یادداشت‌ها#۲۴۵۰

ترجمهٔ پیشنهادی آیات ۱۰۰ تا ۱۰۴ سورهٔ آل‌عمران

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنْ تُطِيعُوا فَرِيقًا مِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ يَرُدُّوكُمْ بَعْدَ إِيمَانِكُمْ كَافِرِينَ ﴿۱۰۰﴾
ای کسانی که ایمان آورده‌اید، اگر دسته‌ای از کسانی که به آنها کتاب داده شده است را فرمان برید شما را پس از ایمان آوردنتان به حالت حق‌‌پوشی باز می‌گردانند.

«کافرین» حال از «کُم» و بیانگر حالتی است که پس از بازگردانده شدن پیدا می‌شود.

وَكَيْفَ تَكْفُرُونَ وَأَنْتُمْ تُتْلَى عَلَيْكُمْ آيَاتُ اللَّهِ وَفِيكُمْ رَسُولُهُ وَمَنْ يَعْتَصِمْ بِاللَّهِ فَقَدْ هُدِيَ إِلَى صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ ﴿۱۰۱﴾
و چگونه حق‌پوشی می‌کنید با آنکه شمایید که نشانه‌های خدا برایتان تلاوت می‌شود و فرستادهٔ او در میانتان است؟ و هر که خود را با خدا محفوظ دارد، قطعاً به راهی راست و استوار راهبری شده است.

«عصم» به‌معنی «حفظ کردن» و «اعتصام» به‌معنی «انتخاب و استفاده از چیزی برای محفوظ ماندن» است. محفوظ داشتن خود با خدا یعنی مراقبت از خود به‌وسیلهٔ فرمان بردن از خدا و قرار گرفتن در پناه او.
توضیح معنای «صراط مستقیم» در ترجمهٔ آیهٔ ششم سورهٔ حمد گذشت.

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ حَقَّ تُقَاتِهِ وَلَا تَمُوتُنَّ إِلَّا وَأَنْتُمْ مُسْلِمُونَ ﴿۱۰۲﴾
ای کسانی که ایمان آورده‌اید، آن‌گونه که سزاوار پروای از خداست از او پروا کنید و مبادا جز در حالی که تسلیم حق باشید بمیرید.

در ترجمهٔ آیهٔ ۱۹ همین سوره توضیح لازم دربارهٔ معنی «اسلام» ارائه شد.

وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِيعًا وَلَا تَفَرَّقُوا وَاذْكُرُوا نِعْمَتَ اللَّهِ عَلَيْكُمْ إِذْ كُنْتُمْ أَعْدَاءً فَأَلَّفَ بَيْنَ قُلُوبِكُمْ فَأَصْبَحْتُمْ بِنِعْمَتِهِ إِخْوَانًا وَكُنْتُمْ عَلَى شَفَا حُفْرَةٍ مِنَ النَّارِ فَأَنْقَذَكُمْ مِنْهَا كَذَلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمْ آيَاتِهِ لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُونَ ﴿۱۰۳﴾
و همه با هم خود را با ریسمان خدا محفوظ دارید و از هم جدا نشوید. و نعمتی را که خدا به شما بخشید به یاد آرید: هنگامی که با هم دشمن بودید، ولی میان دل‌هایتان پیوند بر قرار کرد و به لطف او با هم برادر شدید و بر لبهٔ پرتگاه گودالی از آتش بودید، ولی شما را از آن نجات داد. خدا همان‌گونه نشانه‌هایش را برایتان روشن می‌سازد؛ باشد که راه یابید.

با توجه به توضیحی که در آیهٔ ۱۰۱ ارائه شد، ترجمهٔ رایج «چنگ زدن» برای واژهٔ «اعتصام» چندان دقیق به‌نظر نمی‌رسد و نکتهٔ اصلی آن یعنی «پناه گرفتن و محفوظ ماندن» را بیان نمی‌کند.
«جمیعاً» برای تأکید بر «با هم بودن» است و «تفرّق» از مادهٔ «فرق» به‌معنی «فاصله افتادن» در نقطهٔ مقابل آن قرار دارد؛ لذا باید «از هم جدا شدن» ترجمه شود.
در ترجمهٔ آیهٔ ششم سورهٔ حمد دربارهٔ کنار هم آمدن «نعمت» و «علیکم» توضیح داده شد.
مادهٔ «ألف» به‌معنی «کنار هم قرار گرفتن و اجتماع همراه با ملایمت و دوستی» است.
«شفا» به‌معنی «آخرین نقطه مشرف بر سقوط و گرفتاری» است که در فارسی به آن «لبهٔ پرتگاه» گفته می‌شود.

وَلْتَكُنْ مِنْكُمْ أُمَّةٌ يَدْعُونَ إِلَى الْخَيْرِ وَيَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَأُولَئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ ﴿۱۰۴﴾
و باید گروهی ویژه از شما باشند که به خوبی دعوت می‌کنند و به پسند عرف فرمان می‌دهند و از ناپسند باز می‌دارند و هم‌ ایشان‌اند رستگاران.

مادهٔ «أمم» در اصل به‌معنی «قصد و توجه» است و «أمّة» به «گروهی که برجستگی و ویژگی خاصی دارد که جلب توجه می‌کند» گفته می‌شود.
توضیح معنای «معروف» در ترجمهٔ آیهٔ ۱۷۸ سورهٔ بقره گذشت.
«منکر» در اصل به‌معنی «ناشناخته و مبهم» است و برای کار زشت نیز از آن جهت که در وجدان بشری به خوبی شناخته و پسندیده نمی‌شود به‌کار می‌رود.

این ترجمه با نقد و نظر شما اصلاح و ویرایش خواهد شد.

#ترجمه_گروهی_قرآن

@hamidhossaini
مشاهده در Telegramقرآن۳:۱۰۰–۱۰۴

امتحان کنید

راهنما

  • نوشتن اعراب لازم نیست: «الرحمن» واژهٔ «ٱلرَّحْمَٰنِ» را پیدا می‌کند.
  • ی و ک عربی و فارسی و نیم‌فاصله یکسان در نظر گرفته می‌شوند.
  • برای عبارت دقیق، آن را در گیومه بگذارید.
  • برای رفتن به یک آیه بنویسید ۲:۲۵۵ یا «بقره ۲۵۵».