یادداشت‌ها#۳۲۱۱

ترجمهٔ پیشنهادی آیات ۶۶ تا ۷۰ سورهٔ انفال

الْآنَ خَفَّفَ اللَّهُ عَنْكُمْ وَعَلِمَ أَنَّ فِيكُمْ ضَعْفًا فَإِنْ يَكُنْ مِنْكُمْ مِائَةٌ صَابِرَةٌ يَغْلِبُوا مِائَتَيْنِ وَإِنْ يَكُنْ مِنْكُمْ أَلْفٌ يَغْلِبُوا أَلْفَيْنِ بِإِذْنِ اللَّهِ وَاللَّهُ مَعَ الصَّابِرِينَ ﴿٦٦﴾
اکنون خدا بار شما را سبک کرد و دانست که در شما ضعفی هست؛ پس اگر صد فردِ شکیبا از شما باشند، بر دویست تن پیروز می‌شوند؛ و اگر از شما هزار تن باشند، به اذن خدا بر دو هزار تن پیروز می‌شوند؛ و خدا با شکیبایان است.

«تخفیف» به‌معنی «سبک کردن» است و این تعبیر با مشابه آن در ترجمهٔ آیهٔ ۲۸ سورهٔ نساء یکسان ترجمه می‌شود؛ ولی اغلب مترجمان در اینجا معادل آن را «تخفیف دادن» دانسته‌اند که در زبان متعارف فارسی بیشتر برای خرید و فروش به‌کار می‌رود.

مَا كَانَ لِنَبِيٍّ أَنْ يَكُونَ لَهُ أَسْرَىٰ حَتَّىٰ يُثْخِنَ فِي الْأَرْضِ تُرِيدُونَ عَرَضَ الدُّنْيَا وَاللَّهُ يُرِيدُ الْآخِرَةَ وَاللَّهُ عَزِيزٌ حَكِيمٌ ﴿٦٧﴾
برای هیچ پیامبری روا نیست که اسیرانی داشته باشد، مگر اینکه در زمین سرکوب و زمین‌گیر کند. شما بهرهٔ دنیا را می‌خواهید، ولی خدا روز واپسین را می‌خواهد؛ و خدا عزتمند و فرزانه است.

مادهٔ «ثخن» به‌معنی «سنگینی ایجاد شده بر اثر اعمال قدرت که موجب توقف و شکست می‌شود» است. در تعابیر رایج فارسی برای بیان این مفهوم از تعبیری چون «سرکوب و زمین‌گیر شدن» استفاده می‌شود. بر این اساس «اثخان» را می‌توان «سرکوب و زمین‌گیر کردن» ترجمه کرد.
توضیح معنای «حکیم» در ترجمهٔ آیهٔ ۲۰۹ سورهٔ بقره گذشت.

لَوْلَا كِتَابٌ مِنَ اللَّهِ سَبَقَ لَمَسَّكُمْ فِيمَا أَخَذْتُمْ عَذَابٌ عَظِيمٌ ﴿٦٨﴾
اگر حکم از پیش مقررشدهٔ خدا نبود، قطعاً به‌خاطر آنچه گرفتید دچار عذابی سترگ می‌شدید.

همان‌گونه که در ترجمهٔ آیهٔ ۱۸۰ سورهٔ بقره گذشت، مادهٔ «کتب» به‌معنی «ثبت و ضبط» و «مقرر کردن» است. این ماده هم برای نوشتن و هم برای قطعی کردن حکم به‌کار می‌رود.
توضیح معنای «مسّ» در ترجمهٔ آیهٔ ۸۰ سورهٔ بقره گذشت.

فَكُلُوا مِمَّا غَنِمْتُمْ حَلَالًا طَيِّبًا وَاتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ ﴿٦٩﴾
پس از آنچه حلال و پاکیزه نصیبتان شود بخورید؛ و از خدا پروا داشته باشید که بی‌تردید خدا آمرزنده و مهربان است.

توضیح معنای «غنم» در ترجمهٔ آیهٔ ۴۱ همین سوره بیان شد.
«حلالاً» و «طیباً» حال است و باید بر همان اساس ترجمه شود.

يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ قُلْ لِمَنْ فِي أَيْدِيكُمْ مِنَ الْأَسْرَىٰ إِنْ يَعْلَمِ اللَّهُ فِي قُلُوبِكُمْ خَيْرًا يُؤْتِكُمْ خَيْرًا مِمَّا أُخِذَ مِنْكُمْ وَيَغْفِرْ لَكُمْ وَاللَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ ﴿٧٠﴾
ای پیامبر، به اسیرانی که در دست شمایند بگو: «اگر خدا در دل‌هایتان خیری سراغ داشته باشد، به شما بهتر از چیزی که از شما گرفته شده است، خواهد داد و شما را می‌آمرزد؛ و خدا آمرزنده و مهربان است.»

وَإِنْ يُرِيدُوا خِيَانَتَكَ فَقَدْ خَانُوا اللَّهَ مِنْ قَبْلُ فَأَمْكَنَ مِنْهُمْ وَاللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ ﴿۷۱﴾
ولی اگر قصد خیانت به تو را داشته باشند، پس قبلاً هم به خدا خیانت کرده بودند، که خدا بر آنها تسلط یافت؛ و خدا دانا و فرزانه است.

توضیح معنای «تمکین» در ترجمهٔ آیهٔ ۶ سورهٔ انعام بیان شد.
اغلب مترجمان «أمکن منهم» را «بر آنان تسلط داد» ترجمه کرده‌اند و برخی از آنها برای رفع ناسازگاری این عبارت با ساختار جمله ناچار شده‌اند «تو را» یا «مؤمنان را» نیز بی‌دلیل به عبارت اضافه کنند. ولی همان‌گونه که در ترجمهٔ آیهٔ ۶ سورهٔ انعام گفتیم، «تمکین» در باب تفعیل به‌معنی «تمکّن بخشیدن» یا «مستقر ساختن همراه با تسلط و قدرت» است و بدون «من» به‌کار می‌رود؛ اما «أمکن» در باب افعال و همراه با «من» به‌معنی «تسلط و غلبه یافتن بر» است.

این ترجمه با نقد و نظر شما اصلاح و ویرایش خواهد شد.

#ترجمه_گروهی_قرآن

@hamidhossaini
مشاهده در Telegramقرآن۸:۶۶–۷۱

امتحان کنید

راهنما

  • نوشتن اعراب لازم نیست: «الرحمن» واژهٔ «ٱلرَّحْمَٰنِ» را پیدا می‌کند.
  • ی و ک عربی و فارسی و نیم‌فاصله یکسان در نظر گرفته می‌شوند.
  • برای عبارت دقیق، آن را در گیومه بگذارید.
  • برای رفتن به یک آیه بنویسید ۲:۲۵۵ یا «بقره ۲۵۵».