یادداشت‌ها#۲۲۹۲

ترجمهٔ پیشنهادی آیات ۲۲۰ تا ۲۲۴ سورهٔ بقره

في الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ وَيَسْأَلُونَكَ عَنِ الْيَتَامَى قُلْ إِصْلَاحٌ لَهُم خَيرٌ وَإِنْ تُخَالِطوهُمْ فَإِخوَانُكُمْ وَاللّهُ يَعْلَمُ الْمُفسِدَ مِنَ الْمُصلِحِ وَلَو شاءَ اللَّهُ لَأَعنَتَكُمْ إِنَّ اللَّهَ عَزيزٌ حَكيمٌ ﴿۲۲۰﴾
(تا اندیشه کنید) در دنیا و آخرت؛ و از تو دربارهٔ یتیمان می‌پرسند. بگو: «سامان بخشیدن امور آنها بهتر است. و اگر با آنها معاشرت داشته باشید که آنها برادران شمایند و خدا فسادکنندگان را از اصلاح‌کنندگان باز می‌شناسد. و اگر خدا می‌خواست شما را به زحمت می‌انداخت؛ به‌راستی که خدا عزّتمند و فرزانه است.

«مخالطه» به‌معنی «آمیختن با یکدیگر» است و وقتی دربارهٔ ارتباط با دیگران به‌کار رود به‌معنی «معاشرت و مراوده داشتن» است.
«عَنَت» به‌معنی «مشقّت همراه با اختلال» است که در تعابیر رایج فارسی به آن «به زحمت افتادن» گفته می‌شود.
توضیح «عزیز و حکیم» در ترجمهٔ آیهٔ ۲۰۹ این سوره گذشت.

ولا تَنكِحُوا المُشرِكَاتِ حَتّى يُؤمِنَّ وَلَأَمَةٌ مُؤمِنَةٌ خَيرٌ مِن مُشرِكَةٍ وَلَو أَعجَبَتْكُم وَلَا تُنكِحُوا الْمُشرِكينَ حَتّى يُؤمِنُوا وَلَعَبدٌ مُؤْمِنٌ خَيْرٌ مِن مُشرِكٍ وَلَو أعجَبَكُمْ أُولَئِكَ يَدعونَ إلى النّارِ وَاللّهُ يَدعو إِلَى الجَنَّةِ وَالمَغفِرَةِ بِإِذنِهِ وَيُبَيِّنُ آياتِهِ لِلنّاسِ لَعَلَّهُم يَتَذكّرون ﴿۲۲۱﴾
و زنان مشرک را به همسری نگیرید مگر وقتی که ایمان آورند، که کنیزی باایمان از زنی مشرک بهتر است، هر چند شما را به شگفت آورده باشد؛ و به مشرکان همسر ندهید مگر وقتی که ایمان آورند، که بنده‌ای باایمان بهتر از مردی مشرک است، هر چند شما را به شگفت آورده باشد. آنان به‌سوی آتش فرا می‌خوانند در حالی که خدا به اذن خودش به بهشت و آمرزش فرا می‌خواند و نشانه‌هایش را برای مردم روشن می‌سازد؛ باشد که توجه کنند.

«متذکّر» کسی است که چیزی را به او «تذکّر» داده‌اند تا «به یاد داشته باشد» و او آن را «به یاد دارد». در تعابیر رایج فارسی دربارهٔ چنین کسی می‌گویند: «حواسش را جمع کرد» یا «توجه کرد».

ويَسْأَلُونَكَ عَنِ الْمَحِيضِ قُلْ هُوَ أَذًى فَاعْتَزِلُوا النِّسَاءَ فِي المَحِيضِ وَلا تَقرَبُوهُنَّ حَتّى يَطهُرنَ فَإِذا تَطَهَّرنَ فَأتوهُنَّ مِنْ حَيْثُ أَمَرَكُمُ اللّهُ إنَّ اللّهَ يُحِبُّ التَّوّابينَ وَيُحِبُّ الْمُتَطَهِّرِينَ ﴿۲۲۲﴾
و از تو دربارهٔ عادت ماهیانه می‌پرسند. بگو: «آن ناراحتی و رنجی است»؛ پس در عادت ماهیانه از زنان کناره‌گیری کنید و به آنها نزدیک نشوید مگر وقتی که پاک شوند. پس چون غسل کردند، از همان‌جا که خدا به شما فرمان داده است به سراغ آنها بیایید. قطعاً خدا کسانی را که بسیار توبه‌ می‌کنند دوست دارد و پاکیزگان را دوست دارد.

«اذی» مصدر و به‌معنی «آزار دادن و احساس ناپسند و ناملایم» است که به آن «رنج و ناراحتی» گفته می‌شود.
«حیض» به‌معنی «جاری شدن مایعی از درون چیزی است» و به همین مناسبت به جاری شدن خون از رحم زنان نیز اطلاق می‌شود؛ ولی تعبیر رایج آن در زبان فارسی «عادت ماهیانه» است.
«تطهّروا» در باب تفعیل است و این باب بر اختیار کردن یک ماده دلالت می‌کند و چیزی بیش از پاک شدن را بیان می‌کند. لذا منظور از آن «پاکیزه کردن خود» است که اصطلاحاً به آن «غسل کردن» گفته می‌شود. آیهٔ ۶ سورهٔ مائده نیز این برداشت را تأیید می‌کند.

نساؤُكُمْ حَرثٌ لَكُم فَأتُوا حَرثَكُم أنَّى شِئتُمْ وَقَدِّموا لِأَنفُسِكُم وَاتَّقوا اللّهَ وَاعلَموا أنَّكُم مُلاقُوهُ وَبَشِّرِ المُؤمِنِنَ ﴿۲۲۳﴾
زنانتان کِشته‌هایی به ثمر رسیده برای شمایند؛ پس هر گونه که خواستید به سراغ به ثمر رسیده‌های خود بروید و برای خودتان از پیش بفرستید و پروای خدا را داشته باشید و بدانید که قطعاً با او دیدار خواهید کرد و به مؤمنان مژده بده.

برخلاف آنچه در اغلب ترجمه‌ها أمده و موجب سوء برداشت شده است، «حرث» به‌معنی «کشتزار» نیست؛ بلکه به‌معنی «محصول به‌ ثمر رسیده پس از کشت و قبل از برداشت» است و منظور آیه این است که زنان موجب شادی و آرامش می‌شوند همان‌گونه که به ثمر رسیدن آنچه کاشته شده موجب شادی و آرامش خاطر کشاورزان است.
توضیح معنای «تقدیم» در ترجمهٔ آیهٔ ۹۵ این سوره گذشت.

ولا تَجعَلوا اللَّهَ عُرضَةً لِأَيمَانِكُم أَن تَبَرّوا وَتَتَّقوا وَتصْلِحوا بَينَ النَّاسِ وَاللّهُ سَميعٌ عَلِيمٌ ﴿۲۲۴﴾
و به‌جای اینکه نیکی کنید و پروا داشته باشید و میان مردم آشتی ایجاد کنید، خدا را وسیله‌ای برای دیده شدن قسم‌هایتان قرار ندهید که خدا شنوا و داناست.

«عُرضة» به‌معنی «وسیله‌ای که چیزی را با آن در معرض دید قرار می‌دهند» است و واژهٔ خاصی در زبان فارسی گویای همهٔ این معنی نیست.

این ترجمه با نقد و نظر شما اصلاح و ویرایش خواهد شد.

#ترجمه_گروهی_قرآن

@hamidhossaini
Telegram کلام | سید حمید حسینی 💢 ترجمهٔ پیشنهادی آیات ۲۰۳ تا ۲۰۹ سورهٔ بقره 💢✳️ واذْكُرُوا اللَّهَ فِي أَيَّامٍ مَعْدُودَاتٍ فَمَنْ تَعَجَّلَ فِي يَوْمَيْنِ فَلَا إِثْمَ عَلَيْهِ وَمَنْ تَأَخَّرَ فَلَا إِثْمَ…
مشاهده در Telegramقرآن۲:۲۲۰–۲۲۴

امتحان کنید

راهنما

  • نوشتن اعراب لازم نیست: «الرحمن» واژهٔ «ٱلرَّحْمَٰنِ» را پیدا می‌کند.
  • ی و ک عربی و فارسی و نیم‌فاصله یکسان در نظر گرفته می‌شوند.
  • برای عبارت دقیق، آن را در گیومه بگذارید.
  • برای رفتن به یک آیه بنویسید ۲:۲۵۵ یا «بقره ۲۵۵».