یادداشت‌ها#۳۱۹۳

ترجمهٔ پیشنهادی آیات ۴۲ تا ۴۶ سورهٔ انفال

إِذْ أَنْتُمْ بِالْعُدْوَةِ الدُّنْيَا وَهُمْ بِالْعُدْوَةِ الْقُصْوَىٰ وَالرَّكْبُ أَسْفَلَ مِنْكُمْ وَلَوْ تَوَاعَدْتُمْ لَاخْتَلَفْتُمْ فِي الْمِيعَادِ وَلَٰكِنْ لِيَقْضِيَ اللَّهُ أَمْرًا كَانَ مَفْعُولًا لِيَهْلِكَ مَنْ هَلَكَ عَنْ بَيِّنَةٍ وَيَحْيَىٰ مَنْ حَيَّ عَنْ بَيِّنَةٍ وَإِنَّ اللَّهَ لَسَمِيعٌ عَلِيمٌ ﴿٤٢﴾
هنگامی که شما در موقعیت پست‌تر قرار داشتید و آنان در موقعیت بلندتر و سواران پایین‌تر از شما بودند؛ و اگر با هم قرار گذاشته بودید، قطعاً در موعد مقرر ناهماهنگ عمل می‌کردید؛ ولی خدا می‌خواست کاری را که قطعی شده بود محقق سازد، تا هر که نابود می‌شود با دلیلی روشن نابود شود و هر که زنده می‌شود با دلیلی روشن زنده شود؛ و به‌راستی قطعاً خدا شنوا و داناست.

مادهٔ «عدو» به‌معنی «دشمنی و تجاوز» و «العُدوة» به‌معنی «مقرّی که از آنجا به دشمن یورش برده می‌شود» است. برخی لغتنامه‌ها معنای این واژه‌ را «کنارهٔ دشت» یا «مکان مرتفع» ذکر کرده‌اند، ولی به‌نظر می‌رسد این‌گونه اماکن به‌خاطر موقعیت‌ مناسبشان برای یورش به دشمن، چنین نامیده شده‌اند. در تعابیر رایج فارسی برای چنین مفهومی از تعبیر «موقعیت» استفاده می‌شود.
«دنیا» از مادهٔ «دني» به‌معنی «نزدیکی بر اثر پستی» و «قصوی» از مادهٔ «قصو» به‌معنی «دوری بر اثر بلندی» است.
معنای «میعاد» در ترجمهٔ آیهٔ ۹ سورهٔ آل‌عمران توضیح داده شد.
توضیح تعبیر «أمر مفعول» در ترجمهٔ آیهٔ ۴۷ سورهٔ نساء بیان شد.
معنای مادهٔ «قضی» در ترجمهٔ آیهٔ ۱۱۷ سورهٔ بقره بیان شد.
«عن بینة» بر پایه بینه (ب-ی-ن: دلیل روشن؛ هم‌راستا با بقره ۱۶۸ در فایل اکسل).

وَإِذْ يُرِيكَهُمُ اللَّهُ فِي مَنَامِكَ قَلِيلًا وَلَوْ أَرَاكَهُمْ كَثِيرًا لَفَشِلْتُمْ وَلَتَنَازَعْتُمْ فِي الْأَمْرِ وَلَٰكِنَّ اللَّهَ سَلَّمَ إِنَّهُ عَلِيمٌ بِذَاتِ الصُّدُورِ ﴿٤٣﴾
و چون خدا در خوابت به تو اندک نشانشان می‌داد؛ که اگر آنان را بسیار نشانت می‌داد، قطعاً سست می‌شدید و حتماً در کار دچار کشمکش می‌شدید؛ ولی خدا در امان داشت. بی‌تردید او به آنچه اختیار سینه‌ها را دارد داناست.

معنای «تنازع» در ترجمهٔ آیهٔ ۵۹ سورهٔ نساء بیان شد.
همان‌گونه که در ترجمهٔ آیهٔ ۱۶ سورهٔ مائده توضیح داده شد، مادهٔ «سلم» در اصل به‌معنی «نداشتن مخالفت و خصومت» است و برای «نداشتن عیب و گزند» نیز به‌کار می‌رود؛ لذا «سلّم» را باید به‌گونه‌ای ترجمه کرد که به هر دو جنبه اشاره داشته باشد. البته با توجه به اینکه این واژه در مقابل «تنازع» به‌کار رفته است، اگر «بینکم» را بعد از آن در تقدیر بگیریم، باید آن را «میانتان آشتی برقرار کرد» ترجمه کنیم.
توضیح معنای «ذات الصدور» در ترجمهٔ آیهٔ ۱۱۹ سورهٔ آل‌عمران بیان شد.

وَإِذْ يُرِيكُمُوهُمْ إِذِ الْتَقَيْتُمْ فِي أَعْيُنِكُمْ قَلِيلًا وَيُقَلِّلُكُمْ فِي أَعْيُنِهِمْ لِيَقْضِيَ اللَّهُ أَمْرًا كَانَ مَفْعُولًا وَإِلَى اللَّهِ تَرْجِعُ الْأُمُورُ ﴿٤٤﴾
و چون هنگامی که با هم روبه‌رو شدید، در چشمانتان اندک نشانشان داد و شما را نیز در چشمان آنها اندک جلوه داد، تا خدا کاری را که قطعی شده بود محقق سازد؛ و همهٔ امور به خدا باز می‌گردد.

همان‌گونه که در ترجمهٔ آیهٔ ۲۱۰ سورهٔ بقره گذشت، «تُرجَع» طبق قرائت عاصم این‌گونه خوانده می‌شود، ولی چون اغلب راویان قرآن این کلمه را «تَرجِع» خوانده‌اند، که معنای بهتری نیز دارد، این واژه به‌صورت معلوم ترجمه شد.

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا لَقِيتُمْ فِئَةً فَاثْبُتُوا وَاذْكُرُوا اللَّهَ كَثِيرًا لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ ﴿٤٥﴾
ای کسانی که ایمان آورده‌اید، هنگامی که با گروهی روبه‌رو شدید، ثابت‌قدم بمانید و خدا را بسیار یاد کنید؛ باشد که رستگار شوید.

توضیح معنای «فئة» در ترجمهٔ آيهٔ ۲۴۹ سورهٔ بقره بیان شد.

وَأَطِيعُوا اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَلَا تَنَازَعُوا فَتَفْشَلُوا وَتَذْهَبَ رِيحُكُمْ وَاصْبِرُوا إِنَّ اللَّهَ مَعَ الصَّابِرِينَ ﴿٤٦﴾
و از خدا و فرستاده‌اش فرمان برید و کشمکش نکنید که سست می‌شوید و شکوهتان از بین می‌رود؛ و شکیبا باشید؛ که بی‌تردید خدا با شکیبایان است.

«ریح» در اصل به‌معنی «چیزی که جریان دارد و احساس می‌شود» است و برای «آنچه از مقام و شخصیت افراد در افکار عمومی جریان پیدا می‌کند و احساس می‌شود» نیز به‌کار می‌رود.

این ترجمه با نقد و نظر شما اصلاح و ویرایش خواهد شد.

#ترجمه_گروهی_قرآن

@hamidhossaini
مشاهده در Telegramقرآن۸:۴۲–۴۶

امتحان کنید

راهنما

  • نوشتن اعراب لازم نیست: «الرحمن» واژهٔ «ٱلرَّحْمَٰنِ» را پیدا می‌کند.
  • ی و ک عربی و فارسی و نیم‌فاصله یکسان در نظر گرفته می‌شوند.
  • برای عبارت دقیق، آن را در گیومه بگذارید.
  • برای رفتن به یک آیه بنویسید ۲:۲۵۵ یا «بقره ۲۵۵».