ترجمهٔ پیشنهادی آیات ۲۴۶ تا ۲۴۸ سورهٔ بقره
أَلَم تَرَ إِلى المَلَإِ مِن بَنِي إِسرَائِيلَ مِن بَعدِ مُوسى إِذ قَالوا لِنَبِيٍّ لَهُمُ ابعَث لَنَا مَلِكًا نُقَاتِل فِي سَبِيلِ اللَّهِ قَالَ هَل عَسَيتُم إِن كُتِبَ عَلَيكُمُ الْقِتَالُ أَلَّا تُقَاتِلوا قَالوا وَما لَنا أَلّا نُقاتِلَ في سبيلِ اللّهِ وقَد أُخرِجنَا مِن دِيَارِنا وأَبنَائِنا فَلَمّا كُتِبَ علَيهِمُ الْقِتالُ تَوَلَّوا إِلَّا قَلِيلًا مِنهُم واللَّهُ عَلِيمٌ بالظَّالمينَ ﴿۲۴۶﴾
آیا برخورداران از بنی‌اسرائیل را پس از موسی ندیدی وقتی به پیامبری که داشتند گفتند: «زمامداری برای ما بگمار تا در راه خدا پیکار کنیم.» گفت: «اگر پیکار بر شما مقرر شد و نجنگیدید چه؟» گفتند: «چرا در راه خدا نجنگیم در حالی که از خانه‌ها و فرزندانمان رانده شده‌ایم؟» اما همین که پیکار بر آنها مقرر شد، جز اندکی از آنها رویگردان شدند. و خدا ستمگران را می‌شناسد.
«ملأ» در اصل به‌معنی «پُر بودن» است و وقتی دربارهٔ افراد به‌کار می‌رود، منظور، کسانی است که از ویژگی خاصی چون ثروت، موقعیت اجتماعی یا هر برتری مادی و معنوی، به‌وفور برخوردار باشند.
«نبي لهم» به‌معنی «پیامبری که برای آنها بود» است که اختصاص آن پیامبر به بنی‌اسرائیل را می‌رساند. از آنجا که این تعبیر در فارسی به‌کار نمی‌رود، از نزدیک‌ترین تعبیر معادل آن استفاده شد.
«بعث» در اصل به‌معنی «برگزیدن و فرستادن در پی کار» است و معمولاً «بر انگیختن» ترجمه می‌شود، ولی «گماشتن» نیز در بر دارندهٔ همین مفهوم است و در سیاقی شبیه این آیه کاربرد بیشتری دارد.
تعبیر «عسیتم ...» از نظر لغوی به‌معنی «چه‌بسا این‌گونه باشید که ...» است و وقتی در کنار اداتی چون «هل» می‌آید و به جمله‌ای پرسشی تبدیل می‌شود، مفهومی را بیان می‌کند که در تعابیر رایج فارسی معادلی برای آن سراغ نداریم؛ لذا از نزدیک‌ترین تعبیر رایج به‌جای آن استفاده شد.
وقال لَهُم نَبِيُّهُم إِنَّ اللَّهَ قَد بَعَثَ لَكُم طَالُوتَ مَلِكًا قَالوا أَنَّى يَكونُ لَهُ المُلكُ علينا ونَحنُ أَحقُّ بِالمُلكِ منهُ ولَم يُؤتَ سَعَةً منَ المالِ قال إِنَّ اللّهَ اصطَفاهُ عليكم وزادَهُ بَسطَةً في العِلمِ والجِسمِ واللّهُ يُؤتي مُلكَهُ مَن يَشاءُ واللّهُ واسعٌ عليمٌ ﴿۲۴۷﴾
و پیامبرشان به آنها گفت: «همانا خدا طالوت را به زمامداری شما گماشته است.» گفتند: «چطور او بر ما زمامداری داشته باشد؟ با اینکه ما برای زمامداری از او سزاوارتریم و از نظر مالی به او وسعتی داده نشده است!» گفت: «به‌راستی خدا او را از میان شما برگزید و گسترهٔ دانش و جسم او را افزون ساخت و خدا پادشاهی خود را به هر کس بخواهد می‌دهد و خدا در بر گیرنده‌ای داناست.
«اصطفی» به‌معنی «برگزید» است و وقتی با «علی» به‌کار می‌رود، مفهوم «برگزیدن نسبت به دیگری» را می‌رساند. اما ترجمهٔ آن به «برتری داد بر» صحیح نیست؛ چون این تعبیر، ترجمهٔ «فضّل علی» است. همان‌گونه که ترجمهٔ آن به «برگزیدن بر» نیز ترجمهٔ دقیقی نیست؛ چون چنین ترکیبی در فارسی به‌کار نمی‌رود و به‌جای آن، تعبیر «ترجیح دادن» استفاده می‌شود. به این صورت که اگر «علی» بر سر اسم مفرد بیاید، «ترجیح دادن بر» به‌کار می‌رود و اگر بر سر جمع بیاید، «ترجیح دادن از میان» را به‌کار می‌برند.
توضیح مفهوم «واسع» در ترجمهٔ آیهٔ ۱۱۵ این سوره گذشت.
ٰوقال لَهُم نَبِيُّهُم إِنَّ آيَةَ مُلكِهِ أَن يَأتِيَكُمُ التَّابوتُ فيهِ سَكينةٌ من رَبِّكُم وبقيّةٌ ممّا تَركَ آلُ موسى وآلُ هارُونَ تَحمِلُهُ المَلَائِكَةُ إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَةً لَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ ﴿۲۴۸﴾
و پیامبرشان به آنها گفت: «همانا نشانهٔ زمامداری او این است که تابوت - که جلوهٔ شکوهمند و آرامش‌بخشی از جانب خداوندگارتان و بازمانده‌ای از آنچه خاندان موسی و خاندان هارون به‌جا گذاشتند در آن است - در حالی که فرشتگان حملش می‌کنند نزد شما می‌آید. به‌راستی اگر مؤمن باشید، حتماً در آن نشانه‌ای برای شما خواهد بود.»
بر اساس برخی پژوهش‌های تطبیقی میان واژه‌های قرآن و تورات، کلمهٔ «سکینة» با «شخینا» در زبان عبری و «شخینتا» در زبان سامی انطباق دارد و به‌کارگیری آن در قرآن با تکیه بر کاربردهای مشابه در متون و فرهنگ یهودی است که این واژه را برای بیان «حضور شکوهمند و آرامش‌بخش تجلی خدا» و «سکونت الهی در میان انسان‌ها» استفاده می‌کرده‌اند و معنایی فراتر از «آرامش» دارد.
«تابوت» به‌معنی «صندوق» است ولی چون «صندوق عهد» که الواح موسی (علیه‌السلام) در آن قرار داشت در متون مختلف با همان نام «تابوت» یاد می‌شود، بهتر است در ترجمه نیز با همان تعبیر بیاید.
این ترجمه با نقد و نظر شما اصلاح و ویرایش خواهد شد.
#ترجمه_گروهی_قرآن
@hamidhossaini
أَلَم تَرَ إِلى المَلَإِ مِن بَنِي إِسرَائِيلَ مِن بَعدِ مُوسى إِذ قَالوا لِنَبِيٍّ لَهُمُ ابعَث لَنَا مَلِكًا نُقَاتِل فِي سَبِيلِ اللَّهِ قَالَ هَل عَسَيتُم إِن كُتِبَ عَلَيكُمُ الْقِتَالُ أَلَّا تُقَاتِلوا قَالوا وَما لَنا أَلّا نُقاتِلَ في سبيلِ اللّهِ وقَد أُخرِجنَا مِن دِيَارِنا وأَبنَائِنا فَلَمّا كُتِبَ علَيهِمُ الْقِتالُ تَوَلَّوا إِلَّا قَلِيلًا مِنهُم واللَّهُ عَلِيمٌ بالظَّالمينَ ﴿۲۴۶﴾
آیا برخورداران از بنی‌اسرائیل را پس از موسی ندیدی وقتی به پیامبری که داشتند گفتند: «زمامداری برای ما بگمار تا در راه خدا پیکار کنیم.» گفت: «اگر پیکار بر شما مقرر شد و نجنگیدید چه؟» گفتند: «چرا در راه خدا نجنگیم در حالی که از خانه‌ها و فرزندانمان رانده شده‌ایم؟» اما همین که پیکار بر آنها مقرر شد، جز اندکی از آنها رویگردان شدند. و خدا ستمگران را می‌شناسد.
«ملأ» در اصل به‌معنی «پُر بودن» است و وقتی دربارهٔ افراد به‌کار می‌رود، منظور، کسانی است که از ویژگی خاصی چون ثروت، موقعیت اجتماعی یا هر برتری مادی و معنوی، به‌وفور برخوردار باشند.
«نبي لهم» به‌معنی «پیامبری که برای آنها بود» است که اختصاص آن پیامبر به بنی‌اسرائیل را می‌رساند. از آنجا که این تعبیر در فارسی به‌کار نمی‌رود، از نزدیک‌ترین تعبیر معادل آن استفاده شد.
«بعث» در اصل به‌معنی «برگزیدن و فرستادن در پی کار» است و معمولاً «بر انگیختن» ترجمه می‌شود، ولی «گماشتن» نیز در بر دارندهٔ همین مفهوم است و در سیاقی شبیه این آیه کاربرد بیشتری دارد.
تعبیر «عسیتم ...» از نظر لغوی به‌معنی «چه‌بسا این‌گونه باشید که ...» است و وقتی در کنار اداتی چون «هل» می‌آید و به جمله‌ای پرسشی تبدیل می‌شود، مفهومی را بیان می‌کند که در تعابیر رایج فارسی معادلی برای آن سراغ نداریم؛ لذا از نزدیک‌ترین تعبیر رایج به‌جای آن استفاده شد.
وقال لَهُم نَبِيُّهُم إِنَّ اللَّهَ قَد بَعَثَ لَكُم طَالُوتَ مَلِكًا قَالوا أَنَّى يَكونُ لَهُ المُلكُ علينا ونَحنُ أَحقُّ بِالمُلكِ منهُ ولَم يُؤتَ سَعَةً منَ المالِ قال إِنَّ اللّهَ اصطَفاهُ عليكم وزادَهُ بَسطَةً في العِلمِ والجِسمِ واللّهُ يُؤتي مُلكَهُ مَن يَشاءُ واللّهُ واسعٌ عليمٌ ﴿۲۴۷﴾
و پیامبرشان به آنها گفت: «همانا خدا طالوت را به زمامداری شما گماشته است.» گفتند: «چطور او بر ما زمامداری داشته باشد؟ با اینکه ما برای زمامداری از او سزاوارتریم و از نظر مالی به او وسعتی داده نشده است!» گفت: «به‌راستی خدا او را از میان شما برگزید و گسترهٔ دانش و جسم او را افزون ساخت و خدا پادشاهی خود را به هر کس بخواهد می‌دهد و خدا در بر گیرنده‌ای داناست.
«اصطفی» به‌معنی «برگزید» است و وقتی با «علی» به‌کار می‌رود، مفهوم «برگزیدن نسبت به دیگری» را می‌رساند. اما ترجمهٔ آن به «برتری داد بر» صحیح نیست؛ چون این تعبیر، ترجمهٔ «فضّل علی» است. همان‌گونه که ترجمهٔ آن به «برگزیدن بر» نیز ترجمهٔ دقیقی نیست؛ چون چنین ترکیبی در فارسی به‌کار نمی‌رود و به‌جای آن، تعبیر «ترجیح دادن» استفاده می‌شود. به این صورت که اگر «علی» بر سر اسم مفرد بیاید، «ترجیح دادن بر» به‌کار می‌رود و اگر بر سر جمع بیاید، «ترجیح دادن از میان» را به‌کار می‌برند.
توضیح مفهوم «واسع» در ترجمهٔ آیهٔ ۱۱۵ این سوره گذشت.
ٰوقال لَهُم نَبِيُّهُم إِنَّ آيَةَ مُلكِهِ أَن يَأتِيَكُمُ التَّابوتُ فيهِ سَكينةٌ من رَبِّكُم وبقيّةٌ ممّا تَركَ آلُ موسى وآلُ هارُونَ تَحمِلُهُ المَلَائِكَةُ إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَةً لَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ ﴿۲۴۸﴾
و پیامبرشان به آنها گفت: «همانا نشانهٔ زمامداری او این است که تابوت - که جلوهٔ شکوهمند و آرامش‌بخشی از جانب خداوندگارتان و بازمانده‌ای از آنچه خاندان موسی و خاندان هارون به‌جا گذاشتند در آن است - در حالی که فرشتگان حملش می‌کنند نزد شما می‌آید. به‌راستی اگر مؤمن باشید، حتماً در آن نشانه‌ای برای شما خواهد بود.»
بر اساس برخی پژوهش‌های تطبیقی میان واژه‌های قرآن و تورات، کلمهٔ «سکینة» با «شخینا» در زبان عبری و «شخینتا» در زبان سامی انطباق دارد و به‌کارگیری آن در قرآن با تکیه بر کاربردهای مشابه در متون و فرهنگ یهودی است که این واژه را برای بیان «حضور شکوهمند و آرامش‌بخش تجلی خدا» و «سکونت الهی در میان انسان‌ها» استفاده می‌کرده‌اند و معنایی فراتر از «آرامش» دارد.
«تابوت» به‌معنی «صندوق» است ولی چون «صندوق عهد» که الواح موسی (علیه‌السلام) در آن قرار داشت در متون مختلف با همان نام «تابوت» یاد می‌شود، بهتر است در ترجمه نیز با همان تعبیر بیاید.
این ترجمه با نقد و نظر شما اصلاح و ویرایش خواهد شد.
#ترجمه_گروهی_قرآن
@hamidhossaini