذِينَ خَسِرُوا أَنْفُسَهُمْ فَهُمْ لَا يُؤْمِنُونَ ﴿۱۲﴾
بگو: «آنچه در آسمان‌ها و زمین است از آنِ کیست؟» بگو: «از آنِ خداست که مهربانی را بر خود مقرر داشته و حتماً حتماً شما را به‌سوی روز رستاخیز گرد خواهد آورد که تردیدی در آن نیست؛ ولی کسانی که از نظر شخصیت دچار زیان شدند، از همین رو ایمان نمی‌آورند.»
«کتب» به‌معنی «ثبت و مقرر کردن» است.
توضیحات مربوط به تعبیر «لیجمعنکم الی» در ترجمهٔ آیهٔ ۸۷ سورهٔ نساء بیان شد.
مادهٔ «خسر» لازم و به‌معنی «زیانکار شدن» یا «زیان دیدن» است و مفعول نمی‌گیرد. پس منصوب شدن «أنفسهم» را باید از باب «الحسنُ وجهَه» (کسی که از نظر چهره زیباست) دانست که اسم را به مفعول شبیه می‌کند تا مفهومی نزدیک به قید و ظرف را برساند. بنا بر این تعابیری چون «به خود زیان زدن» که اغلب مترجمان به‌کار برده‌اند، دقیق نیست. تعبیر «خود را باختند» نیز با توجه به برداشت رایج از مفهوم «خودباختگی» که با خسارت و زیان دیدن تفاوت دارد، مناسب به‌نظر نمی‌رسد.
با توجه به مفهوم تفریع در «فهم» از تعبیر «از همین رو» استفاده شد.
وَلَهُ مَا سَكَنَ فِي اللَّيْلِ وَالنَّهَارِ وَهُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ ﴿۱۳﴾
و آنچه در شب و روز آرام و قرار می‌گیرد از آنِ اوست و او شنوا و داناست.
«سکون» به‌معنی «قرار گرفتن بدون حرکت و تنش» است و در معادلش باید «آرام و قرار گرفتن» را با هم به‌کار برد. زیرا «آرام گرفتن» و «قرار گرفتن» هر یک به‌تنهایی بر مفهومی متفاوت دلالت دارند.
قُلْ أَغَيْرَ اللَّهِ أَتَّخِذُ وَلِيًّا فَاطِرِ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَهُوَ يُطْعِمُ وَلَا يُطْعَمُ قُلْ إِنِّي أُمِرْتُ أَنْ أَكُونَ أَوَّلَ مَنْ أَسْلَمَ وَلَا تَكُونَنَّ مِنَ الْمُشْرِكِينَ ﴿۱۴﴾
بگو: «آیا جز خدا را که پدیدآورندهٔ آسمان‌ها و زمین است به‌عنوان سرپرست بر گیرم در حالی که او خوراک می‌دهد و خوراک داده نمی‌شود؟» بگو: «به‌راستی به من فرمان داده شده است نخستین کسی باشم که تسلیم حق می‌شود.» و هرگز از مشرکان نباش.
مادهٔ «فطر» به‌معنی «شکافتن و از بین بردن حالت گذشته و ایجاد حالتی جدید» است که با توجه پیدا نشدن معادلی دقیق برای این مفهوم، در ترجمه از «پدید آوردن» استفاده شد تا با معادل ماده‌هایی چون «خلق» و «انشاء» تفاوت داشته باشد.
قُلْ إِنِّي أَخَافُ إِنْ عَصَيْتُ رَبِّي عَذَابَ يَوْمٍ عَظِيمٍ ﴿۱۵﴾
بگو: «اگر خداوندگارم را نافرمانی کنم، به‌راستی از عذاب روزی سترگ بیم دارم.»
به‌منظور ایجاد تفاوت میان «کبیر» و «عظیم» واژهٔ نخست را «بزرگ» و دومی را «سترگ» ترجمه می‌کنیم.
مَنْ يُصْرَفْ عَنْهُ يَوْمَئِذٍ فَقَدْ رَحِمَهُ وَذَلِكَ الْفَوْزُ الْمُبِينُ ﴿۱۶﴾
در آن روز از هر کس برگردانده شود، قطعاً بر او مهر آورده است و کامیابی آشکار همان است.
نزدیک‌ترین معادل برای «رحمت کردن» تعبیر «مهر آوردن» است.
توضیح معنای «فوز» در ترجمهٔ آیهٔ ۱۸۵ سورهٔ آل‌عمران بیان شد.
وَإِنْ يَمْسَسْكَ اللَّهُ بِضُرٍّ فَلَا كَاشِفَ لَهُ إِلَّا هُوَ وَإِنْ يَمْسَسْكَ بِخَيْرٍ فَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ ﴿۱۷﴾
و اگر خدا تو را دچار گزندی سازد، جز او برطرف‌کننده‌ای نخواهد داشت و اگر خیری به تو برساند که او بر هر کاری تواناست.
توضیح معنای «مسّ» در ترجمهٔ آیهٔ ۸۰ سورهٔ بقره گذشت.
اگرچه «ضَرّ» و «ضُرّ» هر دو از ریشهٔ «ضرر» و در بر دارندهٔ مفهوم «آسیب و زیان» هستند، ولی به‌نظر می‌رسد «ضُرّ» معنای خاص‌تر و شدیدتری دارد.
«شيء» به‌معنی «چیز» است، ولی با توجه به سیاق و کاربردش در فارسی اینجا باید «کار» ترجمه شود.
وَهُوَ الْقَاهِرُ فَوْقَ عِبَادِهِ وَهُوَ الْحَكِيمُ الْخَبِيرُ ﴿۱۸﴾
و اوست مقتدری که از جایگاهی بالا بر بندگانش تسلط دارد و اوست فرزانه و آگاه.
اغلب مترجمان واژهٔ «فوق» را در حد «علی» ترجمه کرده‌اند، در حالی که این دو تفاوت دارند.
این ترجمه با نقد و نظر شما اصلاح و ویرایش خواهد شد.
#ترجمه_گروهی_قرآن
@hamidhossaini
قُلْ سِيرُوا فِي الْأَرْضِ ثُمَّ انْظُرُوا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُكَذِّبِينَ ﴿۱۱﴾
بگو: «در زمین بگردید، آن‌گاه بنگرید سرانجام تکذیب‌کنندگان چگونه بوده است.»
قُلْ لِمَنْ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ قُلْ لِلَّهِ كَتَبَ عَلَى نَفْسِهِ الرَّحْمَةَ لَيَجْمَعَنَّكُمْ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ لَا رَيْبَ فِيهِ الَّذِينَ خَسِرُوا أَنْفُسَهُمْ فَهُمْ لَا يُؤْمِنُونَ ﴿۱۲﴾
بگو: «آنچه در آسمان‌ها و زمین است از آنِ کیست؟» بگو: «از آنِ خداست که مهربانی را بر خود مقرر داشته و حتماً حتماً شما را به‌سوی روز رستاخیز گرد خواهد آورد که تردیدی در آن نیست؛ ولی کسانی که از نظر شخصیت دچار زیان شدند، از همین رو ایمان نمی‌آورند.»
«کتب» به‌معنی «ثبت و مقرر کردن» است.
توضیحات مربوط به تعبیر «لیجمعنکم الی» در ترجمهٔ آیهٔ ۸۷ سورهٔ نساء بیان شد.
مادهٔ «خسر» لازم و به‌معنی «زیانکار شدن» یا «زیان دیدن» است و مفعول نمی‌گیرد. پس منصوب شدن «أنفسهم» را باید از باب «الحسنُ وجهَه» (کسی که از نظر چهره زیباست) دانست که اسم را به مفعول شبیه می‌کند تا مفهومی نزدیک به قید و ظرف را برساند. بنا بر این تعابیری چون «به خود زیان زدن» که اغلب مترجمان به‌کار برده‌اند، دقیق نیست. تعبیر «خود را باختند» نیز با توجه به برداشت رایج از مفهوم «خودباختگی» که با خسارت و زیان دیدن تفاوت دارد، مناسب به‌نظر نمی‌رسد.
با توجه به مفهوم تفریع در «فهم» از تعبیر «از همین رو» استفاده شد.
وَلَهُ مَا سَكَنَ فِي اللَّيْلِ وَالنَّهَارِ وَهُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ ﴿۱۳﴾
و آنچه در شب و روز آرام و قرار می‌گیرد از آنِ اوست و او شنوا و داناست.
«سکون» به‌معنی «قرار گرفتن بدون حرکت و تنش» است و در معادلش باید «آرام و قرار گرفتن» را با هم به‌کار برد. زیرا «آرام گرفتن» و «قرار گرفتن» هر یک به‌تنهایی بر مفهومی متفاوت دلالت دارند.
قُلْ أَغَيْرَ اللَّهِ أَتَّخِذُ وَلِيًّا فَاطِرِ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَهُوَ يُطْعِمُ وَلَا يُطْعَمُ قُلْ إِنِّي أُمِرْتُ أَنْ أَكُونَ أَوَّلَ مَنْ أَسْلَمَ وَلَا تَكُونَنَّ مِنَ الْمُشْرِكِينَ ﴿۱۴﴾
بگو: «آیا جز خدا را که پدیدآورندهٔ آسمان‌ها و زمین است به‌عنوان سرپرست بر گیرم در حالی که او خوراک می‌دهد و خوراک داده نمی‌شود؟» بگو: «به‌راستی به من فرمان داده شده است نخستین کسی باشم که تسلیم حق می‌شود.» و هرگز از مشرکان نباش.
مادهٔ «فطر» به‌معنی «شکافتن و از بین بردن حالت گذشته و ایجاد حالتی جدید» است که با توجه پیدا نشدن معادلی دقیق برای این مفهوم، در ترجمه از «پدید آوردن» استفاده شد تا با معادل ماده‌هایی چون «خلق» و «انشاء» تفاوت داشته باشد.
قُلْ إِنِّي أَخَافُ إِنْ عَصَيْتُ رَبِّي عَذَابَ يَوْمٍ عَظِيمٍ ﴿۱۵﴾
بگو: «اگر خداوندگارم را نافرمانی کنم، به‌راستی از عذاب روزی سترگ بیم دارم.»
به‌منظور ایجاد تفاوت میان «کبیر» و «عظیم» واژهٔ نخست را «بزرگ» و دومی را «سترگ» ترجمه می‌کنیم.
مَنْ يُصْرَفْ عَنْهُ يَوْمَئِذٍ فَقَدْ رَحِمَهُ وَذَلِكَ الْفَوْزُ الْمُبِينُ ﴿۱۶﴾
در آن روز از هر کس برگردانده شود، قطعاً بر او مهر آورده است و کامیابی آشکار همان است.
نزدیک‌ترین معادل برای «رحمت کردن» تعبیر «مهر آوردن» است.
توضیح معنای «فوز» در ترجمهٔ آیهٔ ۱۸۵ سورهٔ آل‌عمران بیان شد.
وَإِنْ يَمْسَسْكَ اللَّهُ بِضُرٍّ فَلَا كَاشِفَ لَهُ إِلَّا هُوَ وَإِنْ يَمْسَسْكَ بِخَيْرٍ فَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ ﴿۱۷﴾
و اگر خدا تو را دچار گزندی سازد، جز او برطرف‌کننده‌ای نخواهد داشت و اگر خیری به تو برساند که او بر هر کاری تواناست.
توضیح معنای «مسّ» در ترجمهٔ آیهٔ ۸۰ سورهٔ بقره گذشت.
اگرچه «ضَرّ» و «ضُرّ» هر دو از ریشهٔ «ضرر» و در بر دارندهٔ مفهوم «آسیب و زیان» هستند، ولی به‌نظر می‌رسد «ضُرّ» معنای خاص‌تر و شدیدتری دارد.
«شيء» به‌معنی «چیز» است، ولی با توجه به سیاق و کاربردش در فارسی اینجا باید «کار» ترجمه شود.
وَهُوَ الْقَاهِرُ فَوْقَ عِبَادِهِ وَهُوَ الْحَكِيمُ الْخَبِيرُ ﴿۱۸﴾
و اوست مقتدری که از جایگاهی بالا بر بندگانش تسلط دارد و اوست فرزانه و آگاه.
اغلب مترجمان واژهٔ «فوق» را در حد «علی» ترجمه کرده‌اند، در حالی که این دو تفاوت دارند.
این ترجمه با نقد و نظر شما اصلاح و ویرایش خواهد شد.
#ترجمه_گروهی_قرآن
@hamidhossaini