ترجمهٔ پیشنهادی آیات ۱۲۰ تا ۱۲۵ سورهٔ آل‌عمران
إِنْ تَمْسَسْكُمْ حَسَنَةٌ تَسُؤْهُمْ وَإِنْ تُصِبْكُمْ سَيِّئَةٌ يَفْرَحُوا بِهَا وَإِنْ تَصْبِرُوا وَتَتَّقُوا لَا يَضُرُّكُمْ كَيْدُهُمْ شَيْئًا إِنَّ اللَّهَ بِمَا يَعْمَلُونَ مُحِيطٌ ﴿۱۲۰﴾
اگر به شما خیری برسد ناخرسندشان می‌کند و اگر گزندی بر شما وارد شود بدان شاد شوند. ولی اگر شکیبا باشید و پروا کنید، نیرنگشان هیچ زیانی به شما نمی‌زند. به‌راستی خدا به آنچه انجام می‌دهند احاطه دارد.
«مسّ» و «اصابة» به‌معنی «برخورد کردن و رسیدن دو چیز به هم» است، با این تفاوت که «مسّ» به «کمترین مرحلهٔ به هم رسیدن» اطلاق می‌شود و «اصابت» برای «برخورد کامل و در جریانی طبیعی» به‌کار می‌رود.
وَإِذْ غَدَوْتَ مِنْ أَهْلِكَ تُبَوِّئُ الْمُؤْمِنِينَ مَقَاعِدَ لِلْقِتَالِ وَاللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ ﴿۱۲۱﴾
و آن هنگام که از روال خانواده‌ات جدا شدی تا مؤمنان را در مواضعی برای کارزار مستقر کنی؛ و خدا شنوا و داناست.
«غدو» به‌معنی «دگرگون شدن چیزی از روال عادی» است و به صبحگاهان «غداة» یا «غُدُو» و به فردا «غد» گفته می‌شود زیرا جریان شب هنگام بامداد و جریان روز با آمدن روز بعدی تحول پیدا می‌کند؛ نه به این خاطر که بامداد یا روز بعد بخشی از معنای این ماده است. اما عموم مترجمان همه‌جا صبح را در معنای آن آورده و حتی در ترجمهٔ «غدوّها شهر و رواحها شهر» (سبأ، ۱۲) با آنکه مفهومی متناقض پیدا می‌کند گفته‌اند: «باد بامدادان یک ماهه می‌رفت و شامگاهان یک ماهه می‌آمد»! در حالی که «غُدوّها» به‌معنی «دگرگون شدن و از جریان افتادن باد» و مفهوم جمله، «از جریان افتادن باد، یک ماه و به جریان افتادنش یک ماه بود» است.
توضیح معنای «بوء» در ترجمهٔ آیهٔ ۶۱ سورهٔ بقره گذشت.
«مقاعد» جمع «مقعد» به‌معنی «جایگاه نشستن» است. معمولاً در فارسی به محل قرار گرفتن نیروهای نظامی «موضع» گفته می‌شود.
إِذْ هَمَّتْ طَائِفَتَانِ مِنْكُمْ أَنْ تَفْشَلَا وَاللَّهُ وَلِيُّهُمَا وَعَلَى اللَّهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُؤْمِنُونَ ﴿۱۲۲﴾
آن‌گاه که دو گروه از شما تصمیم گرفتند سستی ورزند، با آنکه خدا سرپرست آنهاست! ولی باید اعتماد و تکیهٔ مؤمنان بر خدا باشد.
توضیح معنای «طائفة» در ترجمهٔ آیهٔ ۶۹ همین سوره گذشت.
«فشل» به‌معنی «سستی اراده» است.
مادهٔ «وکل» به‌معنی «اعتماد کردن به کسی و سپردن کار به او» است و «توکل» به‌معنی برگزیدن چنین کسی است و وقتی با حرف «علی» به‌کار رود، تأکید بیشتری بر «تکیه کردن بر فرد قابل اعتماد» را می‌رساند.
وَلَقَدْ نَصَرَكُمُ اللَّهُ بِبَدْرٍ وَأَنْتُمْ أَذِلَّةٌ فَاتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ ﴿۱۲۳﴾
و یقیناً در بدر، خدا در شرایطی که خوار بودید از شما حمایت کرد؛ پس از خدا پروا داشته باشید؛ باشد که قدرشناسی کنید.
توضیح معنای مادهٔ «نصر» در ترجمهٔ آیهٔ ۱۳ همین سوره گذشت.
توضیح ترجمهٔ «لعلّ» و «شکر» در ترجمهٔ آیه ۵۲ سوره بقره بیان شد.
إِذْ تَقُولُ لِلْمُؤْمِنِينَ أَلَنْ يَكْفِيَكُمْ أَنْ يُمِدَّكُمْ رَبُّكُمْ بِثَلَاثَةِ آلَافٍ مِنَ الْمَلَائِكَةِ مُنْزَلِينَ ﴿۱۲۴﴾
هنگامی که به مؤمنان می‌گفتی: «آیا شما را این بس نیست که خداوندگارتان با سه هزار تا از فرشتگان در حالی که فرو فرستاده شده‌اند امدادتان کند؟»
جمع آمدن «ملائکة» و مجرور شدنش به «من» باید در ترجمه لحاظ شود؛ لذا تعبیر «سه هزار فرشته» ترجمهٔ دقیقی نیست.
«منزلین» حال از «ملائکة» است و نباید مانند اغلب مترجمان آن را به صورت صفت ترجمه کرد.
بَلَى إِنْ تَصْبِرُوا وَتَتَّقُوا وَيَأْتُوكُمْ مِنْ فَوْرِهِمْ هَذَا يُمْدِدْكُمْ رَبُّكُمْ بِخَمْسَةِ آلَافٍ مِنَ الْمَلَائِكَةِ مُسَوِّمِينَ ﴿۱۲۵﴾
آری اگر شکیبایی ورزید و پروا کنید و با همین جوش و خروش به سراغ شما آیند، خداوندگارتان با پنج هزار تا از فرشتگان در حالی که نشان‌گذارنده‌اند امدادتان خواهد کرد.
«فور» و «فوران» به‌معنی «بالا آمدن با تندی» است که به آن «جوش و خروش» گفته می‌شود.
مادهٔ «سوم» به‌معنی «نشان و در معرض قرار دادن» و «تسویم» به‌معنی «نشان گذاشتن و عرضه کردن» است و در اینجا می‌تواند بیانگر تأثیری باشد که فرشتگان در دل‌ها به‌جا می‌گذاشتند. البته در برخی روایت‌ها «مسوَّمین» به فتح واو قرائت شده که در این صورت باید «نشان‌گذاری‌شده» ترجمه شود.
این ترجمه با نقد و نظر شما اصلاح و ویرایش خواهد شد.
#ترجمه_گروهی_قرآن
@hamidhossaini
إِنْ تَمْسَسْكُمْ حَسَنَةٌ تَسُؤْهُمْ وَإِنْ تُصِبْكُمْ سَيِّئَةٌ يَفْرَحُوا بِهَا وَإِنْ تَصْبِرُوا وَتَتَّقُوا لَا يَضُرُّكُمْ كَيْدُهُمْ شَيْئًا إِنَّ اللَّهَ بِمَا يَعْمَلُونَ مُحِيطٌ ﴿۱۲۰﴾
اگر به شما خیری برسد ناخرسندشان می‌کند و اگر گزندی بر شما وارد شود بدان شاد شوند. ولی اگر شکیبا باشید و پروا کنید، نیرنگشان هیچ زیانی به شما نمی‌زند. به‌راستی خدا به آنچه انجام می‌دهند احاطه دارد.
«مسّ» و «اصابة» به‌معنی «برخورد کردن و رسیدن دو چیز به هم» است، با این تفاوت که «مسّ» به «کمترین مرحلهٔ به هم رسیدن» اطلاق می‌شود و «اصابت» برای «برخورد کامل و در جریانی طبیعی» به‌کار می‌رود.
وَإِذْ غَدَوْتَ مِنْ أَهْلِكَ تُبَوِّئُ الْمُؤْمِنِينَ مَقَاعِدَ لِلْقِتَالِ وَاللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ ﴿۱۲۱﴾
و آن هنگام که از روال خانواده‌ات جدا شدی تا مؤمنان را در مواضعی برای کارزار مستقر کنی؛ و خدا شنوا و داناست.
«غدو» به‌معنی «دگرگون شدن چیزی از روال عادی» است و به صبحگاهان «غداة» یا «غُدُو» و به فردا «غد» گفته می‌شود زیرا جریان شب هنگام بامداد و جریان روز با آمدن روز بعدی تحول پیدا می‌کند؛ نه به این خاطر که بامداد یا روز بعد بخشی از معنای این ماده است. اما عموم مترجمان همه‌جا صبح را در معنای آن آورده و حتی در ترجمهٔ «غدوّها شهر و رواحها شهر» (سبأ، ۱۲) با آنکه مفهومی متناقض پیدا می‌کند گفته‌اند: «باد بامدادان یک ماهه می‌رفت و شامگاهان یک ماهه می‌آمد»! در حالی که «غُدوّها» به‌معنی «دگرگون شدن و از جریان افتادن باد» و مفهوم جمله، «از جریان افتادن باد، یک ماه و به جریان افتادنش یک ماه بود» است.
توضیح معنای «بوء» در ترجمهٔ آیهٔ ۶۱ سورهٔ بقره گذشت.
«مقاعد» جمع «مقعد» به‌معنی «جایگاه نشستن» است. معمولاً در فارسی به محل قرار گرفتن نیروهای نظامی «موضع» گفته می‌شود.
إِذْ هَمَّتْ طَائِفَتَانِ مِنْكُمْ أَنْ تَفْشَلَا وَاللَّهُ وَلِيُّهُمَا وَعَلَى اللَّهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُؤْمِنُونَ ﴿۱۲۲﴾
آن‌گاه که دو گروه از شما تصمیم گرفتند سستی ورزند، با آنکه خدا سرپرست آنهاست! ولی باید اعتماد و تکیهٔ مؤمنان بر خدا باشد.
توضیح معنای «طائفة» در ترجمهٔ آیهٔ ۶۹ همین سوره گذشت.
«فشل» به‌معنی «سستی اراده» است.
مادهٔ «وکل» به‌معنی «اعتماد کردن به کسی و سپردن کار به او» است و «توکل» به‌معنی برگزیدن چنین کسی است و وقتی با حرف «علی» به‌کار رود، تأکید بیشتری بر «تکیه کردن بر فرد قابل اعتماد» را می‌رساند.
وَلَقَدْ نَصَرَكُمُ اللَّهُ بِبَدْرٍ وَأَنْتُمْ أَذِلَّةٌ فَاتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ ﴿۱۲۳﴾
و یقیناً در بدر، خدا در شرایطی که خوار بودید از شما حمایت کرد؛ پس از خدا پروا داشته باشید؛ باشد که قدرشناسی کنید.
توضیح معنای مادهٔ «نصر» در ترجمهٔ آیهٔ ۱۳ همین سوره گذشت.
توضیح ترجمهٔ «لعلّ» و «شکر» در ترجمهٔ آیه ۵۲ سوره بقره بیان شد.
إِذْ تَقُولُ لِلْمُؤْمِنِينَ أَلَنْ يَكْفِيَكُمْ أَنْ يُمِدَّكُمْ رَبُّكُمْ بِثَلَاثَةِ آلَافٍ مِنَ الْمَلَائِكَةِ مُنْزَلِينَ ﴿۱۲۴﴾
هنگامی که به مؤمنان می‌گفتی: «آیا شما را این بس نیست که خداوندگارتان با سه هزار تا از فرشتگان در حالی که فرو فرستاده شده‌اند امدادتان کند؟»
جمع آمدن «ملائکة» و مجرور شدنش به «من» باید در ترجمه لحاظ شود؛ لذا تعبیر «سه هزار فرشته» ترجمهٔ دقیقی نیست.
«منزلین» حال از «ملائکة» است و نباید مانند اغلب مترجمان آن را به صورت صفت ترجمه کرد.
بَلَى إِنْ تَصْبِرُوا وَتَتَّقُوا وَيَأْتُوكُمْ مِنْ فَوْرِهِمْ هَذَا يُمْدِدْكُمْ رَبُّكُمْ بِخَمْسَةِ آلَافٍ مِنَ الْمَلَائِكَةِ مُسَوِّمِينَ ﴿۱۲۵﴾
آری اگر شکیبایی ورزید و پروا کنید و با همین جوش و خروش به سراغ شما آیند، خداوندگارتان با پنج هزار تا از فرشتگان در حالی که نشان‌گذارنده‌اند امدادتان خواهد کرد.
«فور» و «فوران» به‌معنی «بالا آمدن با تندی» است که به آن «جوش و خروش» گفته می‌شود.
مادهٔ «سوم» به‌معنی «نشان و در معرض قرار دادن» و «تسویم» به‌معنی «نشان گذاشتن و عرضه کردن» است و در اینجا می‌تواند بیانگر تأثیری باشد که فرشتگان در دل‌ها به‌جا می‌گذاشتند. البته در برخی روایت‌ها «مسوَّمین» به فتح واو قرائت شده که در این صورت باید «نشان‌گذاری‌شده» ترجمه شود.
این ترجمه با نقد و نظر شما اصلاح و ویرایش خواهد شد.
#ترجمه_گروهی_قرآن
@hamidhossaini