یادداشت‌ها#۲۶۰۷

ترجمهٔ پیشنهادی آیات ۵۴ تا ۵۹ سورهٔ نساء

أَمْ يَحْسُدُونَ النَّاسَ عَلَى مَا آتَاهُمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ فَقَدْ آتَيْنَا آلَ إِبْرَاهِيمَ الْكِتَابَ وَالْحِكْمَةَ وَآتَيْنَاهُمْ مُلْكًا عَظِيمًا ﴿۵۴﴾
یا مگر به مردم به‌خاطر آنچه خدا از افزون‌بخشی خود به آنها داده است، حسادت می‌ورزند؟ که البته ما به خاندان ابراهیم کتاب و حکمت داده‌ایم و به آنها فرمانروایی سترگی عطا کرده‌ایم.

«حسد» به‌معنی «ناخشنودی از رسیدن نعمت و خوبی به دیگران» است و در زبان رایج فارسی نیز با همین لفظ و به‌معنایی متفاوت با «رشک» که معادل «غبطه» یا «تحسین خوبی دیگران و آرزوی داشتن مانند آن» است به‌کار می‌رود.

فَمِنْهُمْ مَنْ آمَنَ بِهِ وَمِنْهُمْ مَنْ صَدَّ عَنْهُ وَكَفَى بِجَهَنَّمَ سَعِيرًا ﴿۵۵﴾
و از جملهٔ آنان کسی است که بدان ایمان آورده و از جملهٔ آنان کسی است که از آن روی برتافته است. و دوزخ به‌عنوان برافروخته‌ای سوزان کافی است.

اغلب مترجمان «من آمن» را به‌صورت جمع ترجمه کرده‌اند؛ این در حالی است که تعبیر آیه به‌صورت مفرد است.
«صدّ» به‌معنی «رویگردانی شدید» است و با «منع» تفاوت دارد.
معنای «سعیر» در ترجمهٔ آیهٔ ۱۰ همین سوره بیان شد.

إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا بِآيَاتِنَا سَوْفَ نُصْلِيهِمْ نَارًا كُلَّمَا نَضِجَتْ جُلُودُهُمْ بَدَّلْنَاهُمْ جُلُودًا غَيْرَهَا لِيَذُوقُوا الْعَذَابَ إِنَّ اللَّهَ كَانَ عَزِيزًا حَكِيمًا ﴿۵۶﴾
به‌راستی کسانی را که نسبت به نشانه‌های ما حق‌پوشی کردند در معرض آتشی قرار خواهیم داد، و هر چه پوستشان پخته شود، به‌جایش پوست‌های دیگری به آنها می‌دهیم تا عذاب را بچشند. به‌راستی خدا همواره عزتمند و فرزانه است.

توضیح معنای «اصلاء» و دلیل نادرست بودن ترجمهٔ مشهور آن در ترجمهٔ آیهٔ ۱۰ همین سوره بیان شد.
«نضج» به‌معنی «رسیدن مادهٔ خام به حالتی قابل خوردن» است که به آن «پخته شدن» می‌گویند.

وَالَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ سَنُدْخِلُهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا أَبَدًا لَهُمْ فِيهَا أَزْوَاجٌ مُطَهَّرَةٌ وَنُدْخِلُهُمْ ظِلًّا ظَلِيلًا ﴿۵۷﴾
و کسانی را که ایمان آوردند و کارهای شایسته انجام دادند، به باغ‌هایی وارد خواهیم کرد که جوی‌ها از زیرشان روان است، در حالی که برای همیشه در آنها جاودانه خواهند بود، و همسرانی پاکیزه خواهند داشت، و آنها را به سایه‌ساری پایدار وارد خواهیم کرد.

«ظلیل» صفت مشبهه از مادهٔ «ظلّ» است که با توجه به دلالت این صیغه بر ثبوت و دوام، بر «سایه‌ای که استمرار داشته باشد» دلالت می‌کند.

إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تُؤَدُّوا الْأَمَانَاتِ إِلَى أَهْلِهَا وَإِذَا حَكَمْتُمْ بَيْنَ النَّاسِ أَنْ تَحْكُمُوا بِالْعَدْلِ إِنَّ اللَّهَ نِعِمَّا يَعِظُكُمْ بِهِ إِنَّ اللَّهَ كَانَ سَمِيعًا بَصِيرًا ﴿۵۸﴾
به‌راستی خدا به شما فرمان می‌دهد که امانت‌ها را به صاحبانش بازگردانید، و هر گاه میان مردم داوری کردید، به عدالت داوری کنید. حقیقتاً چه خوب چیزی است آنچه خدا بدان پندتان می‌دهد. به‌راستی خدا همواره شنوا و بیناست.

«حکم» در اصل به‌معنی «فرمان قاطع» است و وقتی با «بین» به‌کار می‌رود، مفهوم «اظهار نظر قاطع و روشن دربارهٔ نزاع میان افراد» را بیان می‌کند که به آن «قضاوت» یا «داوری» گفته می‌شود.
«نعمّا» در اصل «نعم ما هو» بوده است که مفهوم «چه چیز خوبی است آن» را بیان می‌کند.

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ فَإِنْ تَنَازَعْتُمْ فِي شَيْءٍ فَرُدُّوهُ إِلَى اللَّهِ وَالرَّسُولِ إِنْ كُنْتُمْ تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ ذَلِكَ خَيْرٌ وَأَحْسَنُ تَأْوِيلًا ﴿۵۹﴾
ای کسانی که ایمان آورده‌اید، از خدا فرمان برید و از این فرستاده و کسانی از خودتان که کار دست آنهاست فرمان برید؛ و در صورتی که در چیزی با هم به کشمکش پرداختید، اگر به خدا و روز واپسین ایمان دارید، آن را به خدا و این فرستاده ارجاع دهید. آن بهتر و نیک‌سرانجام‌تر است.

توضیح معنای «امر» در ترجمهٔ آیهٔ ۱۱۷ سورهٔ بقره گذشت.
«نزع» به‌معنی «کشیدن» است و وقتی به باب تفاعل می‌رود، دو طرفه بودن آن را بیان می‌کند که به آن «کشمکش داشتن با یکدیگر» می‌گویند.
«تأویل» به‌معنی «بازگردان» است و با توجه به سیاق آیه، در اینجا مفهوم «بازگشت و سرانجام کار» را بیان می‌کند.

این ترجمه با نقد و نظر شما اصلاح و ویرایش خواهد شد.

#ترجمه_گروهی_قرآن

@hamidhossaini
مشاهده در Telegramقرآن۴:۵۴–۵۹

امتحان کنید

راهنما

  • نوشتن اعراب لازم نیست: «الرحمن» واژهٔ «ٱلرَّحْمَٰنِ» را پیدا می‌کند.
  • ی و ک عربی و فارسی و نیم‌فاصله یکسان در نظر گرفته می‌شوند.
  • برای عبارت دقیق، آن را در گیومه بگذارید.
  • برای رفتن به یک آیه بنویسید ۲:۲۵۵ یا «بقره ۲۵۵».