یادداشت‌ها#۲۷۳۴

ترجمهٔ پیشنهادی آیات ۳۸ تا ۴۲ سورهٔ مائده

وَالسَّارِقُ وَالسَّارِقَةُ فَاقْطَعُوا أَيْدِيَهُمَا جَزَاءً بِمَا كَسَبَا نَكَالًا مِنَ اللَّهِ وَاللَّهُ عَزِيزٌ حَكِيمٌ ﴿۳۸﴾
و مرد و زن دزد، دستانشان را به‌سزای آنچه به‌دست آورده‌اند، به‌عنوان درس عبرتی از جانب خدا ببرید؛ و خدا عزتمند و فرزانه است.

«کسب» به‌معنی «به‌دست آوردن و اختیار کردن» است.
همان‌گونه که در ترجمهٔ آیهٔ ۶۶ سورهٔ بقره گذشت، «نکال» به‌معنی عقوبت و رفتار ترسناکی است که مایهٔ عبرت دیگران می‌شود.

فَمَنْ تَابَ مِنْ بَعْدِ ظُلْمِهِ وَأَصْلَحَ فَإِنَّ اللَّهَ يَتُوبُ عَلَيْهِ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ ﴿۳۹﴾
اما هر کس پس از ستمکاری‌اش توبه و اصلاح کند، خدا بر او روی می‌آورد که به‌راستی خدا آمرزنده و مهربان است.

توضیح تعبیر «تاب علی» و توبهٔ خدا در ترجمهٔ آیهٔ ۳۷ سورهٔ بقره گذشت.

أَلَمْ تَعْلَمْ أَنَّ اللَّهَ لَهُ مُلْكُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ يُعَذِّبُ مَنْ يَشَاءُ وَيَغْفِرُ لِمَنْ يَشَاءُ وَاللَّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ ﴿۴۰﴾
مگر نمی‌دانی این خداست که زمامداری آسمان‌ها و زمین از آن اوست؟ هر که را بخواهد عذاب می‌کند و هر که را بخواهد می‌آمرزد و خدا بر هر کاری تواناست.

ترجمهٔ «ألم تعلم» به‌صورت تحت‌اللفظی «آیا ندانستی» است،‌ ولی این تعبیر در زبان فارسی رایج نیست.
«شيء» به‌معنی «چیز» است، ولی با توجه به سیاق و کاربردش در فارسی اینجا باید «کار» ترجمه شود.

يَا أَيُّهَا الرَّسُولُ لَا يَحْزُنْكَ الَّذِينَ يُسَارِعُونَ فِي الْكُفْرِ مِنَ الَّذِينَ قَالُوا آمَنَّا بِأَفْوَاهِهِمْ وَلَمْ تُؤْمِنْ قُلُوبُهُمْ وَمِنَ الَّذِينَ هَادُوا سَمَّاعُونَ لِلْكَذِبِ سَمَّاعُونَ لِقَوْمٍ آخَرِينَ لَمْ يَأْتُوكَ يُحَرِّفُونَ الْكَلِمَ مِنْ بَعْدِ مَوَاضِعِهِ يَقُولُونَ إِنْ أُوتِيتُمْ هَذَا فَخُذُوهُ وَإِنْ لَمْ تُؤْتَوْهُ فَاحْذَرُوا وَمَنْ يُرِدِ اللَّهُ فِتْنَتَهُ فَلَنْ تَمْلِكَ لَهُ مِنَ اللَّهِ شَيْئًا أُولَئِكَ الَّذِينَ لَمْ يُرِدِ اللَّهُ أَنْ يُطَهِّرَ قُلُوبَهُمْ لَهُمْ فِي الدُّنْيَا خِزْيٌ وَلَهُمْ فِي الْآخِرَةِ عَذَابٌ عَظِيمٌ ﴿۴۱﴾
ای فرستاده، مبادا کسانی که در حق‌پوشی شتاب می‌کنند تو را اندوهگین سازند؛ از جمله آنها که دهانشان را باز می‌کنند و می‌گویند: «ایمان آوردیم»، در حالی که دل‌هایشان ایمان نیاورده است؛ و از جمله کسانی که یهودی شدند و بسیار به دروغ‌ گوش می‌سپارند و بسیار به گروه دیگری گوش می‌دهند که نزد تو نیامده‌اند و سخنان را از جایگاه‌های خودش منحرف می‌سازند و می‌گویند: «اگر همین به شما داده شد، بر گیریدش، ولی اگر آن را به شما ندادند، پس بر حذر باشید.» و هر کس خدا آشفتگی‌اش را بخواهد، هرگز در برابر خدا اختیار چیزی را به سود او نخواهی داشت. آنها کسانی‌اند که خدا نخواسته دل‌هاشان را پاک گرداند؛ در دنیا درماندگی‌ای دارند و در سرای واپسین عذابی سترگ خواهند داشت.

«من» در «من الذین قالوا» بیانیه است و باید با تعابیری چون «یعنی» یا «از جمله» ترجمه شود.
توضیح معنای «افواه» و مادهٔ «فوه» در ترجمهٔ آیهٔ ۱۱۸ سورهٔ آل‌عمران گذشت.
بر اساس سیاق و ادامهٔ آیه به‌نظر می‌رسد «یحرفون» بیانگر ویژگی «قوم آخرین» است و نه «الذین هادوا».
معنی «فتنه» در ترجمهٔ آیهٔ ۱۹۱ سورهٔ بقره بیان شد.
در ترجمهٔ آیهٔ ۱۷ همین سوره توضیح مربوط به تعابیری چون «تملک من الله» بیان شد.
معنای «خزي» در ترجمهٔ آیهٔ ۸۵ سورهٔ بقره توضیح داده شد.

سَمَّاعُونَ لِلْكَذِبِ أَكَّالُونَ لِلسُّحْتِ فَإِنْ جَاءُوكَ فَاحْكُمْ بَيْنَهُمْ أَوْ أَعْرِضْ عَنْهُمْ وَإِنْ تُعْرِضْ عَنْهُمْ فَلَنْ يَضُرُّوكَ شَيْئًا وَإِنْ حَكَمْتَ فَاحْكُمْ بَيْنَهُمْ بِالْقِسْطِ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُقْسِطِينَ ﴿۴۲﴾
به‌شدت به دروغ گوش می‌سپارند و بسیار مال حرام می‌خورند؛ پس اگر نزد تو آمدند، یا میانشان داوری کن یا از آنان رویگردان شو. و اگر از آنان رویگردان شوی هرگز به تو زیانی نخواهند رساند؛ ولی اگر داوری کردی، پس بر مبنای نظامی عادلانه میانشان داوری کن که به‌راستی خدا دادگران را دوست دارد.

«سحت» در اصل به‌معنی «بی‌اعتبار و باطل» است که در تعابیر رایج به آن «مال حرام» می‌گویند.
توضیح معنای «قسط» در ترجمهٔ آیهٔ ۲۸۲ سورهٔ بقره گذشت.

این ترجمه با نقد و نظر شما اصلاح و ویرایش خواهد شد.

#ترجمه_گروهی_قرآن

@hamidhossaini
مشاهده در Telegramقرآن۵:۳۸–۴۲

امتحان کنید

راهنما

  • نوشتن اعراب لازم نیست: «الرحمن» واژهٔ «ٱلرَّحْمَٰنِ» را پیدا می‌کند.
  • ی و ک عربی و فارسی و نیم‌فاصله یکسان در نظر گرفته می‌شوند.
  • برای عبارت دقیق، آن را در گیومه بگذارید.
  • برای رفتن به یک آیه بنویسید ۲:۲۵۵ یا «بقره ۲۵۵».