یادداشت‌ها#۲۸۴۹

ترجمهٔ پیشنهادی آیات ۴۲ تا ۴۶ سورهٔ انعام

وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا إِلَىٰ أُمَمٍ مِنْ قَبْلِكَ فَأَخَذْنَاهُمْ بِالْبَأْسَاءِ وَالضَّرَّاءِ لَعَلَّهُمْ يَتَضَرَّعُونَ ﴿۴۲﴾
و به‌راستی به‌سوی امت‌هایی که پیش از تو بودند، فرستاده اعزام کردیم؛ پس آنها را به سختی‌ و خسارت‌زدگی گرفتار ساختیم، باشد که با فروتنی درخواست کنند.

با توجه به اینکه مفعول «أرسلنا» در متن آیه ذکر نشده، بهتر است در ترجمه نیز آن را آشکار نکنیم؛ لذا «ارسال» به‌ «اعزام فرستاده» ترجمه شد تا روان و دقیق باشد.
توضیح معنای «بأساء» و «ضراء» در ترجمهٔ آیهٔ ۱۷۷ سورهٔ بقره بیان شد.
مادهٔ «ضرع» به‌معنی «درخواست همراه با خشوع و فروتنی» است که در تعابیر رایج فارسی به آن «التماس کردن» نیز می‌گویند.

فَلَوْلَا إِذْ جَاءَهُمْ بَأْسُنَا تَضَرَّعُوا وَلَٰكِنْ قَسَتْ قُلُوبُهُمْ وَزَيَّنَ لَهُمُ الشَّيْطَانُ مَا كَانُوا يَعْمَلُونَ ﴿۴۳﴾
پس چرا آن‌گاه که سختی ما به آنها رسید، با فروتنی درخواست نکردند؟ چون دل‌هایشان سنگ شده و شیطان آنچه را انجام می‌دادند برایشان آراسته بود.

«ولکن» در این سیاق برای بیان دلیل و پاسخ پرسشی که پیش از آن مطرح شده آمده است؛ لذا به «چون» ترجمه شد.
دلیل استفاده از تعبیر «سنگ» در معادل «قساوت» در ترجمهٔ آیهٔ ۱۳ سورهٔ مائده توضیح داده شد.

فَلَمَّا نَسُوا مَا ذُكِّرُوا بِهِ فَتَحْنَا عَلَيْهِمْ أَبْوَابَ كُلِّ شَيْءٍ حَتَّىٰ إِذَا فَرِحُوا بِمَا أُوتُوا أَخَذْنَاهُمْ بَغْتَةً فَإِذَا هُمْ مُبْلِسُونَ ﴿۴۴﴾
پس چون آنچه را به ایشان گوشزد شده بود فراموش کردند، درهای همه چیز را به رویشان گشودیم؛ تا اینکه وقتی به‌خاطر آنچه به ایشان داده شده بود سرخوش شدند، ناگهان گرفتارشان ساختیم و یک‌باره سر خورده شدند.

«إبلاس» به‌معنای «نومیدی شدید همراه با سرافکندگی و اندوه» است. در تعابیر رایج فارسی برای این مفهوم از «سر خوردگی» استفاده می‌شود.

فَقُطِعَ دَابِرُ الْقَوْمِ الَّذِينَ ظَلَمُوا وَالْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ ﴿۴۵﴾
پس ریشهٔ گروهی که ستم کردند کنده شد و همهٔ سپاس‌ها و ستایش‌ها از آنِ خداست، خداوندگار جهانیان.

«دابر» به‌معنای «دنباله و پشت» است و «قطع دابر» کنایه از نابودی کامل و ادامه نیافتن است. در تعابیر رایج فارسی برای بیان این مفهوم از «کندن ریشه» استفاده می‌شود.
توضیحات مربوط به معنای «الحمد لله رب العالمین» در ترجمهٔ آیهٔ دوم سورهٔ فاتحه بیان شد.

قُلْ أَرَأَيْتُمْ إِنْ أَخَذَ اللَّهُ سَمْعَكُمْ وَأَبْصَارَكُمْ وَخَتَمَ عَلَىٰ قُلُوبِكُمْ مَنْ إِلَٰهٌ غَيْرُ اللَّهِ يَأْتِيكُمْ بِهِ انْظُرْ كَيْفَ نُصَرِّفُ الْآيَاتِ ثُمَّ هُمْ يَصْدِفُونَ ﴿۴۶﴾
بگو: «به نظر شما اگر خدا شنوایی و دیدگانتان را بگیرد و بر دل‌هایتان مُهر و موم نهد، کیست معبودی جز خدا که آن را برایتان بیاورد؟» بنگر چگونه نشانه‌ها را گوناگون قرار می‌دهیم، با این حال آنها رویگردان می‌شوند.

توضیح معنای «أرأیت» در ترجمهٔ آیهٔ ۴۰ همین سوره گذشت.
توضیح معنای «ختم» در ترجمهٔ آیهٔ هفتم سورهٔ بقره بیان شد.
«تصریف» به‌معنی «دگرگونی و جابه‌جایی» و منظور از آن «متفاوت و گوناگون ساختن» است.
در ترجمهٔ آیهٔ نخست این سوره دلیل ترجمهٔ «ثم» به «با این حال» توضیح داده شد.
«صدف» در اصل به‌معنای «برخورد با کنار و پهلو» است و وقتی با «عنِ» ظاهر یا مقدر همراه باشد معنای «روی گرداندن» را بیان می‌کند.

این ترجمه با نقد و نظر شما اصلاح و ویرایش خواهد شد.


#ترجمه_گروهی_قرآن

@hamidhossaini
مشاهده در Telegramقرآن۶:۴۲–۴۶

امتحان کنید

راهنما

  • نوشتن اعراب لازم نیست: «الرحمن» واژهٔ «ٱلرَّحْمَٰنِ» را پیدا می‌کند.
  • ی و ک عربی و فارسی و نیم‌فاصله یکسان در نظر گرفته می‌شوند.
  • برای عبارت دقیق، آن را در گیومه بگذارید.
  • برای رفتن به یک آیه بنویسید ۲:۲۵۵ یا «بقره ۲۵۵».