یادداشت‌ها#۲۴۹۰

ترجمهٔ پیشنهادی آیات ۱۵۵ تا ۱۶۰ سورهٔ آل‌عمران

إِنَّ الَّذِينَ تَوَلَّوْا مِنْكُمْ يَوْمَ الْتَقَى الْجَمْعَانِ إِنَّمَا اسْتَزَلَّهُمُ الشَّيْطَانُ بِبَعْضِ مَا كَسَبُوا وَلَقَدْ عَفَا اللَّهُ عَنْهُمْ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ حَلِيمٌ ﴿۱۵۵﴾
آن کسانی از شما که در روز رویارویی دو جمعیت در پی کار خود رویگردان شدند، قطعاً جز این نبود که شیطان آنها را به‌خاطر برخی از آنچه به‌دست آورده‌ بودند به لغزش وا داشت و البته خدا از آنان در گذشت که به‌راستی خدا آمرزنده و بردبار است.

توضیح معنای «تولّي» در ترجمهٔ آیهٔ ۸۳ سورهٔ بقره گذشت.

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَكُونُوا كَالَّذِينَ كَفَرُوا وَقَالُوا لِإِخْوَانِهِمْ إِذَا ضَرَبُوا فِي الْأَرْضِ أَوْ كَانُوا غُزًّى لَوْ كَانُوا عِنْدَنَا مَا مَاتُوا وَمَا قُتِلُوا لِيَجْعَلَ اللَّهُ ذَلِكَ حَسْرَةً فِي قُلُوبِهِمْ وَاللَّهُ يُحْيِي وَيُمِيتُ وَاللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ ﴿۱۵۶﴾
ای کسانی که ایمان آورده‌اید همچون کسانی نباشید که حق‌پوشی کردند و دربارهٔ برادرانشان هنگامی که در زمین گام زدند یا رزمنده بودند گفتند: «اگر نزد ما می‌بودند، نمی‌مردند و کشته نمی‌شدند» تا خدا آن را افسوسی در دل‌هایشان قرار دهد؛ در حالی که خدا زنده می‌کند و می‌میراند و خدا به آنچه می‌کنید بیناست.

توضیح معنای «ضرب في الأرض» در ترجمهٔ آیهٔ ۲۷۳ سورهٔ بقره گذشت.
«غزّی» جمع «غازي» به‌معنی «مطالبه‌گر» است که رایج‌ترین کاربرد و مصداقش کسی است که به قصد مطالبه از دشمنان وارد میدان جنگ می‌شود.

وَلَئِنْ قُتِلْتُمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ أَوْ مُتُّمْ لَمَغْفِرَةٌ مِنَ اللَّهِ وَرَحْمَةٌ خَيْرٌ مِمَّا يَجْمَعُونَ ﴿۱۵۷﴾
و البته اگر در راه خدا کشته شوید یا بمیرید قطعاً آمرزش و رحمتی از جانب خدا از آنچه آنها می‌اندوزند بهتر است.

اگرچه می‌توان از واژه‌هایی چون «مهر» به‌عنوان معادل «رحمت» استفاده کرد، ولی خود این کلمه در فارسی کاربرد بیشتری دارد.

وَلَئِنْ مُتُّمْ أَوْ قُتِلْتُمْ لَإِلَى اللَّهِ تُحْشَرُونَ ﴿۱۵۸﴾
و البته اگر بمیرید یا کشته شوید قطعاً به‌سوی خدا برانگیخته و گرد آورده خواهید شد.

در ترجمهٔ آیهٔ ۲۰۳ سورهٔ بقره معنای مادهٔ «حشر» توضیح داده شد.

فَبِمَا رَحْمَةٍ مِنَ اللَّهِ لِنْتَ لَهُمْ وَلَوْ كُنْتَ فَظًّا غَلِيظَ الْقَلْبِ لَانْفَضُّوا مِنْ حَوْلِكَ فَاعْفُ عَنْهُمْ وَاسْتَغْفِرْ لَهُمْ وَشَاوِرْهُمْ فِي الْأَمْرِ فَإِذَا عَزَمْتَ فَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُتَوَكِّلِينَ ﴿۱۵۹﴾
پس بر اثر رحمتی از جانب خدا با آنها نرمخو شدی و اگر تندخویی سختدل بودی قطعاً از گِردت پراکنده می‌شدند. پس از آنها در گذر و برایشان آمرزش بخواه و در کار با آنها مشورت کن؛ و چون به تصمیم رسیدی بر خدا اعتماد و تکیه کن که خدا توکل‌کنندگان را دوست دارد.

«لین» به‌معنی «نرمی» و «فظ» نقطهٔ مقابل آن و به‌معنی «خشونت» است.
در ترجمهٔ آیهٔ ۱۲۲ همین سوره معنای «توکل» توضیح داده شد.

إِنْ يَنْصُرْكُمُ اللَّهُ فَلَا غَالِبَ لَكُمْ وَإِنْ يَخْذُلْكُمْ فَمَنْ ذَا الَّذِي يَنْصُرُكُمْ مِنْ بَعْدِهِ وَعَلَى اللَّهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُؤْمِنُونَ ﴿۱۶۰﴾
اگر خدا از شما حمایت کند، هیچ‌کس بر شما فائق نخواهد آمد؛ و اگر فرو بگذاردتان، چه کسی پس از او حمایتتان خواهد کرد؟ و مؤمنان باید بر خدا اعتماد و تکیه کنند.

توضیح معنای مادهٔ «نصر» در ترجمهٔ آیهٔ ۱۳ همین سوره گذشت.
مادهٔ «غلب» به‌معنی «برتری قدرتمندانه» است که در تعابیر رایج به آن «فائق آمدن» گفته می‌شود. با توجه به اینکه در فارسی، این مفهوم به‌صورت اسم فاعل به‌کار نمی‌رود، ناچاریم ترجمهٔ آن را در قالب فعل بیان کنیم.
«خذلان» به‌معنی «رها کردن و فرو گذاشتن در شرایط نیاز به یاری» است.

این ترجمه با نقد و نظر شما اصلاح و ویرایش خواهد شد.

#ترجمه_گروهی_قرآن

@hamidhossaini
مشاهده در Telegramقرآن۳:۱۵۵–۱۶۰

امتحان کنید

راهنما

  • نوشتن اعراب لازم نیست: «الرحمن» واژهٔ «ٱلرَّحْمَٰنِ» را پیدا می‌کند.
  • ی و ک عربی و فارسی و نیم‌فاصله یکسان در نظر گرفته می‌شوند.
  • برای عبارت دقیق، آن را در گیومه بگذارید.
  • برای رفتن به یک آیه بنویسید ۲:۲۵۵ یا «بقره ۲۵۵».