ترجمهٔ پیشنهادی آیات ۱۷۷ تا ۱۷۹ سورهٔ بقره
ليْسَ الْبِرَّ أَنْ تُوَلُّوا وُجُوهَكُمْ قِبَلَ الْمَشْرِقِ وَالْمَغْرِبِ وَلَكِنَّ الْبِرَّ مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَالْمَلَائِكَةِ وَالْكِتَابِ وَالنَّبِيِّينَ وَآتَى الْمَالَ عَلَى حُبِّهِ ذَوِي الْقُرْبَى وَالْيَتَامَى وَالْمَسَاكِينَ وَابْنَ السَّبِيلِ وَالسَّائِلِينَ وَفِي الرِّقَابِ وَأَقَامَ الصَّلَاةَ وَآتَى الزَّكَاةَ وَالْمُوفُونَ بِعَهْدِهِمْ إِذَا عَاهَدُوا وَالصَّابِرِينَ فِي الْبَأْسَاءِ وَالضَّرَّاءِ وَحِينَ الْبَأْسِ أُولَئِكَ الَّذِينَ صَدَقُوا وَأُولَئِكَ هُمُ الْمُتَّقُونَ ﴿۱۷۷﴾
نیکی به این نیست که روی خود را به سمت مشرق و مغرب بگردانید، بلکه نیکی این است که کسی به خدا و روز واپسین و فرشتگان و کتاب و پیامبران ایمان آورد و با وجود دوست داشتن مال، آن را به نزدیکان و یتیمان و بینوایان و در راه مانده و گدایان و به‌خاطر بردگان بدهد و نماز را برپا دارد و زکات را بپردازد و آنها که وقتی پیمانی می‌بندند به‌صورت کامل به پیمانشان عمل می‌کنند و شکیبایان در سختی و خسارتزدگی و هنگامهٔ کارزار؛ آنان کسانی‌اند که صداقت داشته و آنان‌اند که پرواپیشگان‌اند.
توضیح مربوط به «مسکین» در ترجمهٔ آیهٔ ۸۳ این سوره گذشت.
«الموفون» از مادهٔ «وفی» به‌معنی «کامل و تمام انجام دادن تعهدات» است.
«بأساء» از مادهٔ «بأس» به‌معنی «قرار گرفتن در ناملایمات شدید» است و اگر به‌صورت «بؤس» به‌کار رود معنای «گرفتاری» و اگر به‌صورت «بأس» به‌کار رود معنای «سختی» را می‌رساند و به‌معنای «سختی هنگام جنگ» نیز به‌کار می‌رود.
«ضراء» به‌معنی «شرایط تحمل ضرر و زیان» است که در تعابیر رایج فارسی از آن با «خسارتزدگی» یاد می‌شود.
اگرچه معمولاً «صادق» را «راستگو» ترجمه می‌کنند، ولی وقتی دربارهٔ رفتارهای صادقانه به‌کار رود بهتر است با همان تعبیر «صداقت» بیان شود.
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْقِصَاصُ فِي الْقَتْلَى الْحُرُّ بِالْحُرِّ وَالْعَبْدُ بِالْعَبْدِ وَالْأُنْثَى بِالْأُنْثَى فَمَنْ عُفِيَ لَهُ مِنْ أَخِيهِ شَيْءٌ فَاتِّبَاعٌ بِالْمَعْرُوفِ وَأَدَاءٌ إِلَيْهِ بِإِحْسَانٍ ذَلِكَ تَخْفِيفٌ مِنْ رَبِّكُمْ وَرَحْمَةٌ فَمَنِ اعْتَدَى بَعْدَ ذَلِكَ فَلَهُ عَذَابٌ أَلِيمٌ ﴿۱۷۸﴾
ای کسانی که ایمان آورده‌اید دربارهٔ کشته‌شدگان، قصاص بر شما مقرر شده است؛ آزاد در برابر آزاد و برده در برابر برده و زن در برابر زن، ولی اگر کسی از جانب برادرش چیزی بر او بخشوده شود باید بر اساس عرف، پیگیری شود و همراه با نیکوکاری تحویل او گردد. این تخفیف و رحمتی است از جانب خداوندگارتان؛ اما آن کس که پس از آن زیاده‌خواهی کند عذابی دردناک خواهد داشت.
«کتب» به‌معنی «ثبت و مقرر کردن» است.
با توجه به مجهول بودن «عفي» باید این مفهوم در ترجمه حفظ شود.
«معروف» به‌معنی «شناخته‌شده» و «چیزی که وجدان بشری آن را می‌شناسد و می‌پسندد» است و برای بیان این مفهوم در زبان متداول فارسی از تعابیری چون «پسندیده»، «عرف» و «متعارف» استفاده می‌شود.
«اداء» به‌معنی «تحویل و پرداخت آنچه بر گردن است» به‌کار می‌رود.
واژه‌های «تخفیف» و «رحمت» خودشان در فارسی بیش از معادلشان کاربرد دارد.
ولَكُمْ فِي الْقِصَاصِ حَيَاةٌ يَا أُولِي الْأَلْبَابِ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ ﴿۱۷۹﴾
و ای صاحب‌دلان شما را در قصاص زندگانی است؛ باشد که پروا کنید.
«لبّ» به‌معنی «عقل» یا «خرد» نیست، بلکه به‌معنای «مغز خالص» است و منظور از آن در قرآن، «حقیقت خالص و بدون آلودگی وجود انسان که درست و غلط را تشخیص می‌دهد» است؛ لذا ترجمهٔ «اولوالالباب» به «صاحب‌دلان» دقیق‌تر از «خردمندان» به‌نظر می‌رسد.
این ترجمه با نقد و نظر شما اصلاح و ویرایش خواهد شد.
#ترجمه_گروهی_قرآن
@hamidhossaini
ليْسَ الْبِرَّ أَنْ تُوَلُّوا وُجُوهَكُمْ قِبَلَ الْمَشْرِقِ وَالْمَغْرِبِ وَلَكِنَّ الْبِرَّ مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَالْمَلَائِكَةِ وَالْكِتَابِ وَالنَّبِيِّينَ وَآتَى الْمَالَ عَلَى حُبِّهِ ذَوِي الْقُرْبَى وَالْيَتَامَى وَالْمَسَاكِينَ وَابْنَ السَّبِيلِ وَالسَّائِلِينَ وَفِي الرِّقَابِ وَأَقَامَ الصَّلَاةَ وَآتَى الزَّكَاةَ وَالْمُوفُونَ بِعَهْدِهِمْ إِذَا عَاهَدُوا وَالصَّابِرِينَ فِي الْبَأْسَاءِ وَالضَّرَّاءِ وَحِينَ الْبَأْسِ أُولَئِكَ الَّذِينَ صَدَقُوا وَأُولَئِكَ هُمُ الْمُتَّقُونَ ﴿۱۷۷﴾
نیکی به این نیست که روی خود را به سمت مشرق و مغرب بگردانید، بلکه نیکی این است که کسی به خدا و روز واپسین و فرشتگان و کتاب و پیامبران ایمان آورد و با وجود دوست داشتن مال، آن را به نزدیکان و یتیمان و بینوایان و در راه مانده و گدایان و به‌خاطر بردگان بدهد و نماز را برپا دارد و زکات را بپردازد و آنها که وقتی پیمانی می‌بندند به‌صورت کامل به پیمانشان عمل می‌کنند و شکیبایان در سختی و خسارتزدگی و هنگامهٔ کارزار؛ آنان کسانی‌اند که صداقت داشته و آنان‌اند که پرواپیشگان‌اند.
توضیح مربوط به «مسکین» در ترجمهٔ آیهٔ ۸۳ این سوره گذشت.
«الموفون» از مادهٔ «وفی» به‌معنی «کامل و تمام انجام دادن تعهدات» است.
«بأساء» از مادهٔ «بأس» به‌معنی «قرار گرفتن در ناملایمات شدید» است و اگر به‌صورت «بؤس» به‌کار رود معنای «گرفتاری» و اگر به‌صورت «بأس» به‌کار رود معنای «سختی» را می‌رساند و به‌معنای «سختی هنگام جنگ» نیز به‌کار می‌رود.
«ضراء» به‌معنی «شرایط تحمل ضرر و زیان» است که در تعابیر رایج فارسی از آن با «خسارتزدگی» یاد می‌شود.
اگرچه معمولاً «صادق» را «راستگو» ترجمه می‌کنند، ولی وقتی دربارهٔ رفتارهای صادقانه به‌کار رود بهتر است با همان تعبیر «صداقت» بیان شود.
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْقِصَاصُ فِي الْقَتْلَى الْحُرُّ بِالْحُرِّ وَالْعَبْدُ بِالْعَبْدِ وَالْأُنْثَى بِالْأُنْثَى فَمَنْ عُفِيَ لَهُ مِنْ أَخِيهِ شَيْءٌ فَاتِّبَاعٌ بِالْمَعْرُوفِ وَأَدَاءٌ إِلَيْهِ بِإِحْسَانٍ ذَلِكَ تَخْفِيفٌ مِنْ رَبِّكُمْ وَرَحْمَةٌ فَمَنِ اعْتَدَى بَعْدَ ذَلِكَ فَلَهُ عَذَابٌ أَلِيمٌ ﴿۱۷۸﴾
ای کسانی که ایمان آورده‌اید دربارهٔ کشته‌شدگان، قصاص بر شما مقرر شده است؛ آزاد در برابر آزاد و برده در برابر برده و زن در برابر زن، ولی اگر کسی از جانب برادرش چیزی بر او بخشوده شود باید بر اساس عرف، پیگیری شود و همراه با نیکوکاری تحویل او گردد. این تخفیف و رحمتی است از جانب خداوندگارتان؛ اما آن کس که پس از آن زیاده‌خواهی کند عذابی دردناک خواهد داشت.
«کتب» به‌معنی «ثبت و مقرر کردن» است.
با توجه به مجهول بودن «عفي» باید این مفهوم در ترجمه حفظ شود.
«معروف» به‌معنی «شناخته‌شده» و «چیزی که وجدان بشری آن را می‌شناسد و می‌پسندد» است و برای بیان این مفهوم در زبان متداول فارسی از تعابیری چون «پسندیده»، «عرف» و «متعارف» استفاده می‌شود.
«اداء» به‌معنی «تحویل و پرداخت آنچه بر گردن است» به‌کار می‌رود.
واژه‌های «تخفیف» و «رحمت» خودشان در فارسی بیش از معادلشان کاربرد دارد.
ولَكُمْ فِي الْقِصَاصِ حَيَاةٌ يَا أُولِي الْأَلْبَابِ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ ﴿۱۷۹﴾
و ای صاحب‌دلان شما را در قصاص زندگانی است؛ باشد که پروا کنید.
«لبّ» به‌معنی «عقل» یا «خرد» نیست، بلکه به‌معنای «مغز خالص» است و منظور از آن در قرآن، «حقیقت خالص و بدون آلودگی وجود انسان که درست و غلط را تشخیص می‌دهد» است؛ لذا ترجمهٔ «اولوالالباب» به «صاحب‌دلان» دقیق‌تر از «خردمندان» به‌نظر می‌رسد.
این ترجمه با نقد و نظر شما اصلاح و ویرایش خواهد شد.
#ترجمه_گروهی_قرآن
@hamidhossaini