یادداشت‌ها#۲۲۴۳

ترجمهٔ پیشنهادی آیات ۱۶۷ تا ۱۷۱ سورهٔ بقره

وقَالَ الَّذِينَ اتَّبَعُوا لَوْ أَنَّ لَنَا كَرَّةً فَنَتَبَرَّأَ مِنْهُمْ كَمَا تَبَرَّءُوا مِنَّا كَذَلِكَ يُرِيهِمُ اللَّهُ أَعْمَالَهُمْ حَسَرَاتٍ عَلَيْهِمْ وَمَا هُمْ بِخَارِجِينَ مِنَ النَّارِ ﴿۱۶۷﴾
و آنان که پیرو بودند می‌گویند کاش بازگشتی داشتیم تا همان‌گونه که آنها از ما بیزاری جستند از ایشان بیزاری می‌جستیم. بدان‌سان خدا کارهایشان را به‌‌گونه‌ای که افسوس‌هایی برایشان باشد نشانشان می‌دهد و آنها از آتش بیرون نمی‌آیند.

اگرچه اغلب مترجمان «خارجین» را «بیرون‌آمدنی» ترجمه کرده‌اند، ولی با توجه به اینکه واژهٔ «خارج» در حالت غیر نصب بر انجام کار دلالت می‌کند، این ترجمه دقیق به‌نظر نمی‌رسد.

يا أَيُّهَا النَّاسُ كُلُوا مِمَّا فِي الْأَرْضِ حَلَالًا طَيِّبًا وَلَا تَتَّبِعُوا خُطُوَاتِ الشَّيْطَانِ إِنَّهُ لَكُمْ عَدُوٌّ مُبِينٌ ﴿۱۶۸﴾
ای مردم، از آنچه در زمین، حلال و پاکیزه‌ است بخورید و گام‌به‌گام رفتن شیطان را دنبال نکنید که به‌راستی او دشمنی آشکار برای شماست.

با توجه به اینکه «حلالاً» حال از «ما» است در ترجمهٔ تحت‌اللفظی باید بگوییم: «از آنچه در زمین است در حالی که حلال و پاکیزه است بخورید».
«خطوة» به‌معنی «گام برداشتن» و «خطوات» به‌معنی «گام‌به‌گام رفتن» است.

إنَّمَا يَأْمُرُكُمْ بِالسُّوءِ وَالْفَحْشَاءِ وَأَنْ تَقُولُوا عَلَى اللَّهِ مَا لَا تَعْلَمُونَ ﴿۱۶۹﴾
به‌راستی که او فقط شما را به بدی و زشتی آشکار فرمان می‌دهد و به اینکه چیزی را به خدا نسبت دهید که نمی‌دانید.

مادهٔ «قول» وقتی با «علی» دربارهٔ کسی به‌کار رود به‌معنی «نسبت دادن چیزی» به اوست.
«فحشاء» به «کار یا گفتار زشتی که زشتی آن واضح و آشکار باشد» گفته می‌شود.

وإِذَا قِيلَ لَهُمُ اتَّبِعُوا مَا أَنْزَلَ اللَّهُ قَالُوا بَلْ نَتَّبِعُ مَا أَلْفَيْنَا عَلَيْهِ آبَاءَنَا أَوَلَوْ كَانَ آبَاؤُهُمْ لَا يَعْقِلُونَ شَيْئًا وَلَا يَهْتَدُونَ ﴿۱۷۰﴾
و آن‌گاه که به آنها گفته شود: «از آنچه خدا فرو فرستاده است پیروی کنید» می‌گویند: «نه، ما چیزی را پیروی می‌کنیم که پدرانمان را بر آن یافته‌ایم.» آیا حتی اگر پدرانشان چیزی را درک نمی‌کردند و راه نمی‌یافتند؟!

همان‌گونه که قبلاً نیز گذشت، یکی از معانی«بل» «نفی جملهٔ قبل» است.
«ألفی» از مادهٔ «لفو» به‌معنی «یافتن» است.

ومَثَلُ الَّذِينَ كَفَرُوا كَمَثَلِ الَّذِي يَنْعِقُ بِمَا لَا يَسْمَعُ إِلَّا دُعَاءً وَنِدَاءً صُمٌّ بُكْمٌ عُمْيٌ فَهُمْ لَا يَعْقِلُونَ ﴿۱۷۱﴾
و داستان کسانی که حق‌پوشی کردند همچون داستان کسی است که حیوانی را که جز درخواست و بانگی نمی‌شنود صدا می‌زند؛ کرند، لالند و کورند و از این‌رو درک نمی‌کنند.

توضیح معنی «مثل» در ترجمهٔ آیهٔ ۱۷ این سوره گذشت.
«نعق» به‌معنی «صوتی که چوپان برای صدا زدن حیواناتش ایجاد می‌کند» است.
در ترجمهٔ آیهٔ ۱۸ این سوره توضیحاتی دربارهٔ مفرد ترجمه شدن «صم» و «بکم» و «عمی» و معنای «ف» بیان شد.

این ترجمه با نقد و نظر شما اصلاح و ویرایش خواهد شد.

#ترجمه_گروهی_قرآن

@hamidhossaini
مشاهده در Telegramقرآن۲:۱۶۷–۱۷۱

امتحان کنید

راهنما

  • نوشتن اعراب لازم نیست: «الرحمن» واژهٔ «ٱلرَّحْمَٰنِ» را پیدا می‌کند.
  • ی و ک عربی و فارسی و نیم‌فاصله یکسان در نظر گرفته می‌شوند.
  • برای عبارت دقیق، آن را در گیومه بگذارید.
  • برای رفتن به یک آیه بنویسید ۲:۲۵۵ یا «بقره ۲۵۵».