اگر ملاک عقل است، پس فرستادن پیامبران چه سودی دارد؟

در سومین شماره از این سلسله مباحث توضیح دادیم که برای شناخت درست و غلط، مبنایی جز عقل نداریم و اگر به چیز دیگری تکیه و اعتماد می‌کنیم، با اجازه و حکم عقل است. همان‌‌جا گفتیم آنچه نقص دارد، آگاهی و اطلاعات ماست و نه نیرویی که منابع مطمئن دانایی را شناسایی و ارزیابی می‌کند.

ما بسیاری از حقایق را نمی‌دانیم؛ ولی خدا به ما عقل داده تا با آن، اطلاعات معتبر را استخراج کنیم و از این مسیر به علم و معرفت بیشتر دست یابیم. اینکه احتمال ارسال پیام از سوی خدا را جدی می‌گیریم نیز به‌خاطر این است که می‌دانیم اگر سخنی واقعاً از طرف خدا باشد، معتبرترین آگاهی را در بر دارد.

پس اگر آموزه‌های کسی که مدعی پیامبری است با عقل سازگاری داشت، ادعای او را قابل بررسی می‌دانیم؛ و در صورتی که ویژگی‌های او و محتوای پیامش، این اطمینان را در دل ایجاد می‌کرد که فرستادهٔ خداست، به وی ایمان می‌آوریم و حقایقی را که از رموز و جوانب آن آگاهی نداریم، از وی می‌آموزیم.

دلایل منطقی به ما می‌گوید خدا همهٔ اسرار هستی و راه‌های کمال و خوشبختی انسان را می‌داند و اگر پیام و فرمانی بفرستد، حتی اگر حکمت آن را ندانیم، باید با جان و دل بپذیریم و اطاعت کنیم؛ ولی مهم این است که پیام خدا را به‌درستی تشخیص داده باشیم تا محتوایی نامعقول را به خدا نسبت ندهیم.