ترجمهٔ پیشنهادی آیات ۶۲ تا ۶۶ سورهٔ بقره
إنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَالَّذِينَ هَادُوا وَالنَّصَارَى وَالصَّابِئِينَ مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَعَمِلَ صَالِحًا فَلَهُمْ أَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ (۶۲)
به‌راستی کسانی که ایمان آوردند و آنان که یهودی شدند و نصرانی‌ها و صابئی‌ها، هر کس به خدا و روز واپسین ایمان آورد و کار شایسته انجام دهد، مزدشان نزد خداوندگارشان است و نه هیچ بیمی بر ایشان می‌رود و نه اندوهگین می‌شوند.
از آنجا که «هادوا والنصاری و الصابئین» اسامی پیروان ادیانی خاص است، این اسامی ترجمه نشد.
اگرچه در ترجمهٔ «لهم أجرهم عند ربهم» می‌‌توان برای واضح‌تر شدن معنی واژه‌ای چون «محفوظ» را در پرانتز آورد، ولی از آنجاکه در متن اصلی نیز چنین توضیحی ذکر نشده، در ترجمه نیز آن را نمی‌آوریم.
وإِذْ أَخَذْنَا مِيثَاقَكُمْ وَرَفَعْنَا فَوْقَكُمُ الطُّورَ خُذُوا مَا آتَيْنَاكُمْ بِقُوَّةٍ وَاذْكُرُوا مَا فِيهِ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ (۶۳)
و آن‌گاه که از شما تعهد گرفتیم و طور را بر فرازتان برافراشتیم؛ «آنچه را به شما دادیم محکم بگیرید و چیزی را که در آن است، یاد کنید؛ باشد که پروا کنید.»
رایج‌ترین تعبیر فارسی دربارهٔ پیمان محکم گرفتن، «تعهد گرفتن» است.
ثمَّ تَوَلَّيْتُمْ مِنْ بَعْدِ ذَلِكَ فَلَوْلَا فَضْلُ اللَّهِ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَتُهُ لَكُنْتُمْ مِنَ الْخَاسِرِينَ (۶۴)
سپس بعد از آن، رویگردان شدید که اگر افزون‌بخشی و مهربانی خدا به شما نبود، قطعاً از زیانکاران بودید.
«فضل» به‌معنی «بیشتر دادن» و نقطهٔ مقابل «کم گذاشتن» است.
ولَقَدْ عَلِمْتُمُ الَّذِينَ اعْتَدَوْا مِنْكُمْ فِي السَّبْتِ فَقُلْنَا لَهُمْ كُونُوا قِرَدَةً خَاسِئِينَ (۶۵)
و قطعاً آن کسانی از شما را که شنبه حرمت‌شکنی کردند، شناختید؛ پس به آنها گفتیم: «بوزینه‌هایی رانده‌شده و درمانده باشید».
مادهٔ «علم» هرگاه دربارهٔ اشخاص به‌کار رود، معنای «شناختن» می‌دهد.
«اعتداء» به‌معنی «تجاوز از حد» است و همان مفهوم «حرمت‌شکنی» را می‌رساند.
مادهٔ «خسأ» به‌معنی «راندن و دور کردن همراه با خواری» است.
فجَعَلْنَاهَا نَكَالًا لِمَا بَيْنَ يَدَيْهَا وَمَا خَلْفَهَا وَمَوْعِظَةً لِلْمُتَّقِينَ (۶۶)
پس آن را درس عبرتی برای آنچه پیش رویش و آنچه در پسِ آن بود و پندی برای پرواپیشگان قرار دادیم.
«نکال» به‌معنی «عقوبت و رفتار ترسناکی که مایهٔ عبرت دیگران می‌شود» است.
تعبیر «بین یدي» گاهی به‌معنی «قبل» و گاهی به‌معنای «آینده» است و هر دو معنایش در قرآن به‌کار می‌رود. شاید نزدیک‌ترین معادل آن در فارسی وقتی به‌معنای «قبل» باشد، تعبیر «پیش پا» و وقتی به‌معنای «آینده» باشد، «پیش رو» است. البته از آنجا که تعبیر «پیش پا» کمتر در متون ادبی به‌کار می‌رود، بهتر است آن را همان «پیش از» ترجمه کنیم.
اگرچه به احتمال قوی منظور آیه از تعبیر «بین یدیها وما خلفها» این است که آن عقوبت را درس عبرتی برای «معاصران و نسل‌های بعد» قرار دادیم، ولی بهتر است در ترجمه تا جایی که امکان دارد به الفاظ وفادار بمانیم و توضیحات را به برداشت مخاطب یا مباحث تفسیری موکول کنیم.
این ترجمه با نقد و نظر شما اصلاح و ویرایش خواهد شد.
#ترجمه_گروهی_قرآن
@hamidhossaini
إنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَالَّذِينَ هَادُوا وَالنَّصَارَى وَالصَّابِئِينَ مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَعَمِلَ صَالِحًا فَلَهُمْ أَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ (۶۲)
به‌راستی کسانی که ایمان آوردند و آنان که یهودی شدند و نصرانی‌ها و صابئی‌ها، هر کس به خدا و روز واپسین ایمان آورد و کار شایسته انجام دهد، مزدشان نزد خداوندگارشان است و نه هیچ بیمی بر ایشان می‌رود و نه اندوهگین می‌شوند.
از آنجا که «هادوا والنصاری و الصابئین» اسامی پیروان ادیانی خاص است، این اسامی ترجمه نشد.
اگرچه در ترجمهٔ «لهم أجرهم عند ربهم» می‌‌توان برای واضح‌تر شدن معنی واژه‌ای چون «محفوظ» را در پرانتز آورد، ولی از آنجاکه در متن اصلی نیز چنین توضیحی ذکر نشده، در ترجمه نیز آن را نمی‌آوریم.
وإِذْ أَخَذْنَا مِيثَاقَكُمْ وَرَفَعْنَا فَوْقَكُمُ الطُّورَ خُذُوا مَا آتَيْنَاكُمْ بِقُوَّةٍ وَاذْكُرُوا مَا فِيهِ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ (۶۳)
و آن‌گاه که از شما تعهد گرفتیم و طور را بر فرازتان برافراشتیم؛ «آنچه را به شما دادیم محکم بگیرید و چیزی را که در آن است، یاد کنید؛ باشد که پروا کنید.»
رایج‌ترین تعبیر فارسی دربارهٔ پیمان محکم گرفتن، «تعهد گرفتن» است.
ثمَّ تَوَلَّيْتُمْ مِنْ بَعْدِ ذَلِكَ فَلَوْلَا فَضْلُ اللَّهِ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَتُهُ لَكُنْتُمْ مِنَ الْخَاسِرِينَ (۶۴)
سپس بعد از آن، رویگردان شدید که اگر افزون‌بخشی و مهربانی خدا به شما نبود، قطعاً از زیانکاران بودید.
«فضل» به‌معنی «بیشتر دادن» و نقطهٔ مقابل «کم گذاشتن» است.
ولَقَدْ عَلِمْتُمُ الَّذِينَ اعْتَدَوْا مِنْكُمْ فِي السَّبْتِ فَقُلْنَا لَهُمْ كُونُوا قِرَدَةً خَاسِئِينَ (۶۵)
و قطعاً آن کسانی از شما را که شنبه حرمت‌شکنی کردند، شناختید؛ پس به آنها گفتیم: «بوزینه‌هایی رانده‌شده و درمانده باشید».
مادهٔ «علم» هرگاه دربارهٔ اشخاص به‌کار رود، معنای «شناختن» می‌دهد.
«اعتداء» به‌معنی «تجاوز از حد» است و همان مفهوم «حرمت‌شکنی» را می‌رساند.
مادهٔ «خسأ» به‌معنی «راندن و دور کردن همراه با خواری» است.
فجَعَلْنَاهَا نَكَالًا لِمَا بَيْنَ يَدَيْهَا وَمَا خَلْفَهَا وَمَوْعِظَةً لِلْمُتَّقِينَ (۶۶)
پس آن را درس عبرتی برای آنچه پیش رویش و آنچه در پسِ آن بود و پندی برای پرواپیشگان قرار دادیم.
«نکال» به‌معنی «عقوبت و رفتار ترسناکی که مایهٔ عبرت دیگران می‌شود» است.
تعبیر «بین یدي» گاهی به‌معنی «قبل» و گاهی به‌معنای «آینده» است و هر دو معنایش در قرآن به‌کار می‌رود. شاید نزدیک‌ترین معادل آن در فارسی وقتی به‌معنای «قبل» باشد، تعبیر «پیش پا» و وقتی به‌معنای «آینده» باشد، «پیش رو» است. البته از آنجا که تعبیر «پیش پا» کمتر در متون ادبی به‌کار می‌رود، بهتر است آن را همان «پیش از» ترجمه کنیم.
اگرچه به احتمال قوی منظور آیه از تعبیر «بین یدیها وما خلفها» این است که آن عقوبت را درس عبرتی برای «معاصران و نسل‌های بعد» قرار دادیم، ولی بهتر است در ترجمه تا جایی که امکان دارد به الفاظ وفادار بمانیم و توضیحات را به برداشت مخاطب یا مباحث تفسیری موکول کنیم.
این ترجمه با نقد و نظر شما اصلاح و ویرایش خواهد شد.
#ترجمه_گروهی_قرآن
@hamidhossaini