یادداشت‌ها#۲۵۸۸

ترجمهٔ پیشنهادی آیات ۳۵ تا ۴۰ سورهٔ نساء

وَإِنْ خِفْتُمْ شِقَاقَ بَيْنِهِمَا فَابْعَثُوا حَكَمًا مِنْ أَهْلِهِ وَحَكَمًا مِنْ أَهْلِهَا إِنْ يُرِيدَا إِصْلَاحًا يُوَفِّقِ اللَّهُ بَيْنَهُمَا إِنَّ اللَّهَ كَانَ عَلِيمًا خَبِيرًا ﴿۳۵﴾
و اگر از رخ دادن ستیزه‌ای میان آنها بیم داشتید، پس یک داور از خانوادهٔ مرد و یک داور از خانوادهٔ زن بگمارید که اگر قصد اصلاح داشته باشند خدا میان آن دو سازگاری ایجاد می‌کند. به‌راستی خدا همواره دانا و آگاه است.

معنای «شقاق» در ترجمهٔ آیهٔ ۱۳۷ این سوره بیان شد و با توجه به اینکه این واژه همه‌جا در قرآن به‌معنای «ستیزه» به‌کار رفته است در اینجا نیز باید همان‌گونه معنی شود.
توضیح معنای «بعث» در ترجمهٔ آیهٔ ۲۴۶ سورهٔ بقره بیان شد.

وَاعْبُدُوا اللَّهَ وَلَا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَبِالْوَالِدَيْنِ إِحْسَانًا وَبِذِي الْقُرْبَى وَالْيَتَامَى وَالْمَسَاكِينِ وَالْجَارِ ذِي الْقُرْبَى وَالْجَارِ الْجُنُبِ وَالصَّاحِبِ بِالْجَنْبِ وَابْنِ السَّبِيلِ وَمَا مَلَكَتْ أَيْمَانُكُمْ إِنَّ اللَّهَ لَا يُحِبُّ مَنْ كَانَ مُخْتَالًا فَخُورًا ﴿۳۶﴾
و خدا را بندگی کنید و چیزی را شریک او قرار ندهید و به پدر و مادر نیکی کنید و به نزدیکان و یتیمان و بینوایان و همسایهٔ نزدیک و همسایهٔ دور و هم‌نشین و در راه مانده و آنچه مالکش شدید. به‌راستی خدا کسی را که خودبزرگ‌بین و فخرفروش باشد دوست ندارد.

معنای «مسکین» در ترجمهٔ آیهٔ ۸۳ سورهٔ بقره توضیح داده شد.
«جَنب» به‌معنی «کنار» و «جُنُب» به‌معنی «کنار گذاشته شده» است و وقتی در برابر نزدیک به‌کار می‌رود معنای «دور» می‌دهد.
«مختال» اسم فاعل باب افتعال از مادهٔ «خیل» به‌معنی «حالت و تصور ذهنی» است. این صفت برای کسی به‌کار می‌رود که «در ذهن و خیالش خود را بزرگ و مهم تصور می‌کند».

الَّذِينَ يَبْخَلُونَ وَيَأْمُرُونَ النَّاسَ بِالْبُخْلِ وَيَكْتُمُونَ مَا آتَاهُمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ وَأَعْتَدْنَا لِلْكَافِرِينَ عَذَابًا مُهِينًا ﴿۳۷﴾
همان کسانی که بخل می‌ورزند و مردم را به بخل فرمان می‌دهند و آنچه را خدا از افزون‌بخشی خود به ایشان داده است کتمان می‌کنند. و ما برای حق‌پوشان عذابی خوارکننده حاضر کرده‌ایم.

توضیح معنای «فضل» در ترجمهٔ آیهٔ ۶۴ سورهٔ بقره گذشت.
توضیح معنای «کتمان» در ترجمهٔ آیهٔ ۳۳ سورهٔ بقره بیان شد.
معنای مادهٔ «عتد» و تفاوت آن با مادهٔ «عدد» در ترجمهٔ آیهٔ ۱۸ همین سوره بیان شد.

وَالَّذِينَ يُنْفِقُونَ أَمْوَالَهُمْ رِئَاءَ النَّاسِ وَلَا يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَلَا بِالْيَوْمِ الْآخِرِ وَمَنْ يَكُنِ الشَّيْطَانُ لَهُ قَرِينًا فَسَاءَ قَرِينًا ﴿۳۸﴾
و آنان که دارایی‌های خود را انفاق می‌کنند تا مردم ببینند و به خدا و روز واپسین ایمان ندارند. و هر کس شیطان همدم او باشد، چه بد همدمی دارد.

در ترجمهٔ آیهٔ سوم سورهٔ بقره علاوه بر توضیح معنای «انفاق» دلیل ترجمهٔ متفاوت آن در برخی آیات بیان شد.

وَمَاذَا عَلَيْهِمْ لَوْ آمَنُوا بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَأَنْفَقُوا مِمَّا رَزَقَهُمُ اللَّهُ وَكَانَ اللَّهُ بِهِمْ عَلِيمًا ﴿۳۹﴾
و چه زیانی برایشان داشت اگر به خدا و روز واپسین ایمان می‌آوردند و از آنچه خدا روزیشان داده است انفاق می‌کردند؟ و خدا همواره آنان را می‌شناسد.

وقتی مادهٔ «علم» به اشخاص تعلق می‌گیرد معنای «شناختن» می‌دهد. اغلب مترجمان با اینکه این ماده را در آیهٔ ۶۰ سوره‌ٔ انفال بر همین اساس ترجمه کرده‌اند، اما در اینجا و در آیهٔ ۹۵ سورهٔ بقره به این نکته توجه نداشته‌اند و ناچار شده‌اند تعابیری چون «به حال آنها» را به ترجمه اضافه کنند.

إِنَّ اللَّهَ لَا يَظْلِمُ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ وَإِنْ تَكُ حَسَنَةً يُضَاعِفْهَا وَيُؤْتِ مِنْ لَدُنْهُ أَجْرًا عَظِيمًا ﴿۴۰﴾
به‌راستی خدا همسنگ ذره‌ای ستم روا نمی‌دارد و اگر کار نیکی باشد آن را چند برابر می‌کند و از پیشگاه خودش پاداشی سترگ می‌دهد.

«مثقال» اسم آلت از «ثقل» و به‌معنی «وسیله تشخیص سنگینی اشیاء» است.
توضیح معنای «لدن» در ترجمهٔ آیهٔ ۸ سورهٔ آل‌عمران گذشت.

این ترجمه با نقد و نظر شما اصلاح و ویرایش خواهد شد.

#ترجمه_گروهی_قرآن

@hamidhossaini
مشاهده در Telegramقرآن۴:۳۵–۴۰

امتحان کنید

راهنما

  • نوشتن اعراب لازم نیست: «الرحمن» واژهٔ «ٱلرَّحْمَٰنِ» را پیدا می‌کند.
  • ی و ک عربی و فارسی و نیم‌فاصله یکسان در نظر گرفته می‌شوند.
  • برای عبارت دقیق، آن را در گیومه بگذارید.
  • برای رفتن به یک آیه بنویسید ۲:۲۵۵ یا «بقره ۲۵۵».