یادداشت‌ها#۲۳۳۷

ترجمهٔ پیشنهادی آیات ۲۶۶ تا ۲۶۹ سورهٔ بقره

أَيَوَدُّ أَحَدُكُمْ أَنْ تَكُونَ لَهُ جَنَّةٌ مِنْ نَخِيلٍ وَأَعْنَابٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ لَهُ فِيهَا مِنْ كُلِّ الثَّمَرَاتِ وَأَصَابَهُ الْكِبَرُ وَلَهُ ذُرِّيَّةٌ ضُعَفَاءُ فَأَصَابَهَا إِعْصَارٌ فِيهِ نَارٌ فَاحْتَرَقَتْ كَذَلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمُ الْآيَاتِ لَعَلَّكُمْ تَتَفَكَّرُونَ ﴿۲۶۶﴾
آیا یکی از شما دوست دارد در حالی که دچار پیری شده و دودمانی ناتوان دارد، باغی از درختان خرما و انگور داشته باشد که جوی‌ها از زیرش روان و در آن از همهٔ محصولات برخوردار است، ولی بادی گرم که آتشی در بر دارد بدان برخورد کند و آتش بگیرد؟ بدان‌سان خدا نشانه‌ها را برایتان روشن می‌سازد، باشد که اندیشه کنید.

«ثمرة» لزوماً به‌معنی «میوه» نیست، بلکه «هر نوع محصولی که از گیاهان می‌روید» را شامل می‌شود.
«الکِبَر» به‌معنی «بزرگسالی» است که با توجه به سیاق و کاربرد باید «پیری» ترجمه شود.
«اعصار» به «هر چیزی که فشار و تنگنا ایجاد کند» از قبیل باد، باران، گرما، سرما، سیل و ... گفته می‌شود و در اینجا با توجه به قرینهٔ احتراق، به‌معنی «باد گرم» یا «گرمای شدیدة است.

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَنْفِقُوا مِنْ طَيِّبَاتِ مَا كَسَبْتُمْ وَمِمَّا أَخْرَجْنَا لَكُمْ مِنَ الْأَرْضِ وَلَا تَيَمَّمُوا الْخَبِيثَ مِنْهُ تُنْفِقُونَ وَلَسْتُمْ بِآخِذِيهِ إِلَّا أَنْ تُغْمِضُوا فِيهِ وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ غَنِيٌّ حَمِيدٌ ﴿۲۶۷﴾
ای کسانی که ایمان آورده‌اید از چیزهای پاکیزه‌ای که به‌دست آورده‌اید و از آنچه برایتان از زمین بیرون آورده‌ایم انفاق کنید و به پلید رو نیاورید؛ از آن انفاق می‌کنید، در حالی که خودتان هم حاضر نیستید آن را بگیرید مگر اینکه به چشم حقارت در آن بنگرید. و بدانید که به‌راستی خدا بی‌نیاز و ستوده است.

«تیمم» از مادهٔ «یمم» که در اصل «أمم» بوده به‌معنی «قصد و رو کردن به چیزی» است. البته مادهٔ «أمم» بیانگر قصد و نیتی قوی‌تر و دوردست‌تر است و «یمم» به رو کردن به آنچه در دسترس است اشاره دارد.
«غمض» به‌معنی «اشاره و نگاه کردن به چیزی با قصد عیب‌جویی و تحقیر» است و ترجمهٔ مشهور و رایج آن به «چشم‌پوشی» درست نیست.

الشَّيْطَانُ يَعِدُكُمُ الْفَقْرَ وَيَأْمُرُكُمْ بِالْفَحْشَاءِ وَاللَّهُ يَعِدُكُمْ مَغْفِرَةً مِنْهُ وَفَضْلًا وَاللَّهُ وَاسِعٌ عَلِيمٌ ﴿۲۶۸﴾
شیطان به شما وعدهٔ فقر می‌دهد و به زشتی آشکار فرمانتان می‌دهد، ولی خدا به آمرزشی از جانب خود و بخششی افزون‌تر نویدتان می‌دهد و خدا در بر گیرنده‌ای داناست.

معنای «فحشاء» در ترجمهٔ آیهٔ ۱۶۹ این سوره گذشت.
معنای «فضل» در ترجمهٔ آیهٔ ۶۴ این سوره گذشت.
توضیح مفهوم «واسع» در ترجمهٔ آیهٔ ۱۱۵ این سوره گذشت.

يُؤْتِي الْحِكْمَةَ مَنْ يَشَاءُ وَمَنْ يُؤْتَ الْحِكْمَةَ فَقَدْ أُوتِيَ خَيْرًا كَثِيرًا وَمَا يَذَّكَّرُ إِلَّا أُولُو الْأَلْبَابِ ﴿۲۶۹﴾
به هر کس بخواهد حکمت عطا می‌کند و هر کس حکمتش دهند قطعاً خیر فراوانی به او داده‌اند و جز صاحب‌دلان توجه نمی‌کنند.

توضیح مفهوم و معادل «متذکّر شدن» در ترجمهٔ آیهٔ ۲۲۱ این سوره گذشت.
معنای «اولوا الالباب» در ترجمهٔ آیهٔ ۱۷۹ این سوره گذشت.

این ترجمه با نقد و نظر شما اصلاح و ویرایش خواهد شد.

#ترجمه_گروهی_قرآن

@hamidhossaini
مشاهده در Telegramقرآن۲:۲۶۶–۲۶۹

امتحان کنید

راهنما

  • نوشتن اعراب لازم نیست: «الرحمن» واژهٔ «ٱلرَّحْمَٰنِ» را پیدا می‌کند.
  • ی و ک عربی و فارسی و نیم‌فاصله یکسان در نظر گرفته می‌شوند.
  • برای عبارت دقیق، آن را در گیومه بگذارید.
  • برای رفتن به یک آیه بنویسید ۲:۲۵۵ یا «بقره ۲۵۵».