یادداشت‌ها#۲۲۱۴

ترجمهٔ پیشنهادی آیات ۱۲۹ تا ۱۳۲ سورهٔ بقره

ربَّنَا وَابْعَثْ فِيهِمْ رَسُولًا مِنْهُمْ يَتْلُو عَلَيْهِمْ آيَاتِكَ وَيُعَلِّمُهُمُ الْكِتَابَ وَالْحِكْمَةَ وَيُزَكِّيهِمْ إِنَّكَ أَنْتَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ (۱۲۹)
ای خداوندگار ما، از ایشان در میانشان فرستاده‌ای را برانگیز تا نشانه‌هایت را بر آنها تلاوت کند و کتاب و حکمت را به آنها بیاموزد و آنها را پاکی و رشد دهد؛ به‌راستی تویی که عزتمند و حکیمی.»

توضیح مربوط به واژهٔ «تلاوت» در ترجمهٔ آیهٔ ۴۴ گذشت.
«تزکیه» هم به‌معنی «پاک کردن» است و هم به‌معنی «رشد دادن».
اگرچه می‌توان برای «عزت» و «حکمت» معادل‌هایی در نظر گرفت، ولی در زبان متداول فارسی همین واژه‌ها بیش از هر معادلی به‌کار می‌رود.

ومَنْ يَرْغَبُ عَنْ مِلَّةِ إِبْرَاهِيمَ إِلَّا مَنْ سَفِهَ نَفْسَهُ وَلَقَدِ اصْطَفَيْنَاهُ فِي الدُّنْيَا وَإِنَّهُ فِي الْآخِرَةِ لَمِنَ الصَّالِحِينَ (۱۳۰)
و چه کسی به آیین ابراهیم بی‌اعتنایی می‌کند مگر آن کس که خود را به بی‌خردی می‌افکند؟ در حالی که به‌راستی وی را در دنیا برگزیده‌ایم و قطعاً او در سرای واپسین از شایستگان خواهد بود.

مادهٔ «رغب» اگر همراه با «عن» بیاید به‌معنی «بی‌اعتنایی و بی‌میلی» است.
«سفاهت» در لغت به‌معنی «کم‌خردی» است و «سفه نفسه» برای کسی به‌کار می‌رود که «دست به کاری می‌زند که خود را به بی‌عقلی می‌کشاند».

إذْ قَالَ لَهُ رَبُّهُ أَسْلِمْ قَالَ أَسْلَمْتُ لِرَبِّ الْعَالَمِينَ (۱۳۱)
آن‌گاه که خداوندگارش به او گفت تسلیم باش و او گفت: «تسلیم خداوندگار جهانیان شدم.»

در ترجمهٔ آیهٔ دوم سورهٔ حمد دربارهٔ معنی «العالمین» توضیح داده شد.

ووَصَّى بِهَا إِبْرَاهِيمُ بَنِيهِ وَيَعْقُوبُ يَا بَنِيَّ إِنَّ اللَّهَ اصْطَفَى لَكُمُ الدِّينَ فَلَا تَمُوتُنَّ إِلَّا وَأَنْتُمْ مُسْلِمُونَ (۱۳۲)
و ابراهیم فرزندانش را بدان سفارش کرد و یعقوب نیز، که ای فرزندان من، به‌راستی خدا برای شما دین را برگزیده است؛ پس مبادا جز در حالی که تسلیم حق باشید بمیرید.

از آنجا که فاعل «وصّی» ابراهیم است، محوریت آن حضرت باید در ترجمه لحاظ شود و یعقوب که به‌ صورت جداگانه مطرح و به او عطف شده است، باید در همان حد نقش داشته باشد.
برای نشان دادن معرفه بودن «دین» همین که به‌صورت «دینی» ترجمه نشود کافی است و با توجه به اینکه در آیه، تعابیری چون «هذا» نیامده است، نیازی به افزودن چیز دیگری در ترجمه نیست؛ به‌ویژه آنکه «دین» در قرآن به‌معنی «روش و مبنای درست و حساب‌شدهٔ زندگی» است.

این ترجمه با نقد و نظر شما اصلاح و ویرایش خواهد شد.

#ترجمه_گروهی_قرآن

@hamidhossaini
مشاهده در Telegramقرآن۲:۱۲۹–۱۳۲

امتحان کنید

راهنما

  • نوشتن اعراب لازم نیست: «الرحمن» واژهٔ «ٱلرَّحْمَٰنِ» را پیدا می‌کند.
  • ی و ک عربی و فارسی و نیم‌فاصله یکسان در نظر گرفته می‌شوند.
  • برای عبارت دقیق، آن را در گیومه بگذارید.
  • برای رفتن به یک آیه بنویسید ۲:۲۵۵ یا «بقره ۲۵۵».