یادداشت‌ها#۲۳۹۸

ترجمهٔ پیشنهادی آیات ۵۲ تا ۵۷ سورهٔ آل‌عمران

فَلَمَّا أَحَسَّ عِيسَى مِنْهُمُ الْكُفْرَ قَالَ مَنْ أَنْصَارِي إِلَى اللَّهِ قَالَ الْحَوَارِيُّونَ نَحْنُ أَنْصَارُ اللَّهِ آمَنَّا بِاللَّهِ وَاشْهَدْ بِأَنَّا مُسْلِمُونَ ﴿۵۲﴾
پس چون عیسی به حق‌پوشی آنها پی برد گفت: «چه کسانی حامیان من‌‌اند به‌سوی خدا؟» حواریان گفتند: «ماییم حامیان خدا. به خدا ایمان آوردیم و شاهد باش که قطعاً ما تسلیم‌ حقّیم.

«احساس» به‌معنی «احاطه پیدا کردن» است و علاوه بر احاطهٔ جسمانی شامل احاطه با علم و فهم نیز می‌شود که به آن «پی بردن» می‌گویند.
توضیح معنای مادهٔ «نصر» در ترجمهٔ آیهٔ ۱۳ همین سوره گذشت.
مادهٔ «حور» به‌معنی «دگرگون شدن از حالت نامناسب» است و «حواری» یعنی «کسی که حالش دگرگون شده و با شرایط قبلی خودش و دیگران تفاوت پیدا کرده است» ولی از آنجا که این تعبیر به‌عنوان نامی مشهور و اصطلاحی خاص برای یاران نزدیک و تحول‌یافتهٔ حضرت عیسی (علیه‌السلام) به‌کار رفته، بهتر است در ترجمه از همان اصطلاح استفاده شود.

رَبَّنَا آمَنَّا بِمَا أَنْزَلْتَ وَاتَّبَعْنَا الرَّسُولَ فَاكْتُبْنَا مَعَ الشَّاهِدِينَ ﴿۵۳﴾
ای خداوندگار ما، به آنچه فرو فرستادی ایمان آوردیم و از این فرستاده پیروی کردیم؛ پس ما را همراه گواهان مقرر فرما.»

«الرسول» به‌معنی «فرستاده» است و نه «پیامبر» و با توجه به داشتن الف و لام تعریف، منظور از آن، این فرستادهٔ خاص خداست.
توضیح معنای «کتب» در ترجمهٔ آیهٔ ۱۸۰ سورهٔ بقره گذشت.

وَمَكَرُوا وَمَكَرَ اللَّهُ وَاللَّهُ خَيْرُ الْمَاكِرِينَ ﴿۵۴﴾
و نقشه کشیدند و خدا هم نقشه کشید؛ و خدا بهترین نقشه‌کشان است.

«مکر» در لغت به‌معنی «تدبیر مخفیانه برای آسیب زدن به دیگران» است و پر کاربردترین و نزدیک‌ترین تعبیر به این مفهوم، «نقشه کشیدن» است. البته نقشه کشیدن خدا به‌معنی تدبیر او در دفع نقشه‌های دشمنان است و همچون اموری چون عقاب و اضلال و مانند آن، حقیقتی جز بازگشت تأثیر اعمال بد افراد به خودشان ندارد.

إِذْ قَالَ اللَّهُ يَا عِيسَى إِنِّي مُتَوَفِّيكَ وَرَافِعُكَ إِلَيَّ وَمُطَهِّرُكَ مِنَ الَّذِينَ كَفَرُوا وَجَاعِلُ الَّذِينَ اتَّبَعُوكَ فَوْقَ الَّذِينَ كَفَرُوا إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ ثُمَّ إِلَيَّ مَرْجِعُكُمْ فَأَحْكُمُ بَيْنَكُمْ فِيمَا كُنْتُمْ فِيهِ تَخْتَلِفُونَ ﴿۵۵﴾
آن‌گاه که خدا گفت: «ای عیسی، به‌راستی من جانت را می‌گیرم و تو را به‌سوی خودم بالا می‌برم و از آنان که حق‌پوشی کردند پاکت می‌کنم و تا روز قیامت کسانی را که پیروت باشند از آنان که حق‌پوشی کنند برتر قرار می‌دهم؛ سپس بازگشت شما به‌سوی من خواهد بود و در آنچه بر سر آن اختلاف داشتید میانتان داوری خواهم کرد.

توضیح معنای «توفّي» در کاربرد متناسب با سیاق این آیه در ترجمهٔ آیهٔ ۲۳۴ سورهٔ بقره گذشت.
اگرچه «متوفي» و «رافع» و «مطهّر» و «جاعل» اسم فاعل‌اند، ولی از آنجا که در زبان عربی این‌گونه اسامی معنی و عملکرد فعلی دارند، ترجمهٔ آنها به‌صورت فعلی با سیاق آیه متناسب‌تر است.

فَأَمَّا الَّذِينَ كَفَرُوا فَأُعَذِّبُهُمْ عَذَابًا شَدِيدًا فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ وَمَا لَهُمْ مِنْ نَاصِرِينَ ﴿۵۶﴾
و اما کسانی که حق‌پوشی کردند، آنها را در دنیا و سرای واپسین عذابی شدید خواهم داد و هیچ حامیانی نخواهند داشت.

در فارسی خود «شدید» بیش از معادل‌هایش به‌کار می‌رود.

وَأَمَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ فَيُوَفِّيهِمْ أُجُورَهُمْ وَاللَّهُ لَا يُحِبُّ الظَّالِمِينَ ﴿۵۷﴾
ولی کسانی که ایمان آورده و کارهای شایسته انجام داده‌اند مزدهایشان را به‌صورت کامل به آنها خواهد داد و خدا ستمگران را دوست ندارد.»

توضیح معنای «توفّي» در کاربرد متناسب با سیاق این آیه در ترجمهٔ آیهٔ ۲۷۲ سورهٔ بقره گذشت.

این ترجمه با نقد و نظر شما اصلاح و ویرایش خواهد شد.

#ترجمه_گروهی_قرآن

@hamidhossaini
مشاهده در Telegramقرآن۳:۵۲–۵۷

امتحان کنید

راهنما

  • نوشتن اعراب لازم نیست: «الرحمن» واژهٔ «ٱلرَّحْمَٰنِ» را پیدا می‌کند.
  • ی و ک عربی و فارسی و نیم‌فاصله یکسان در نظر گرفته می‌شوند.
  • برای عبارت دقیق، آن را در گیومه بگذارید.
  • برای رفتن به یک آیه بنویسید ۲:۲۵۵ یا «بقره ۲۵۵».