ترجمهٔ پیشنهادی آیات ۴۰ تا ۴۵ سورهٔ توبه

إِلَّا تَنصُرُوهُ فَقَدْ نَصَرَهُ اللَّهُ إِذْ أَخْرَجَهُ الَّذِينَ كَفَرُوا ثَانِيَ اثْنَيْنِ إِذْ هُمَا فِي الْغَارِ إِذْ يَقُولُ لِصَاحِبِهِ لَا تَحْزَنْ إِنَّ اللَّهَ مَعَنَا فَأَنزَلَ اللَّهُ سَكِينَتَهُ عَلَيْهِ وَأَيَّدَهُ بِجُنُودٍ لَّمْ تَرَوْهَا وَجَعَلَ كَلِمَةَ الَّذِينَ كَفَرُوا السُّفْلَىٰ وَكَلِمَةُ اللَّهِ هِيَ الْعُلْيَا وَاللَّهُ عَزِيزٌ حَكِيمٌ ﴿٤٠﴾
اگر شما حمایتش نکنید، خدا که از او حمایت کرده؛ آن هنگام که حق‌پوشان بیرونش کردند در حالی که یکی از دو نفر بود؛ همان وقتی که آن دو در غار بودند؛ آن‌گاه که به هم‌نشین خود می‌گفت: «اندوهگین مباش، بی‌تردید خدا با ماست.» پس خدا جلوهٔ شکوهمند و آرامش‌بخش حضور خود را بر او فرو فرستاد و او را با سپاهیانی پشتیبانی کرد که آنها را ندیدید؛ و سخن کسانی را که حق‌پوشی کردند پایین‌ترین قرار داد؛ و این سخن خداست که بالاترین است؛ و خدا عزتمند و فرزانه است.

تعبیر «ثاني اثنین» شبیه «ثالث ثلاثة» و مانند آن، ترکیبی اصطلاحی برای بیان حضور در جمعی دو یا چند نفره است؛ لذا نباید آن را «دومی از دو نفر» ترجمه کرد.
در ترجمهٔ آیهٔ ۲۴۸ سورهٔ بقره توضیح داده شد که «سَكِينَة» معنایی فراتر از «آرامش» دارد.
معنای «تأیید» در ترجمهٔ آیهٔ ۸۷ سورهٔ بقره توضیح داده شد.
«السفلی» و «العلیا» مؤنث افعل تفضیل و بر اساس سیاق، بیانگر صفت برترین‌اند.

انفِرُوا خِفَافًا وَثِقَالًا وَجَاهِدُوا بِأَمْوَالِكُمْ وَأَنفُسِكُمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ ذَٰلِكُمْ خَيْرٌ لَّكُمْ إِن كُنتُمْ تَعْلَمُونَ ﴿٤١﴾
سبک‌بار و گران‌بار رهسپار شوید و با دارایی‌ و جانتان در راه خدا جهاد کنید؛ که آن، اگر بدانید، برایتان بهتر است.

توضیح معنای «نفر» در ترجمهٔ آیهٔ ۳۸ همین سوره بیان شد.

لَوْ كَانَ عَرَضًا قَرِيبًا وَسَفَرًا قَاصِدًا لَّاتَّبَعُوكَ وَلَٰكِن بَعُدَتْ عَلَيْهِمُ الشُّقَّةُ وَسَيَحْلِفُونَ بِاللَّهِ لَوِ اسْتَطَعْنَا لَخَرَجْنَا مَعَكُمْ يُهْلِكُونَ أَنفُسَهُمْ وَاللَّهُ يَعْلَمُ إِنَّهُمْ لَكَاذِبُونَ ﴿٤٢﴾
اگر کالایی در دسترس و سفری معتدل در کار بود، قطعاً از پیِ تو می‌آمدند؛ ولی مشقّت بر آنان دور از دسترس جلوه‌گر شد. آنان به‌زودی به خدا سوگند خواهند خورد که: «اگر می‌توانستیم، حتماً با شما بیرون می‌آمدیم». خودشان را نابود می‌کنند؛ و خدا می‌داند که قطعاً دروغگویند.

توضیح معنای «عرَض» در ترجمهٔ آیهٔ ۹۴ سورهٔ نساء بیان شد.

عَفَا اللَّهُ عَنكَ لِمَ أَذِنتَ لَهُمْ حَتَّىٰ يَتَبَيَّنَ لَكَ الَّذِينَ صَدَقُوا وَتَعْلَمَ الْكَاذِبِينَ ﴿٤٣﴾
خدا از تو بگذرد! چرا پیش از آنکه برایت روشن شود چه کسانی راست گفته‌اند و دروغگویان را بشناسی، به آنها اجازه دادی؟

اگرچه معنای تحت‌اللفظی «عَفَا اللَّهُ عَنكَ» این است که «خدا از تو درگذشت»؛ ولی این تعبیر و تعابیر مشابهی چون «رحمک الله» و «غفر الله لک» و «أعزک الله» معمولاً به‌صورت انشائی به‌کار می‌روند و باید بر همان اساس ترجمه شوند.

لَا يَسْتَأْذِنُكَ الَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ أَن يُجَاهِدُوا بِأَمْوَالِهِمْ وَأَنفُسِهِمْ وَاللَّهُ عَلِيمٌ بِالْمُتَّقِينَ ﴿٤٤﴾
کسانی که به خدا و روز واپسین ایمان دارند، برای اینکه با دارایی و جانشان جهاد کنند از تو اجازه نمی‌خواهند؛ و خدا پرواپیشگان را می‌شناسد.

مادهٔ «علم» وقتی دربارهٔ دانستن ویژگی اشخاص به‌کار می‌رود، باید «شناختن» ترجمه شود.

إِنَّمَا يَسْتَأْذِنُكَ الَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَارْتَابَتْ قُلُوبُهُمْ فَهُمْ فِي رَيْبِهِمْ يَتَرَدَّدُونَ ﴿٤٥﴾
تنها کسانی از تو اجازه می‌خواهند که به خدا و روز واپسین ایمان نمی‌آورند و دل‌هایشان به تردید افتاده و در تردید خود باقی می‌مانند.

«ریب» به‌معنی «اضطراب ناشی از شک» است که در فارسی به آن «تردید» می‌گویند.
«يَتَرَدَّدُونَ» به‌معنی «سرگردان‌اند» نیست؛ بلکه در اصل، معنای «رفت و برگشت می‌کنند» را بیان می‌کنند که در اینجا منظور از آن، «باقی ماندن در تردید» است.

این ترجمه با نقد و نظر شما اصلاح و ویرایش خواهد شد.

#ترجمه_گروهی_قرآن

@hamidhossaini