یادداشت‌ها#۲۶۵۷

ترجمهٔ پیشنهادی آیات ۱۱۱ تا ۱۱۶ سورهٔ نساء

وَمَنْ يَكْسِبْ إِثْمًا فَإِنَّمَا يَكْسِبُهُ عَلَى نَفْسِهِ وَكَانَ اللَّهُ عَلِيمًا حَكِيمًا ﴿۱۱۱﴾
و هر کس در پی به‌دست آوردن نوعی کوتاهی باشد، تنها آن را به‌زیان خودش به‌دست می‌آورد. و خدا همواره دانا و فرزانه است.

توضیح معنای «اثم» در ترجمهٔ آیهٔ ۱۷۳ سورهٔ بقره گذشت. بر این اساس، ترجمهٔ رایج و مشهور عبارت به «مرتکب گناه شدن» دقیق نیست و «کسب اثم» به‌معنی «بهانه‌جویی برای عقب انداختن وظایف و تلاش برای کوتاهی کردن» است.
نکره بودن «اثماً» با افزودن واژهٔ «نوعی» نشان داده شد.

وَمَنْ يَكْسِبْ خَطِيئَةً أَوْ إِثْمًا ثُمَّ يَرْمِ بِهِ بَرِيئًا فَقَدِ احْتَمَلَ بُهْتَانًا وَإِثْمًا مُبِينًا ﴿۱۱۲﴾
و هر کس در پی به‌دست آوردن کاری نادرست یا نوعی کوتاهی باشد، آن‌گاه آن را به گردن بی‌گناهی بیندازد، قطعاً مسئولیت کاری بهت‌آور و کوتاهی آشکاری را بر دوش کشیده است.

معنای «خطیئة» در ترجمهٔ آیهٔ ۸۱ سورهٔ بقره بیان شد.
«رمي» به‌معنی «پرتاب کردن و انداختن» است و وقتی دربارهٔ جرم و گناه به‌کار رود، مفهوم «نسبت دادن» را بیان می‌کند که در تعابیر رایج به آن «به‌ گردن کسی انداختن» می‌گویند.

وَلَوْلَا فَضْلُ اللَّهِ عَلَيْكَ وَرَحْمَتُهُ لَهَمَّتْ طَائِفَةٌ مِنْهُمْ أَنْ يُضِلُّوكَ وَمَا يُضِلُّونَ إِلَّا أَنْفُسَهُمْ وَمَا يَضُرُّونَكَ مِنْ شَيْءٍ وَأَنْزَلَ اللَّهُ عَلَيْكَ الْكِتَابَ وَالْحِكْمَةَ وَعَلَّمَكَ مَا لَمْ تَكُنْ تَعْلَمُ وَكَانَ فَضْلُ اللَّهِ عَلَيْكَ عَظِيمًا ﴿۱۱۳﴾
و اگر افزون‌بخشی خدا بر تو و رحمتش نبود، قطعاً گروهی از آنان عزم داشتند که گمراهت سازند؛ با اینکه جز خودشان را گمراه نمی‌کنند و هیچ‌گونه زیانی به تو نمی‌رسانند. ولی خدا کتاب و حکمت را بر تو فرو فرستاد و آنچه را نمی‌دانستی به تو آموخت. و همواره افزون‌بخشی خدا بر تو سترگ است.

«همّ» به‌معنی «عزم داشتن» است.

لَا خَيْرَ فِي كَثِيرٍ مِنْ نَجْوَاهُمْ إِلَّا مَنْ أَمَرَ بِصَدَقَةٍ أَوْ مَعْرُوفٍ أَوْ إِصْلَاحٍ بَيْنَ النَّاسِ وَمَنْ يَفْعَلْ ذَلِكَ ابْتِغَاءَ مَرْضَاتِ اللَّهِ فَسَوْفَ نُؤْتِيهِ أَجْرًا عَظِيمًا ﴿۱۱۴﴾
در بسیاری از سخنان درگوشی آنها خیری نیست، مگر کسی که به بخششی صادقانه یا کاری پسندیده یا آشتی دادن میان مردم فرمان دهد. و هر کس برای طلب خشنودی خدا چنان کند، به او پاداشی سترگ خواهیم داد.

«نجوا» به‌معنی «گفتگوی خصوصی و سرّی» است که در تعابیر رایج به آن «سخن درگوشی یا پچ‌پچ» می‌گویند.
توضیح معنای «معروف» در ترجمهٔ آیهٔ ۱۷۸ سوره بقره گذشت.

وَمَنْ يُشَاقِقِ الرَّسُولَ مِنْ بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُ الْهُدَى وَيَتَّبِعْ غَيْرَ سَبِيلِ الْمُؤْمِنِينَ نُوَلِّهِ مَا تَوَلَّى وَنُصْلِهِ جَهَنَّمَ وَسَاءَتْ مَصِيرًا ﴿۱۱۵﴾
و هر کس پس از آنکه هدایت برایش آشکار گردد، راه اختلاف و جدایی از این فرستاده را در پیش گیرد و غیر راه مؤمنان را پیروی کند، رویش را به‌ آنچه بدان رویگردان شود بگردانیم و در معرض دوزخ قرارش دهیم که بد سرانجامی است.

«شقاق» به‌معنی «شکاف و جدایی» است و وقتی به باب مفاعله رود بر استمرار در جدایی و اختلاف دلالت می‌کند.
«الرسول» به‌معنی «فرستاده» است و نه «پیامبر» و با توجه به داشتن الف و لام تعریف، منظور از آن، این فرستادهٔ خاص خداست.
معنای «تولّی» در ترجمهٔ آیهٔ ۲۰۵ سورهٔ بقره بیان شد. تعبیر «نولّه» نیز باید هماهنگ با مفهوم «ولّاهم» در آیهٔ ۱۴۲ سورهٔ بقره ترجمه شود.
در ترجمهٔ آیهٔ ۱۰ همین سوره معنای مادهٔ «صلي» بیان شد.

إِنَّ اللَّهَ لَا يَغْفِرُ أَنْ يُشْرَكَ بِهِ وَيَغْفِرُ مَا دُونَ ذَلِكَ لِمَنْ يَشَاءُ وَمَنْ يُشْرِكْ بِاللَّهِ فَقَدْ ضَلَّ ضَلَالًا بَعِيدًا ﴿۱۱۶﴾
به‌راستی خدا اینکه برای او شریک قرار داده شود را نمی‌آمرزد، ولی جز آن را برای هر که بخواهد می‌آمرزد. و هر کس برای خدا شریکی قرار دهد، قطعاً به گمراهی دور و درازی دچار شده است.

این ترجمه با نقد و نظر شما اصلاح و ویرایش خواهد شد.

#ترجمه_گروهی_قرآن

@hamidhossaini
مشاهده در Telegramقرآن۴:۱۱۱–۱۱۶

امتحان کنید

راهنما

  • نوشتن اعراب لازم نیست: «الرحمن» واژهٔ «ٱلرَّحْمَٰنِ» را پیدا می‌کند.
  • ی و ک عربی و فارسی و نیم‌فاصله یکسان در نظر گرفته می‌شوند.
  • برای عبارت دقیق، آن را در گیومه بگذارید.
  • برای رفتن به یک آیه بنویسید ۲:۲۵۵ یا «بقره ۲۵۵».