یادداشت‌ها#۲۴۶۷

۲٫۶ هزار بازدید
بهانه‌هایی برای محرومیّت از نماز

کسی که به معنویت پشت ‌کرده‌ و ذهن و دلش را در زندان مادیات محصور ساخته باشد، دلیلی نمی‌بیند نماز بخواند؛ همان‌گونه که ضرورتی برای کمک به تهیدستان احساس نمی‌‌کند. اما اگر کسی به خدا باور داشت و اهل نیکوکاری بود و با این حال نماز نخواند، حتماً دلیل خاصی برای این انتخابش دارد.

اگرچه دلایل کسانی که نماز نمی‌خوانند متفاوت است، اما قرآن که بر اقامهٔ نماز اصرار ورزیده و از هیچ نکته‌ای در بیان مقاصدش فروگذار نکرده، برای همهٔ این توجیه‌ها پاسخ و راه حل ارائه داده است. به‌عنوان نمونه:

برخی می‌گویند خدا بزرگ‌تر از آن است که به نماز امثال ما نیاز داشته باشد یا از تشکر کردن کسی سود و لذت ببرد.
اما قرآن می‌گوید این شمایید که به خدا نیاز دارید و او غنی مطلقی است که از سر مهربانی بندگانش را فرا می‌خواند تا از رحمتش بهره‌مند شوند و با قدرشناسی و رشد اخلاقی، خودشان سود بیشتری ببرند.

گروهی دیگر معتقدند عبادت به‌جز خدمت خلق نیست و شکر نعمت‌های خدا استفادهٔ درست از آن و رسیدگی به نیازمندان است، نه خم و راست شدن و گفتن چند جملهٔ خاص.
ولی خدا با آنکه نماز بدون نیکوکاری را محکوم می‌کند، از آنجا که انسان را به‌خوبی می‌شناسد و از تله‌ها و محدودیت‌های روانی او آگاه است؛ یاری گرفتن از نماز را برای دور ماندن از زشتی‌ها و تشخیص گمراهی‌هایی که نیکو پنداشته می‌شود، ضروری می‌داند.

دسته‌ای دیگر می‌گویند ما همیشه به یاد خداییم، ولی با روش و بیان خودمان از او تشکر می‌کنیم.
اما قرآن علاوه بر یاد خدا در هر حال، پایبندی به برنامه‌ای زمان‌بندی شده را نیز لازم می‌داند و با انتقاد از برخی نمازهای مبتذل و بی‌محتوا، تلویحاً نشان می‌دهد پایبند نبودن به چارچوب‌های مطمئن می‌تواند از جایی سر در بیاورد که فکرش را هم نمی‌کنیم.

استدلال دیگری که برای توجیه بی‌نمازی بیان می‌شود، عملکرد بد برخی نمازخوان‌ها و رفتارهای زشتی است که به اسم دین و ترویج نماز انجام می‌گیرد و افراد را دلزده می‌کند.
این در حالی است که استفادهٔ نادرست یک عدّه از موضوعی ارزشمند، توجیه عاقلانه‌ای برای محروم ساختن خود نیست و قرآن ضمن تقبیح دینداری‌های زشت، چنین عذری را نمی‌پذیرد و به بهانه‌جویان گوشزد می‌کند که رفتار بد دیگران، جلوی آنها را برای خوب بودن نگرفته است.

برای مشاهدهٔ مستندات قرآنی، روی متون آبی‌رنگ کلیک کنید.

#نماز ۴

@hamidhossaini
مشاهده در Telegram

امتحان کنید

راهنما

  • نوشتن اعراب لازم نیست: «الرحمن» واژهٔ «ٱلرَّحْمَٰنِ» را پیدا می‌کند.
  • ی و ک عربی و فارسی و نیم‌فاصله یکسان در نظر گرفته می‌شوند.
  • برای عبارت دقیق، آن را در گیومه بگذارید.
  • برای رفتن به یک آیه بنویسید ۲:۲۵۵ یا «بقره ۲۵۵».