ترجمهٔ پیشنهادی آیات ۷۹ تا ۸۳ سورهٔ آل‌عمران
مَا كَانَ لِبَشَرٍ أَنْ يُؤْتِيَهُ اللَّهُ الْكِتَابَ وَالْحُكْمَ وَالنُّبُوَّةَ ثُمَّ يَقُولَ لِلنَّاسِ كُونُوا عِبَادًا لِي مِنْ دُونِ اللَّهِ وَلَكِنْ كُونُوا رَبَّانِيِّينَ بِمَا كُنْتُمْ تُعَلِّمُونَ الْكِتَابَ وَبِمَا كُنْتُمْ تَدْرُسُونَ ﴿۷۹﴾
هیچ بشری را روا نیست که خدا به او کتاب و مأموریت و پیامبری دهد، پس به مردم بگوید: «به‌جای خدا بندگانی برای من باشید!» بلکه «به‌خاطر اینکه کتاب را آموزش می‌دادید و به‌خاطر اینکه در خواندن ممارست داشتید عالمانی ربّانی باشید.»
«حکم» به‌معنی «فرمان و تصمیم قاطع» است و با توجه به کاربردهایش در قرآن مانند «ان الحکم الا لله» یا «و آتیناه الحکم صبیاً» وقتی برای خدا به‌کار رود به‌معنی «فرماندهی» و وقتی برای دیگران به‌کار رود به‌معنی «مأموریت و فرمان داشتن» است. البته وقتی این ماده همراه با «بین» باشد به‌معنی «داوری» است.
تفاوت تعبیر «عباداً لي» با «عبادي» باید در ترجمه مشخص باشد.
«ربّانی» می‌تواند صفت مشبهه از مادهٔ «ربب» به‌معنی «کسی که خدایی شده و واسطهٔ هدایت الهی است» یا برگرفته از واژهٔ «ربّان» در زبان عبری به‌معنی «معلم و خاخام» باشد و در هر صورت با توجه به توضیح لغویان و نیز احادیث ذیل آیه، در اینجا به‌معنی «عالم فقیه» است که در تعابیر رایج فارسی به‌صورت «عالم ربّانی» به‌کار می‌رود.
قرائت «تُعَلَِمون» مطابق روایت عاصم و دیگر قاریان کوفی است و قاریان حجازی آن را «تَعْلَمون» خوانده‌اند. در این صورت، معنای آیه می‌شود: «... به‌خاطر اینکه به کتاب علم داشتید و ...»
مادهٔ «درس» به‌معنی «مداومت و ممارست بر یک امر و از جمله خواندن و آموختن» است.
وَلَا يَأْمُرَكُمْ أَنْ تَتَّخِذُوا الْمَلَائِكَةَ وَالنَّبِيِّينَ أَرْبَابًا أَيَأْمُرُكُمْ بِالْكُفْرِ بَعْدَ إِذْ أَنْتُمْ مُسْلِمُونَ ﴿۸۰﴾
و روا نیست شما را فرمان دهد که فرشتگان و پیامبران را خداوندگارانی در نظر گیرید. آیا پس از آنکه تسلیم حق شده‌اید شما را به حق‌پوشی فرمان می‌دهد؟!
با توجه به منصوب بودن «یأمرکم» که نشان از عطف آن به «أن یؤتیه» است، همان مفهوم «روا نبودن» که از «ما کان» به‌دست می‌آمد، اینجا نیز وجود دارد.
وَإِذْ أَخَذَ اللَّهُ مِيثَاقَ النَّبِيِّينَ لَمَا آتَيْتُكُمْ مِنْ كِتَابٍ وَحِكْمَةٍ ثُمَّ جَاءَكُمْ رَسُولٌ مُصَدِّقٌ لِمَا مَعَكُمْ لَتُؤْمِنُنَّ بِهِ وَلَتَنْصُرُنَّهُ قَالَ أَأَقْرَرْتُمْ وَأَخَذْتُمْ عَلَى ذَلِكُمْ إِصْرِي قَالُوا أَقْرَرْنَا قَالَ فَاشْهَدُوا وَأَنَا مَعَكُمْ مِنَ الشَّاهِدِينَ ﴿۸۱﴾
و آن‌گاه که خدا از پیامبران تعهد گرفت که «همانا آنچه از کتاب و حکمت به شما دادم، سپس فرستاده‌ای تأییدکنندهٔ آنچه با شماست نزدتان آمد، حتماً به او ایمان می‌آورید و از او حمایت می‌کنید.» گفت: «آیا اقرار کردید و آن بار مسئولیت سنگین مرا بر عهده گرفتید؟» گفتند: «اقرار کردیم.» گفت: «پس گواه باشید و من هم با شما از گواهانم.»
توضیح تعبیر «میثاق گرفتن» در ترجمهٔ آیهٔ ۶۳ سورهٔ بقره گذشت.
لام در «لما» برای تأکید است و «ما» موصول و مبتداست. بنا بر این ترجمهٔ رایج آن به «وقتی» یا «هر گاه» دقیق نیست.
«اصر» به‌معنی «بار سنگین و مسئولیت و تعهدی که موجب تقید و تنگنا می‌شود» است.
فَمَنْ تَوَلَّى بَعْدَ ذَلِكَ فَأُولَئِكَ هُمُ الْفَاسِقُونَ ﴿۸۲﴾
پس کسانی که بعد از آن رویگردان شوند، آنها همان نابه‌کاران‌اند.
توضیح معنای «تولّي» در ترجمهٔ آیهٔ ۸۳ سورهٔ بقره گذشت.
توضیح معنای «فاسق» در ترجمهٔ آیهٔ ۲۶ سورهٔ بقره گذشت.
أَفَغَيْرَ دِينِ اللَّهِ يَبْغُونَ وَلَهُ أَسْلَمَ مَنْ فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ طَوْعًا وَكَرْهًا وَإِلَيْهِ يُرْجَعُونَ ﴿۸۳﴾
آیا جز دین خدا را می‌جویند، در حالی که کسانی که در آسمان‌ها و زمین‌اند مشتاقانه یا به‌اجبار تسلیم او شده‌اند و به‌سوی او باز گردانده می‌شوند؟
این ترجمه با نقد و نظر شما اصلاح و ویرایش خواهد شد.
#ترجمه_گروهی_قرآن
@hamidhossaini
مَا كَانَ لِبَشَرٍ أَنْ يُؤْتِيَهُ اللَّهُ الْكِتَابَ وَالْحُكْمَ وَالنُّبُوَّةَ ثُمَّ يَقُولَ لِلنَّاسِ كُونُوا عِبَادًا لِي مِنْ دُونِ اللَّهِ وَلَكِنْ كُونُوا رَبَّانِيِّينَ بِمَا كُنْتُمْ تُعَلِّمُونَ الْكِتَابَ وَبِمَا كُنْتُمْ تَدْرُسُونَ ﴿۷۹﴾
هیچ بشری را روا نیست که خدا به او کتاب و مأموریت و پیامبری دهد، پس به مردم بگوید: «به‌جای خدا بندگانی برای من باشید!» بلکه «به‌خاطر اینکه کتاب را آموزش می‌دادید و به‌خاطر اینکه در خواندن ممارست داشتید عالمانی ربّانی باشید.»
«حکم» به‌معنی «فرمان و تصمیم قاطع» است و با توجه به کاربردهایش در قرآن مانند «ان الحکم الا لله» یا «و آتیناه الحکم صبیاً» وقتی برای خدا به‌کار رود به‌معنی «فرماندهی» و وقتی برای دیگران به‌کار رود به‌معنی «مأموریت و فرمان داشتن» است. البته وقتی این ماده همراه با «بین» باشد به‌معنی «داوری» است.
تفاوت تعبیر «عباداً لي» با «عبادي» باید در ترجمه مشخص باشد.
«ربّانی» می‌تواند صفت مشبهه از مادهٔ «ربب» به‌معنی «کسی که خدایی شده و واسطهٔ هدایت الهی است» یا برگرفته از واژهٔ «ربّان» در زبان عبری به‌معنی «معلم و خاخام» باشد و در هر صورت با توجه به توضیح لغویان و نیز احادیث ذیل آیه، در اینجا به‌معنی «عالم فقیه» است که در تعابیر رایج فارسی به‌صورت «عالم ربّانی» به‌کار می‌رود.
قرائت «تُعَلَِمون» مطابق روایت عاصم و دیگر قاریان کوفی است و قاریان حجازی آن را «تَعْلَمون» خوانده‌اند. در این صورت، معنای آیه می‌شود: «... به‌خاطر اینکه به کتاب علم داشتید و ...»
مادهٔ «درس» به‌معنی «مداومت و ممارست بر یک امر و از جمله خواندن و آموختن» است.
وَلَا يَأْمُرَكُمْ أَنْ تَتَّخِذُوا الْمَلَائِكَةَ وَالنَّبِيِّينَ أَرْبَابًا أَيَأْمُرُكُمْ بِالْكُفْرِ بَعْدَ إِذْ أَنْتُمْ مُسْلِمُونَ ﴿۸۰﴾
و روا نیست شما را فرمان دهد که فرشتگان و پیامبران را خداوندگارانی در نظر گیرید. آیا پس از آنکه تسلیم حق شده‌اید شما را به حق‌پوشی فرمان می‌دهد؟!
با توجه به منصوب بودن «یأمرکم» که نشان از عطف آن به «أن یؤتیه» است، همان مفهوم «روا نبودن» که از «ما کان» به‌دست می‌آمد، اینجا نیز وجود دارد.
وَإِذْ أَخَذَ اللَّهُ مِيثَاقَ النَّبِيِّينَ لَمَا آتَيْتُكُمْ مِنْ كِتَابٍ وَحِكْمَةٍ ثُمَّ جَاءَكُمْ رَسُولٌ مُصَدِّقٌ لِمَا مَعَكُمْ لَتُؤْمِنُنَّ بِهِ وَلَتَنْصُرُنَّهُ قَالَ أَأَقْرَرْتُمْ وَأَخَذْتُمْ عَلَى ذَلِكُمْ إِصْرِي قَالُوا أَقْرَرْنَا قَالَ فَاشْهَدُوا وَأَنَا مَعَكُمْ مِنَ الشَّاهِدِينَ ﴿۸۱﴾
و آن‌گاه که خدا از پیامبران تعهد گرفت که «همانا آنچه از کتاب و حکمت به شما دادم، سپس فرستاده‌ای تأییدکنندهٔ آنچه با شماست نزدتان آمد، حتماً به او ایمان می‌آورید و از او حمایت می‌کنید.» گفت: «آیا اقرار کردید و آن بار مسئولیت سنگین مرا بر عهده گرفتید؟» گفتند: «اقرار کردیم.» گفت: «پس گواه باشید و من هم با شما از گواهانم.»
توضیح تعبیر «میثاق گرفتن» در ترجمهٔ آیهٔ ۶۳ سورهٔ بقره گذشت.
لام در «لما» برای تأکید است و «ما» موصول و مبتداست. بنا بر این ترجمهٔ رایج آن به «وقتی» یا «هر گاه» دقیق نیست.
«اصر» به‌معنی «بار سنگین و مسئولیت و تعهدی که موجب تقید و تنگنا می‌شود» است.
فَمَنْ تَوَلَّى بَعْدَ ذَلِكَ فَأُولَئِكَ هُمُ الْفَاسِقُونَ ﴿۸۲﴾
پس کسانی که بعد از آن رویگردان شوند، آنها همان نابه‌کاران‌اند.
توضیح معنای «تولّي» در ترجمهٔ آیهٔ ۸۳ سورهٔ بقره گذشت.
توضیح معنای «فاسق» در ترجمهٔ آیهٔ ۲۶ سورهٔ بقره گذشت.
أَفَغَيْرَ دِينِ اللَّهِ يَبْغُونَ وَلَهُ أَسْلَمَ مَنْ فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ طَوْعًا وَكَرْهًا وَإِلَيْهِ يُرْجَعُونَ ﴿۸۳﴾
آیا جز دین خدا را می‌جویند، در حالی که کسانی که در آسمان‌ها و زمین‌اند مشتاقانه یا به‌اجبار تسلیم او شده‌اند و به‌سوی او باز گردانده می‌شوند؟
این ترجمه با نقد و نظر شما اصلاح و ویرایش خواهد شد.
#ترجمه_گروهی_قرآن
@hamidhossaini