ترجمهٔ پیشنهادی آیات ۹۸ تا ۱۰۵ سورهٔ اعراف
أَوَأَمِنَ أَهْلُ الْقُرَىٰ أَن يَأْتِيَهُم بَأْسُنَا ضُحًى وَهُمْ يَلْعَبُونَ ﴿٩٨﴾
و آیا مردم آبادی‌ها خیالشان از این راحت است که هنگام روشنایی روز در حالی که بازی می‌کنند، ناملایمات سختمان به سراغشان بیاید؟
«ضحى» به‌معنای «زمان بالا آمدن خورشید و گسترش نور آن و روشن شدن روز» است.
أَفَأَمِنُوا مَكْرَ اللَّهِ فَلَا يَأْمَنُ مَكْرَ اللَّهِ إِلَّا الْقَوْمُ الْخَاسِرُونَ ﴿٩٩﴾
آیا خیالشان از نقشهٔ خدا راحت است؟ با اینکه جز گروه زیانکاران خیالشان از نقشهٔ خدا راحت نیست.
معنای «مکر» در ترجمهٔ آیهٔ ۵۴ سورهٔ آل‌عمران توضیح داده شد.
أَوَلَمْ يَهْدِ لِلَّذِينَ يَرِثُونَ الْأَرْضَ مِن بَعْدِ أَهْلِهَا أَن لَّوْ نَشَاءُ أَصَبْنَاهُم بِذُنُوبِهِمْ وَنَطْبَعُ عَلَىٰ قُلُوبِهِمْ فَهُمْ لَا يَسْمَعُونَ ﴿١٠٠﴾
آیا برای کسانی که زمین را پس از اهلش به ارث می‌برند، این نکته هدایت‌بخش نبود که اگر بخواهیم، به سبب گناهانشان با آنها برخورد می‌کنیم؟ و بر دل‌هاشان قالب می‌زنیم، آن‌گاه دیگر نمی‌شنوند.
فاعل «یهد» جملهٔ «أن لو نشاء ...» است که به تأویل مصدر می‌رود؛ ولی اغلب مترجمان به این نکته توجه نکرده و این جمله را مفعول هدایت در نظر گرفته و آیه را این‌گونه ترجمه کرده‌اند که وارثان زمین باید به این نکته هدایت شوند. این در حالی است که آیه می‌گوید این نکته باید آنها را هدایت کند.
همان‌گونه که در ترجمهٔ آیهٔ ۱۲۰ سورهٔ آل‌عمران توضیح داده شد، «اصابة» به‌معنی «رسیدن و برخورد کامل» است؛ بنا بر این، تعابیری چون «گرفتار کردن» و مانند آن که اغلب مترجمان به‌کار برده‌اند دقیق نیست.
در ترجمهٔ آیهٔ ۱۵۵ سورهٔ نساء توضیح داده شد که «طبع» به‌معنی «قالب زدن» است، ولی اغلب مترجمان آن را با «ختم» و «مهر زدن» یکسان گرفته‌اند.
تِلْكَ الْقُرَىٰ نَقُصُّ عَلَيْكَ مِنْ أَنبَائِهَا ۚ وَلَقَدْ جَاءَتْهُمْ رُسُلُهُم بِالْبَيِّنَاتِ فَمَا كَانُوا لِيُؤْمِنُوا بِمَا كَذَّبُوا مِن قَبْلُ كَذَٰلِكَ يَطْبَعُ اللَّهُ عَلَىٰ قُلُوبِ الْكَافِرِينَ ﴿١٠١﴾
آن آبادی‌ها، برخی از خبرهایشان را برایت بازگو می‌کنیم؛ و به راستی فرستادگانشان دلایل روشن برایشان آورند، ولی آنان حاضر نبودند به آنچه پیشتر تکذیب کرده‌اند ایمان بیاورند؛ بدان‌سان خدا بر دل‌های حق‌پوشان قالب می‌زند.
«تلک» و «کذلک» به دور اشاره دارند و بر خلاف اغلب مترجمان که آنها را «این» و «این‌چنین» ترجمه می‌کنند، باید از معادل دقیق‌تری برایشان استفاده کرد.
وَمَا وَجَدْنَا لِأَكْثَرِهِم مِّنْ عَهْدٍ وَإِن وَجَدْنَا أَكْثَرَهُمْ لَفَاسِقِينَ ﴿١٠٢﴾
و بیشترشان را این‌گونه نیافتیم که تعهدی داشته باشند؛ و به راستی بیشترشان را نابه‌کار یافتیم.
«إن» در اینجا مخففه از مثقله و برای تأکید است.
معنای «فسق» در ترجمهٔ آیهٔ ۲۶ سورهٔ بقره بیان شد.
ثُمَّ بَعَثْنَا مِن بَعْدِهِم مُّوسَىٰ بِآيَاتِنَا إِلَىٰ فِرْعَوْنَ وَمَلَئِهِ فَظَلَمُوا بِهَا فَانظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُفْسِدِينَ ﴿١٠٣﴾
آن‌گاه پس از ایشان موسی را با نشانه‌هایمان به‌سوی فرعون و برخوردارانش بر انگیختیم، ولی نسبت به آن نشانه‌ها ستم کردند؛ پس بنگر سرانجام مفسدان چگونه بود.
توضیح معنای «بعث» در ترجمهٔ آیهٔ ۲۴۶ سورهٔ بقره بیان شد.
با توجه به اینکه ضمیر «بها» به «آیات» باز می‌گردد و در فارسی این نکته قابل تشخیص نیست، ناچاریم مرجع ضمیر را در ترجمه ذکر کنیم.
وَقَالَ مُوسَىٰ يَا فِرْعَوْنُ إِنِّي رَسُولٌ مِّن رَّبِّ الْعَالَمِينَ ﴿١٠٤﴾
و موسی گفت: «ای فرعون، به‌راستی من فرستاده‌ای از جانب خداوندگار جهانیانم.
حَقِيقٌ عَلَىٰ أَن لَّا أَقُولَ عَلَى اللَّهِ إِلَّا الْحَقَّ ۚ قَدْ جِئْتُكُم بِبَيِّنَةٍ مِّن رَّبِّكُمْ فَأَرْسِلْ مَعِيَ بَنِي إِسْرَائِيلَ ﴿١٠٥﴾
بر این نکته اصرار دارم که جز حقیقت را به خدا نسبت ندهم؛ به‌راستی برایتان دلیلی روشن از سوی خداوندگارتان آورده‌ام، پس بنی‌اسرائیل را با من روانه کن.»
اغلب مترجمان و مفسران «حقیق علی» را به‌معنی «برای من سزاوار است» دانسته‌اند، ولی این معنی با قرائتی مطابقت دارد که تنها یکی از راویان قرآن گزارش کرده آن را «حقیق عليَّ» خوانده است. اما اگر آیه را طبق قرائت حفص و دیگر راویان، «حقیق علی» بخوانیم، همان‌گونه که در لسان العرب آمده، این تعبیر را باید به‌معنی «حریص بودن بر چیزی» ترجمه کنیم.
این ترجمه با نقد و نظر شما اصلاح و ویرایش خواهد شد.
#ترجمه_گروهی_قرآن
@hamidhossaini
أَوَأَمِنَ أَهْلُ الْقُرَىٰ أَن يَأْتِيَهُم بَأْسُنَا ضُحًى وَهُمْ يَلْعَبُونَ ﴿٩٨﴾
و آیا مردم آبادی‌ها خیالشان از این راحت است که هنگام روشنایی روز در حالی که بازی می‌کنند، ناملایمات سختمان به سراغشان بیاید؟
«ضحى» به‌معنای «زمان بالا آمدن خورشید و گسترش نور آن و روشن شدن روز» است.
أَفَأَمِنُوا مَكْرَ اللَّهِ فَلَا يَأْمَنُ مَكْرَ اللَّهِ إِلَّا الْقَوْمُ الْخَاسِرُونَ ﴿٩٩﴾
آیا خیالشان از نقشهٔ خدا راحت است؟ با اینکه جز گروه زیانکاران خیالشان از نقشهٔ خدا راحت نیست.
معنای «مکر» در ترجمهٔ آیهٔ ۵۴ سورهٔ آل‌عمران توضیح داده شد.
أَوَلَمْ يَهْدِ لِلَّذِينَ يَرِثُونَ الْأَرْضَ مِن بَعْدِ أَهْلِهَا أَن لَّوْ نَشَاءُ أَصَبْنَاهُم بِذُنُوبِهِمْ وَنَطْبَعُ عَلَىٰ قُلُوبِهِمْ فَهُمْ لَا يَسْمَعُونَ ﴿١٠٠﴾
آیا برای کسانی که زمین را پس از اهلش به ارث می‌برند، این نکته هدایت‌بخش نبود که اگر بخواهیم، به سبب گناهانشان با آنها برخورد می‌کنیم؟ و بر دل‌هاشان قالب می‌زنیم، آن‌گاه دیگر نمی‌شنوند.
فاعل «یهد» جملهٔ «أن لو نشاء ...» است که به تأویل مصدر می‌رود؛ ولی اغلب مترجمان به این نکته توجه نکرده و این جمله را مفعول هدایت در نظر گرفته و آیه را این‌گونه ترجمه کرده‌اند که وارثان زمین باید به این نکته هدایت شوند. این در حالی است که آیه می‌گوید این نکته باید آنها را هدایت کند.
همان‌گونه که در ترجمهٔ آیهٔ ۱۲۰ سورهٔ آل‌عمران توضیح داده شد، «اصابة» به‌معنی «رسیدن و برخورد کامل» است؛ بنا بر این، تعابیری چون «گرفتار کردن» و مانند آن که اغلب مترجمان به‌کار برده‌اند دقیق نیست.
در ترجمهٔ آیهٔ ۱۵۵ سورهٔ نساء توضیح داده شد که «طبع» به‌معنی «قالب زدن» است، ولی اغلب مترجمان آن را با «ختم» و «مهر زدن» یکسان گرفته‌اند.
تِلْكَ الْقُرَىٰ نَقُصُّ عَلَيْكَ مِنْ أَنبَائِهَا ۚ وَلَقَدْ جَاءَتْهُمْ رُسُلُهُم بِالْبَيِّنَاتِ فَمَا كَانُوا لِيُؤْمِنُوا بِمَا كَذَّبُوا مِن قَبْلُ كَذَٰلِكَ يَطْبَعُ اللَّهُ عَلَىٰ قُلُوبِ الْكَافِرِينَ ﴿١٠١﴾
آن آبادی‌ها، برخی از خبرهایشان را برایت بازگو می‌کنیم؛ و به راستی فرستادگانشان دلایل روشن برایشان آورند، ولی آنان حاضر نبودند به آنچه پیشتر تکذیب کرده‌اند ایمان بیاورند؛ بدان‌سان خدا بر دل‌های حق‌پوشان قالب می‌زند.
«تلک» و «کذلک» به دور اشاره دارند و بر خلاف اغلب مترجمان که آنها را «این» و «این‌چنین» ترجمه می‌کنند، باید از معادل دقیق‌تری برایشان استفاده کرد.
وَمَا وَجَدْنَا لِأَكْثَرِهِم مِّنْ عَهْدٍ وَإِن وَجَدْنَا أَكْثَرَهُمْ لَفَاسِقِينَ ﴿١٠٢﴾
و بیشترشان را این‌گونه نیافتیم که تعهدی داشته باشند؛ و به راستی بیشترشان را نابه‌کار یافتیم.
«إن» در اینجا مخففه از مثقله و برای تأکید است.
معنای «فسق» در ترجمهٔ آیهٔ ۲۶ سورهٔ بقره بیان شد.
ثُمَّ بَعَثْنَا مِن بَعْدِهِم مُّوسَىٰ بِآيَاتِنَا إِلَىٰ فِرْعَوْنَ وَمَلَئِهِ فَظَلَمُوا بِهَا فَانظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُفْسِدِينَ ﴿١٠٣﴾
آن‌گاه پس از ایشان موسی را با نشانه‌هایمان به‌سوی فرعون و برخوردارانش بر انگیختیم، ولی نسبت به آن نشانه‌ها ستم کردند؛ پس بنگر سرانجام مفسدان چگونه بود.
توضیح معنای «بعث» در ترجمهٔ آیهٔ ۲۴۶ سورهٔ بقره بیان شد.
با توجه به اینکه ضمیر «بها» به «آیات» باز می‌گردد و در فارسی این نکته قابل تشخیص نیست، ناچاریم مرجع ضمیر را در ترجمه ذکر کنیم.
وَقَالَ مُوسَىٰ يَا فِرْعَوْنُ إِنِّي رَسُولٌ مِّن رَّبِّ الْعَالَمِينَ ﴿١٠٤﴾
و موسی گفت: «ای فرعون، به‌راستی من فرستاده‌ای از جانب خداوندگار جهانیانم.
حَقِيقٌ عَلَىٰ أَن لَّا أَقُولَ عَلَى اللَّهِ إِلَّا الْحَقَّ ۚ قَدْ جِئْتُكُم بِبَيِّنَةٍ مِّن رَّبِّكُمْ فَأَرْسِلْ مَعِيَ بَنِي إِسْرَائِيلَ ﴿١٠٥﴾
بر این نکته اصرار دارم که جز حقیقت را به خدا نسبت ندهم؛ به‌راستی برایتان دلیلی روشن از سوی خداوندگارتان آورده‌ام، پس بنی‌اسرائیل را با من روانه کن.»
اغلب مترجمان و مفسران «حقیق علی» را به‌معنی «برای من سزاوار است» دانسته‌اند، ولی این معنی با قرائتی مطابقت دارد که تنها یکی از راویان قرآن گزارش کرده آن را «حقیق عليَّ» خوانده است. اما اگر آیه را طبق قرائت حفص و دیگر راویان، «حقیق علی» بخوانیم، همان‌گونه که در لسان العرب آمده، این تعبیر را باید به‌معنی «حریص بودن بر چیزی» ترجمه کنیم.
این ترجمه با نقد و نظر شما اصلاح و ویرایش خواهد شد.
#ترجمه_گروهی_قرآن
@hamidhossaini