یادداشت‌ها#۲۴۵۹

ترجمهٔ پیشنهادی آیات ۱۱۰ تا ۱۱۵ سورهٔ آل‌عمران

كُنْتُمْ خَيْرَ أُمَّةٍ أُخْرِجَتْ لِلنَّاسِ تَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَتَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَتُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَلَوْ آمَنَ أَهْلُ الْكِتَابِ لَكَانَ خَيْرًا لَهُمْ مِنْهُمُ الْمُؤْمِنُونَ وَأَكْثَرُهُمُ الْفَاسِقُونَ ﴿۱۱۰﴾
شما بهترین امتی بودید که برای مردم پدیدار شده است؛ به پسند عرف فرمان می‌دهید و از ناپسند باز می‌دارید و به خدا ایمان دارید. و اگر اهل کتاب ایمان آورده بودند قطعاً برایشان بهتر بود. برخی از آنها مؤمن‌اند، ولی بیشترشان نابه‌کارند.

توضیح معنای «اُمّة» در ترجمهٔ آیهٔ ۱۰۴ همین سوره گذشت.
توضیح معنای «معروف» در ترجمهٔ آیهٔ ۱۷۸ سوره بقره گذشت.
توضیح معنای «فاسق» در ترجمهٔ آیهٔ ۲۶ سورهٔ بقره گذشت.

لَنْ يَضُرُّوكُمْ إِلَّا أَذًى وَإِنْ يُقَاتِلُوكُمْ يُوَلُّوكُمُ الْأَدْبَارَ ثُمَّ لَا يُنْصَرُونَ ﴿۱۱۱﴾
جز در حد آزار دادنی، زیانی به شما نخواهند رساند. و اگر با شما بجنگند به شما پشت می‌کنند و آن‌گاه حمایت نخواهند شد.

«اذی» مصدر و به‌معنی «آزار دادن» است و صفت «اندک» که در اغلب ترجمه‌ها برای آن ذکر شده، در متن آیه وجود ندارد و نکره آمدن این واژه می‌تواند به نکات دیگری غیر از کم بودن نیز اشاره داشته باشد.
توضیح معنای مادهٔ «نصر» در ترجمهٔ آیهٔ ۱۳ همین سوره گذشت.

ضُرِبَتْ عَلَيْهِمُ الذِّلَّةُ أَيْنَ مَا ثُقِفُوا إِلَّا بِحَبْلٍ مِنَ اللَّهِ وَحَبْلٍ مِنَ النَّاسِ وَبَاءُوا بِغَضَبٍ مِنَ اللَّهِ وَضُرِبَتْ عَلَيْهِمُ الْمَسْكَنَةُ ذَلِكَ بِأَنَّهُمْ كَانُوا يَكْفُرُونَ بِآيَاتِ اللَّهِ وَيَقْتُلُونَ الْأَنْبِيَاءَ بِغَيْرِ حَقٍّ ذَلِكَ بِمَا عَصَوْا وَكَانُوا يَعْتَدُونَ ﴿۱۱۲﴾
هر جا شناسایی شوند، برایشان خواری رقم خورده است؛ مگر با ریسمانی از جانب خدا و ریسمانی از جانب مردم. و به خشمی از جانب خدا در افتادند و برایشان درماندگی رقم خورد. این از آن‌رو بود که دربارهٔ نشانه‌های خدا حق‌پوشی می‌کردند و پیامبران را به‌ناحق می‌کشتند، و این به‌خاطر آن بود که نافرمانی کردند و اهل تجاوز به حقوق دیگران بودند.

توضیح تعبیر «ضربت علیهم» و معنای مادهٔ «بوء» و «اعتداء» در ترجمهٔ آیهٔ ۶۱ سورهٔ بقره گذشت.
معنای مادهٔ «ثقف» در ترجمهٔ آیهٔ ۱۹۱ سورهٔ بقره توضیح داده شد.

لَيْسُوا سَوَاءً مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ أُمَّةٌ قَائِمَةٌ يَتْلُونَ آيَاتِ اللَّهِ آنَاءَ اللَّيْلِ وَهُمْ يَسْجُدُونَ ﴿۱۱۳﴾
آنها یکسان نیستند؛ از اهل کتاب گروهی ویژه‌اند که برخاسته و در حالی که سجده می‌کنند، ساعات شب را به تلاوت نشانه‌های خدا می‌پردازند.

«قائم» ویژگی «برخاستن و قیام کردن» را می‌رساند و اگرچه از نظر مفهومی علاوه بر برخاستن برای عبادت، قیام به حق و درستکاری را هم شامل می‌شود، ولی دلیلی برای افزوده‌های اغلب مترجمان در این بخش وجود ندارد.
«آناء»‌ جمع «أنی» به‌معنی «سررسید زمان» است که در تعابیر متداول به آن «لحظه» یا «ساعت» گفته می‌شود.

يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَيَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَيُسَارِعُونَ فِي الْخَيْرَاتِ وَأُولَئِكَ مِنَ الصَّالِحِينَ ﴿۱۱۴﴾
به خدا و روز واپسین ایمان دارند و به پسند عرف فرمان می‌دهند و از ناپسند باز می‌دارند و همواره در خوبی‌ها شتاب می‌کنند. و ایشان از شایستگان‌اند.

باب مفاعله در «سارعوا» بیانگر استمرار در «شتاب» است.

وَمَا يَفْعَلُوا مِنْ خَيْرٍ فَلَنْ يُكْفَرُوهُ وَاللَّهُ عَلِيمٌ بِالْمُتَّقِينَ ﴿۱۱۵﴾
و هیچ‌یک از خوبی‌هایی که انجام داده‌اند نادیده گرفته نخواهد شد؛ و خدا به پرواپیشگان داناست.

«اکفار» از مادهٔ «کفر» در باب افعال به‌معنی «پوشاندن، رد کردن و بی‌اعتنایی کردن» است.

این ترجمه با نقد و نظر شما اصلاح و ویرایش خواهد شد.

#ترجمه_گروهی_قرآن

@hamidhossaini
مشاهده در Telegramقرآن۳:۱۱۰–۱۱۵

امتحان کنید

راهنما

  • نوشتن اعراب لازم نیست: «الرحمن» واژهٔ «ٱلرَّحْمَٰنِ» را پیدا می‌کند.
  • ی و ک عربی و فارسی و نیم‌فاصله یکسان در نظر گرفته می‌شوند.
  • برای عبارت دقیق، آن را در گیومه بگذارید.
  • برای رفتن به یک آیه بنویسید ۲:۲۵۵ یا «بقره ۲۵۵».