یادداشت‌ها#۲۶۶۰

ترجمهٔ پیشنهادی آیات ۱۱۷ تا ۱۲۴ سورهٔ نساء

إِنْ يَدْعُونَ مِنْ دُونِهِ إِلَّا إِنَاثًا وَإِنْ يَدْعُونَ إِلَّا شَيْطَانًا مَرِيدًا ﴿۱۱۷﴾
به‌جای او جز مؤنث‌هایی را نمی‌خوانند و جز شیطانی سرکش را نمی‌خوانند.

«اناث» جمع «انثی» در اصل به‌معنی «نرم و ملایم» است و به همین مناسبت برای جنس مؤنث به‌کار می‌رود. اگرچه برای این تعبیر می‌توان از معادل‌هایی چون «زنان» یا «مادینه‌ها» استفاده کرد، ولی هیچ‌یک برای مفهوم گسترده‌ای که این آیه درصدد بیان آن است مناسب نیست.
«مرید» از مادهٔ «مرد» به‌معنی «بیرون رفتن از حالت لازم و مطلوب» است که «تجاوز و سرکشی از وظایف و محدودهٔ خود» نیز یکی از مصادیق پرکاربرد آن است.

لَعَنَهُ اللَّهُ وَقَالَ لَأَتَّخِذَنَّ مِنْ عِبَادِكَ نَصِيبًا مَفْرُوضًا ﴿۱۱۸﴾
خدا او را از رحمتش دور ساخت و گفت: «قطعاً از بندگانت سهمی مشخص و تعیین‌شده خواهم گرفت.»

توضیح معنای «لعن» در ترجمهٔ آیهٔ ۸۸ سورهٔ بقره گذشت.
معنای «نصیب» و «مفروض» در ترجمهٔ آیهٔ ۷ همین سوره بیان شد.

وَلَأُضِلَّنَّهُمْ وَلَأُمَنِّيَنَّهُمْ وَلَآمُرَنَّهُمْ فَلَيُبَتِّكُنَّ آذَانَ الْأَنْعَامِ وَلَآمُرَنَّهُمْ فَلَيُغَيِّرُنَّ خَلْقَ اللَّهِ وَمَنْ يَتَّخِذِ الشَّيْطَانَ وَلِيًّا مِنْ دُونِ اللَّهِ فَقَدْ خَسِرَ خُسْرَانًا مُبِينًا ﴿۱۱۹﴾
و حتماً حتماً گمراهشان می‌سازم و حتماً حتماً در دلشان آرزو می‌افکنم و حتماً حتماً فرمانشان می‌دهم و آنها حتماً حتماً گوش دام‌ها را می‌برند و حتماً حتماً فرمانشان می‌دهم و حتماً حتماً آفرینش خدا را تغییر می‌دهند. و هر کس شیطان را به‌عنوان سرپرستی به‌جای خدا بر گزیند، قطعاً دچار زیانی آشکار شده است.

لام تأکید و نون تأکید ثقیله در افعال این آیه با تعبیر «حتماً حتماً» که بیانگر دو بار تأکید است نشان داده شد.
«بتک» به‌معنی «قطع کردن عضو» است و منظور از آن در اینجا بریدن بخشی از گوش چارپایان به‌عنوان نشانه‌ای برای موقوفات بت‌هاست.
معنای «انعام» در ترجمهٔ آیهٔ ۱۴ سورهٔ آل‌عمران بیان شد.

يَعِدُهُمْ وَيُمَنِّيهِمْ وَمَا يَعِدُهُمُ الشَّيْطَانُ إِلَّا غُرُورًا ﴿۱۲۰﴾
به آنان وعده می‌دهد و در دلشان آرزو می‌افکند. و شیطان جز برای فریب به آنها وعده نمی‌دهد.

«تمنیة» به‌معنی «ایجاد آرزو» است که در تعابیر رایج فارسی به آن «انداختن آرزو در دل» گفته می‌شود.

أُولَئِكَ مَأْوَاهُمْ جَهَنَّمُ وَلَا يَجِدُونَ عَنْهَا مَحِيصًا ﴿۱۲۱﴾
چنین کسانی منزلگاهشان دوزخ است و گریزی از آن نمی‌یابند.

معنای «مأوی» در ترجمهٔ آیهٔ‌ ۱۵۱ سورهٔ آل‌عمران گذشت.
«محیص» مصدر میمی از مادهٔ «حیص» به‌معنی «متمایل و دور شدن» است.

وَالَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ سَنُدْخِلُهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا أَبَدًا وَعْدَ اللَّهِ حَقًّا وَمَنْ أَصْدَقُ مِنَ اللَّهِ قِيلًا ﴿۱۲۲﴾
و کسانی را که ایمان آورند و کارهای شایسته انجام دهند، به باغ‌هایی وارد خواهیم کرد که جوی‌ها از زیرشان روان است، در حالی که برای همیشه در آنها جاودانه خواهند بود؛ وعده‌ای که خدا به‌درستی می‌دهد. و کیست که در گفتار از خدا راستگوتر باشد؟

«وعد» در این آیه مفعول مطلق فعل مقدری چون «یعد» یا «نعد» است و نباید همچون مشهور مترجمان آن را به‌صورت مبتدا ترجمه کرد.

لَيْسَ بِأَمَانِيِّكُمْ وَلَا أَمَانِيِّ أَهْلِ الْكِتَابِ مَنْ يَعْمَلْ سُوءًا يُجْزَ بِهِ وَلَا يَجِدْ لَهُ مِنْ دُونِ اللَّهِ وَلِيًّا وَلَا نَصِيرًا ﴿۱۲۳﴾
نه به دلخواه شماست و نه به دلخواه اهل کتاب؛ هر کس بدی کند، به آن مجازات خواهد شد و جز خدا سرپرست و حمایت‌کننده‌ای برای خودش نخواهد یافت.

«یجز به» می‌تواند بیانگر این نکته باشد که مجازات همان مواجه شدن با حقیقت عمل است و می‌تواند به این معنی باشد که هر کس به‌ سبب عملش مجازات می‌شود. تعبیر «به آن مجازات خواهد شد» با هر دو معنی سازگار است.
توضیح معنای مادهٔ «نصر» در ترجمهٔ آیهٔ ۱۳ سورهٔ آل‌عمران گذشت.

وَمَنْ يَعْمَلْ مِنَ الصَّالِحَاتِ مِنْ ذَكَرٍ أَوْ أُنْثَى وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَأُولَئِكَ يَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ وَلَا يُظْلَمُونَ نَقِيرًا ﴿۱۲۴﴾
و هر کس چه مرد و چه زن، در حالی که مؤمن باشد، از کارهای شایسته انجام دهد، چنین کسانی به بهشت در آیند و ارزنی به آنها ستم نخواهد شد.

معنای «نقیر» در ترجمهٔ آیهٔ ۵۳ همین سوره بیان شد.

این ترجمه با نقد و نظر شما اصلاح و ویرایش خواهد شد.

#ترجمه_گروهی_قرآن

@hamidhossaini
مشاهده در Telegramقرآن۴:۱۱۷–۱۲۴

امتحان کنید

راهنما

  • نوشتن اعراب لازم نیست: «الرحمن» واژهٔ «ٱلرَّحْمَٰنِ» را پیدا می‌کند.
  • ی و ک عربی و فارسی و نیم‌فاصله یکسان در نظر گرفته می‌شوند.
  • برای عبارت دقیق، آن را در گیومه بگذارید.
  • برای رفتن به یک آیه بنویسید ۲:۲۵۵ یا «بقره ۲۵۵».