مقاله‌هامعنای امامت در قرآن

معنای عمیق‌تری از امامت (۱)

همان‌گونه که در یادداشت قبل گفتم، در برخی از آیات قرآن، سخن از معنای عمیق‌تری از امامت به میان آمده است. همان مقامی که سالها پس از نبوت حضرت ابراهیم (ع) به وی عطا شد. قرار بود کمی در این باره صحبت کنیم.
یکی از آیاتی که به ما در فهمیدن این معنی امامت کمک می‌کند، آیه ۷۳ سوره انبیاست. خداوند در این آیه می‌فرماید: «و جعلناهم أئمه یهدون بأمرنا» (و ما آنها را امامانی قرار دادیم که با امر ما هدایت می‌کنند). شاید در برخورد اول با این آیه تصور کنیم که مقصود خداوند این است که آنها به فرمان الهی مردم را هدایت می‌کنند. اما با دقت بیشتر در آیات الهی و توجه به شیوه تفسیر قرآن به قرآن متوجه می‌شویم که «امر» در اینجا به معنی فرمان دادن نیست؛ بلکه امر به معنی شأن الهی و وجهه خدایی همه هستی است. در واقع، امر، عالمی دیگر در کنار این عالم است. خداوند در آیه ۵۴ سوره اعراف می‌فرماید: «ألا له الأمر و الخلق» (آگاه باشید که امر و خلق برای اوست). از این آیه مشخص می‌شود که دو عالم وجود دارد. یکی عالم خلق که همین عالمی است که ما با آن سر و کار داریم؛ و دیگری عالم امر. همان عالمی که آیه ۷۳ سوره انبیا از آن یاد کرده و هدایت امامان را به وسیله آن دانسته است.
پس برای این که معنای امامت را بهتر بفهمیم چاره‌ای جز این نیست که ابتدا معنی «امر» را متوجه شویم. چرا که مهم‌ترین ویژگی‌ای که در این آیه برای امام ذکر شده، هدایتگری او با «امر» است. در یادداشت بعدی به یاری خداوند تلاش خواهم کرد مفهوم امر و هدایت به امر را توضیح دهم. خوب است شما هم در این فرصت با مراجعه به کشف‌الآیات یا جستجوی رایانه‌ای، آیاتی که کلمه امر در آن آمده است را مرور کنید.

امتحان کنید

راهنما

  • نوشتن اعراب لازم نیست: «الرحمن» واژهٔ «ٱلرَّحْمَٰنِ» را پیدا می‌کند.
  • ی و ک عربی و فارسی و نیم‌فاصله یکسان در نظر گرفته می‌شوند.
  • برای عبارت دقیق، آن را در گیومه بگذارید.
  • برای رفتن به یک آیه بنویسید ۲:۲۵۵ یا «بقره ۲۵۵».