ترجمهٔ پیشنهادی آیات ۲۶۲ تا ۲۶۵ سورهٔ بقره
الَّذِينَ يُنْفِقُونَ أَمْوَالَهُمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ ثُمَّ لَا يُتْبِعُونَ مَا أَنْفَقُوا مَنًّا وَلَا أَذًى لَهُمْ أَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ ﴿۲۶۲﴾
کسانی که دارایی‌های خود را در راه خدا هزینه می‌کنند و در پی آنچه انفاق کرده‌اند، به رخ کشیدن و آزاری قرار نمی‌دهند، مزدشان نزد خداوندگارشان است و نه هیچ بیمی بر ایشان می‌رود و نه اندوهگین می‌شوند.
«منّ» از ریشهٔ «منن» به‌معنی «دادن نعمتی مشخص و محدود» است و برای «ابراز و اعلام نعمت به‌قصد بیان برتری و حق داشتن بر گردن طرف مقابل» نیز به‌کار می‌رود که در تعابیر رایج فارسی به آن «به رخ کشیدن» می‌گویند.
قَوْلٌ مَعْرُوفٌ وَمَغْفِرَةٌ خَيْرٌ مِنْ صَدَقَةٍ يَتْبَعُهَا أَذًى وَاللَّهُ غَنِيٌّ حَلِيمٌ ﴿۲۶۳﴾
گفتاری عرف‌پسند و یک آمرزش بهتر از بخشش صادقانه‌ای است که آزاری در پی آن باشد و خدا بی‌نیاز و بردبار است.
توضیح معنای «معروف» در ترجمهٔ آیهٔ ۱۷۸ این سوره گذشت.
«صدقه» از مادهٔ «صدق» به‌معنای «راستی» است و برای «مالی که با صدق نیت و برای خدا بخشیده می‌شود» به‌کار می‌رود که اعم از پرداخت‌های واجب و مستحب است.
مادهٔ «غفر» در اصل به‌معنی «محو کردن اثر گناه» یا به تعبیر رایج، «پاک کردن گناه» است و لطفی بالاتر از «بخشیدن» یا «پوشاندن» را می‌رساند. در فارسی معمولاً برای بیان این مفهوم از تعبیر «آمرزش» استفاده می‌شود.
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تُبْطِلُوا صَدَقَاتِكُم بِالْمَنِّ وَالْأَذَىٰ كَالَّذِي يُنفِقُ مَالَهُ رِئَاءَ النَّاسِ وَلَا يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ ۖ فَمَثَلُهُ كَمَثَلِ صَفْوَانٍ عَلَيْهِ تُرَابٌ فَأَصَابَهُ وَابِلٌ فَتَرَكَهُ صَلْدًا ۖ لَّا يَقْدِرُونَ عَلَىٰ شَيْءٍ مِّمَّا كَسَبُوا ۗ وَاللَّهُ لَا يَهْدِي الْقَوْمَ الْكَافِرِينَ ﴿٢٦٤﴾
ای کسانی که ایمان آورده‌اید صدقه‌های خود را با به رخ کشیدن و آزار دادن از بین نبرید؛ همچون کسی که دارایی‌اش را برای نشان دادن به مردم انفاق می‌کند و به خدا و روز واپسین ایمان ندارد. پس داستان او به داستان تخته‌سنگ بسیار صافی می‌ماند که روی آن خاکی است و رگباری به آن زده و چیزی سخت و بدون رویش از آن بر جای گذاشته است. آنها به هیچ چیزی از آنچه به‌دست آورده بودند نمی‌‌رسند و خدا گروه حق‌پوشان را راهبری نمی‌کند.
«صفوان» از ریشهٔ «صفو» به‌معنی «صاف و شفاف بودن» است و وزن «فعلان»، شدّت و سرشار بودن از این ویژگی را می‌رساند.
مادهٔ «وبل» به‌معنی «شدّت سنگینی» است و دربارهٔ امور مختلفی از جمله باران به‌کار می‌رود. در فارسی به باران سنگین و شدید «رگبار» گفته می‌شود.
«صلد« به‌معنی «سخت بودنی که اجازهٔ رویش نمی‌دهد» است.
اگرچه «لایقدرون» به‌معنی «نمی‌توانند» است، ولی وقتی با «علی» به‌کار می‌رود بیانگر «ناتوانی از دست‌یابی و رسیدن به مقصودی خاص» است.
وَمَثَلُ الَّذِينَ يُنْفِقُونَ أَمْوَالَهُمُ ابْتِغَاءَ مَرْضَاتِ اللَّهِ وَتَثْبِيتًا مِنْ أَنْفُسِهِمْ كَمَثَلِ جَنَّةٍ بِرَبْوَةٍ أَصَابَهَا وَابِلٌ فَآتَتْ أُكُلَهَا ضِعْفَيْنِ فَإِنْ لَمْ يُصِبْهَا وَابِلٌ فَطَلٌّ وَاللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ ﴿۲۶۵﴾
و داستان کسانی که دارایی‌های خود را در طلب خشنودی خدا و استحکام یافتن از جانب جان‌هایشان هزینه می‌کنند چون داستان باغی رشدیافته و حاصلخیز است که رگباری به آن زده و خوراکی‌هایش را دو چندان به بار آورده است؛ و حتی اگر رگباری به آن نزده باشد هم نَمی. و خدا به آنچه می‌کنید بیناست.
«ربوة» به‌معنی «بر آمده و مستعد برای رویش» است و ترجمهٔ مشهور آن به «بلند و مرتفع» دقیق نیست.
«طلّ» به‌معنی «تر و تازه» است که به «باران سبک در حد نم» هم اطلاق می‌شود. منظور آیه از چنین تشبیهی این است که انفاق خالصانه همچون باغی حاصلخیز است که اگر باران رحمت الهی بر آن ببارد موجب ثمردهی فراوانش می‌شود و حتی اگر چنین شرایطی فراهم نشود، باز هم همیشه تر و تازه و ثمربخش است.
این ترجمه با نقد و نظر شما اصلاح و ویرایش خواهد شد.
#ترجمه_گروهی_قرآن
@hamidhossaini
الَّذِينَ يُنْفِقُونَ أَمْوَالَهُمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ ثُمَّ لَا يُتْبِعُونَ مَا أَنْفَقُوا مَنًّا وَلَا أَذًى لَهُمْ أَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ ﴿۲۶۲﴾
کسانی که دارایی‌های خود را در راه خدا هزینه می‌کنند و در پی آنچه انفاق کرده‌اند، به رخ کشیدن و آزاری قرار نمی‌دهند، مزدشان نزد خداوندگارشان است و نه هیچ بیمی بر ایشان می‌رود و نه اندوهگین می‌شوند.
«منّ» از ریشهٔ «منن» به‌معنی «دادن نعمتی مشخص و محدود» است و برای «ابراز و اعلام نعمت به‌قصد بیان برتری و حق داشتن بر گردن طرف مقابل» نیز به‌کار می‌رود که در تعابیر رایج فارسی به آن «به رخ کشیدن» می‌گویند.
قَوْلٌ مَعْرُوفٌ وَمَغْفِرَةٌ خَيْرٌ مِنْ صَدَقَةٍ يَتْبَعُهَا أَذًى وَاللَّهُ غَنِيٌّ حَلِيمٌ ﴿۲۶۳﴾
گفتاری عرف‌پسند و یک آمرزش بهتر از بخشش صادقانه‌ای است که آزاری در پی آن باشد و خدا بی‌نیاز و بردبار است.
توضیح معنای «معروف» در ترجمهٔ آیهٔ ۱۷۸ این سوره گذشت.
«صدقه» از مادهٔ «صدق» به‌معنای «راستی» است و برای «مالی که با صدق نیت و برای خدا بخشیده می‌شود» به‌کار می‌رود که اعم از پرداخت‌های واجب و مستحب است.
مادهٔ «غفر» در اصل به‌معنی «محو کردن اثر گناه» یا به تعبیر رایج، «پاک کردن گناه» است و لطفی بالاتر از «بخشیدن» یا «پوشاندن» را می‌رساند. در فارسی معمولاً برای بیان این مفهوم از تعبیر «آمرزش» استفاده می‌شود.
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تُبْطِلُوا صَدَقَاتِكُم بِالْمَنِّ وَالْأَذَىٰ كَالَّذِي يُنفِقُ مَالَهُ رِئَاءَ النَّاسِ وَلَا يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ ۖ فَمَثَلُهُ كَمَثَلِ صَفْوَانٍ عَلَيْهِ تُرَابٌ فَأَصَابَهُ وَابِلٌ فَتَرَكَهُ صَلْدًا ۖ لَّا يَقْدِرُونَ عَلَىٰ شَيْءٍ مِّمَّا كَسَبُوا ۗ وَاللَّهُ لَا يَهْدِي الْقَوْمَ الْكَافِرِينَ ﴿٢٦٤﴾
ای کسانی که ایمان آورده‌اید صدقه‌های خود را با به رخ کشیدن و آزار دادن از بین نبرید؛ همچون کسی که دارایی‌اش را برای نشان دادن به مردم انفاق می‌کند و به خدا و روز واپسین ایمان ندارد. پس داستان او به داستان تخته‌سنگ بسیار صافی می‌ماند که روی آن خاکی است و رگباری به آن زده و چیزی سخت و بدون رویش از آن بر جای گذاشته است. آنها به هیچ چیزی از آنچه به‌دست آورده بودند نمی‌‌رسند و خدا گروه حق‌پوشان را راهبری نمی‌کند.
«صفوان» از ریشهٔ «صفو» به‌معنی «صاف و شفاف بودن» است و وزن «فعلان»، شدّت و سرشار بودن از این ویژگی را می‌رساند.
مادهٔ «وبل» به‌معنی «شدّت سنگینی» است و دربارهٔ امور مختلفی از جمله باران به‌کار می‌رود. در فارسی به باران سنگین و شدید «رگبار» گفته می‌شود.
«صلد« به‌معنی «سخت بودنی که اجازهٔ رویش نمی‌دهد» است.
اگرچه «لایقدرون» به‌معنی «نمی‌توانند» است، ولی وقتی با «علی» به‌کار می‌رود بیانگر «ناتوانی از دست‌یابی و رسیدن به مقصودی خاص» است.
وَمَثَلُ الَّذِينَ يُنْفِقُونَ أَمْوَالَهُمُ ابْتِغَاءَ مَرْضَاتِ اللَّهِ وَتَثْبِيتًا مِنْ أَنْفُسِهِمْ كَمَثَلِ جَنَّةٍ بِرَبْوَةٍ أَصَابَهَا وَابِلٌ فَآتَتْ أُكُلَهَا ضِعْفَيْنِ فَإِنْ لَمْ يُصِبْهَا وَابِلٌ فَطَلٌّ وَاللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ ﴿۲۶۵﴾
و داستان کسانی که دارایی‌های خود را در طلب خشنودی خدا و استحکام یافتن از جانب جان‌هایشان هزینه می‌کنند چون داستان باغی رشدیافته و حاصلخیز است که رگباری به آن زده و خوراکی‌هایش را دو چندان به بار آورده است؛ و حتی اگر رگباری به آن نزده باشد هم نَمی. و خدا به آنچه می‌کنید بیناست.
«ربوة» به‌معنی «بر آمده و مستعد برای رویش» است و ترجمهٔ مشهور آن به «بلند و مرتفع» دقیق نیست.
«طلّ» به‌معنی «تر و تازه» است که به «باران سبک در حد نم» هم اطلاق می‌شود. منظور آیه از چنین تشبیهی این است که انفاق خالصانه همچون باغی حاصلخیز است که اگر باران رحمت الهی بر آن ببارد موجب ثمردهی فراوانش می‌شود و حتی اگر چنین شرایطی فراهم نشود، باز هم همیشه تر و تازه و ثمربخش است.
این ترجمه با نقد و نظر شما اصلاح و ویرایش خواهد شد.
#ترجمه_گروهی_قرآن
@hamidhossaini