یادداشت‌ها#۳۳۰۰

ترجمهٔ پیشنهادی آیات ۱۰۰ تا ۱۰۴ سورهٔ توبه

وَالسَّابِقُونَ الْأَوَّلُونَ مِنَ الْمُهَاجِرِينَ وَالْأَنْصَارِ وَالَّذِينَ اتَّبَعُوهُمْ بِإِحْسَانٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ وَرَضُوا عَنْهُ وَأَعَدَّ لَهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي تَحْتَهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا أَبَدًا ذَٰلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ ﴿١٠٠﴾
و پیشی‌گیرندگان نخستین از مهاجران و انصار، و کسانی که با نیکوکاری از آنان پیروی کردند، خدا از آنان خشنود است و آنها نیز از او خشنودند؛ و برایشان باغ‌هایی فراهم آورده که زیرشان جوی‌ها روان است، در حالی که برای همیشه در آنها جاودانه خواهند بود؛ آن است کامیابی سترگ.

«سابق» اسم فاعل از «سبق» است که در ترجمهٔ آیهٔ ۱۴۸ سورهٔ بقره «پیشی گرفتن» ترجمه شد؛ لذا «السابقون» نیز «پیشی‌گیرندگان» ترجمه شد.
«مهاجرین» و «انصار» با الف و لام عهد، نام دو گروه شناخته‌شده‌اند و در فارسی نیز با همین نام‌ها شناخته می‌شوند؛ لذا ترجمه نشدند.
برخلاف دیگر کاربردهای این تعبیر، در این آیه «من» پیش از «تحتها» نیامده است؛ لذا «زیرشان» ترجمه شد، نه «از زیرشان».

وَمِمَّنْ حَوْلَكُمْ مِنَ الْأَعْرَابِ مُنَافِقُونَ وَمِنْ أَهْلِ الْمَدِينَةِ مَرَدُوا عَلَى النِّفَاقِ لَا تَعْلَمُهُمْ نَحْنُ نَعْلَمُهُمْ سَنُعَذِّبُهُمْ مَرَّتَيْنِ ثُمَّ يُرَدُّونَ إِلَىٰ عَذَابٍ عَظِيمٍ ﴿١٠١﴾
و برخی از بادیه‌نشینانی که پیرامون شمایند منافق‌اند، و برخی از اهل مدینه نیز بر پایهٔ نفاق سرکشی کرده‌اند. تو آنها را نمی‌شناسی؛ این ماییم که آنها را می‌شناسیم. به‌زودی آنان را دو بار عذاب خواهیم کرد؛ آن‌گاه به‌سوی عذابی سترگ بازگردانده می‌شوند.

همان‌گونه که در ترجمهٔ آیهٔ ۱۱۷ سورهٔ نساء توضیح داده شد، مادهٔ «مرد» به‌معنی «بیرون رفتن از حالت لازم و مطلوب» است و «سرکشی» پرکاربردترین مصداق آن است؛ لذا «مردوا علی النفاق» به «بر پایهٔ نفاق سرکشی کرده‌اند» ترجمه شد.
آمدن ضمیر «نحن» پیش از فعل، اختصاص را می‌رساند؛ لذا «این ماییم که ...» ترجمه شد.

وَآخَرُونَ اعْتَرَفُوا بِذُنُوبِهِمْ خَلَطُوا عَمَلًا صَالِحًا وَآخَرَ سَيِّئًا عَسَى اللَّهُ أَنْ يَتُوبَ عَلَيْهِمْ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ ﴿١٠٢﴾
و دیگرانی که به گناهانشان اعتراف کرده، کاری شایسته و کاری دیگر را که بد است، به هم آمیخته‌اند؛ چه‌بسا خدا بر آنان روی آورد؛ که به‌راستی خدا آمرزنده و مهربان است.

در «خلطوا عملاً صالحاً وآخر سیّئاً» به‌جای «باء» از «واو» استفاده شده است؛ یعنی هر یک از این دو کار با دیگری آمیخته شده، نه آنکه فقط یکی به دیگری افزوده شده باشد؛ لذا «به هم آمیخته‌اند» ترجمه شد.
توضیح معنای «تاب علی» در ترجمهٔ آیهٔ ۳۷ سورهٔ بقره گذشت.

خُذْ مِنْ أَمْوَالِهِمْ صَدَقَةً تُطَهِّرُهُمْ وَتُزَكِّيهِمْ بِهَا وَصَلِّ عَلَيْهِمْ إِنَّ صَلَاتَكَ سَكَنٌ لَهُمْ وَاللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ ﴿١٠٣﴾
از دارایی‌هایشان بخششی صادقانه بگیر که با آن، پاکشان کنی و رشدشان دهی؛ و بر آنان درود فرست که به‌راستی درود تو آرامشی فراوان برای آنهاست؛ و خدا شنوا و داناست.

توضیح معنای «صدقة» در ترجمهٔ آیهٔ ۲۶۳ سورهٔ بقره گذشت.
«تزکیه» در ترجمهٔ آیهٔ ۱۲۹ سورهٔ بقره «پاکی و رشد دادن» ترجمه شد؛ ولی اینجا چون «تطهیر» جداگانه آمده است، تنها «رشد دادن» ترجمه شد.
همان‌گونه که در ترجمهٔ آیهٔ ۹۶ سورهٔ انعام توضیح داده شد، «سکن» مصدر است و برای مبالغه به کار رفته است؛ لذا «آرامشی فراوان» ترجمه شد.

أَلَمْ يَعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ هُوَ يَقْبَلُ التَّوْبَةَ عَنْ عِبَادِهِ وَيَأْخُذُ الصَّدَقَاتِ وَأَنَّ اللَّهَ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِيمُ ﴿١٠٤﴾
آیا نمی‌دانند که این خداست که توبه را از بندگانش می‌پذیرد و بخشش‌های صادقانه را می‌گیرد، و اینکه خداست که بسیار بازگشت‌کنندهٔ بر گناهکاران و مهربان است؟

همان‌گونه که در ترجمهٔ آیهٔ ۶۳ همین سوره توضیح داده شد، «ألم یعلموا» به‌صورت تحت‌اللفظی به‌معنی «آیا ندانستند» است، ولی این تعبیر در فارسی رایج نیست؛ لذا «آیا نمی‌دانند» ترجمه شد.

این ترجمه با نقد و نظر شما اصلاح و ویرایش خواهد شد.

#ترجمه_گروهی_قرآن

@hamidhossaini
مشاهده در Telegramقرآن۹:۱۰۰–۱۰۴

امتحان کنید

راهنما

  • نوشتن اعراب لازم نیست: «الرحمن» واژهٔ «ٱلرَّحْمَٰنِ» را پیدا می‌کند.
  • ی و ک عربی و فارسی و نیم‌فاصله یکسان در نظر گرفته می‌شوند.
  • برای عبارت دقیق، آن را در گیومه بگذارید.
  • برای رفتن به یک آیه بنویسید ۲:۲۵۵ یا «بقره ۲۵۵».