یادداشت‌ها#۳۲۴۸

ترجمهٔ پیشنهادی آیات ۳۰ تا ۳۵ سورهٔ توبه

وَقَالَتِ الْيَهُودُ عُزَيْرٌ ابْنُ اللَّهِ وَقَالَتِ النَّصَارَى الْمَسِيحُ ابْنُ اللَّهِ ذَٰلِكَ قَوْلُهُم بِأَفْوَاهِهِمْ يُضَاهِئُونَ قَوْلَ الَّذِينَ كَفَرُوا مِن قَبْلُ قَاتَلَهُمُ اللَّهُ أَنَّىٰ يُؤْفَكُونَ ﴿٣٠﴾
و یهودیان گفتند: «عُزَیر پسر خداست»، و مسیحیان گفتند: «مسیح پسر خداست». این سخنشان است که با دهان‌های بازشان می‌گویند؛ آنان با گفتار کسانی که پیش از این حق‌پوشی کردند، هماوردی می‌کنند. خدا بکشدشان؛ چگونه دگرگون می‌شوند؟!

توضیح معنای مادهٔ «فوه» در ترجمهٔ آیهٔ ۱۱۸ سورهٔ آل‌عمران گذشت.
«يُضَاهِئُونَ» از «مضاهاة» به‌معنی «معارضه، رقابت و هماوردی» است و «مشابهت» از لوازم چنین معنایی است. لذا ترجمهٔ آن به «مشابهت» که توسط اغلب مترجمان انجام گرفته، چندان دقیق به‌نظر نمی‌رسد.
در ترجمهٔ آیهٔ ۷۵ سورهٔ مائده توضیح دادیم که «افک» به‌معنی «دگرگون ساختن و زیر و رو کردن» است.

اتَّخَذُوا أَحْبَارَهُمْ وَرُهْبَانَهُمْ أَرْبَابًا مِّن دُونِ اللَّهِ وَالْمَسِيحَ ابْنَ مَرْيَمَ وَمَا أُمِرُوا إِلَّا لِيَعْبُدُوا إِلَٰهًا وَاحِدًا لَّا إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ سُبْحَانَهُ عَمَّا يُشْرِكُونَ ﴿٣١﴾
خاخام‌ها و راهبان خود را به‌عنوان خداوندگار به‌جای خدا برگزیدند، و نیز مسیح پسر مریم را؛ با آنکه به آنها جز این فرمان داده نشده بود که خدایی یگانه را بندگی کنند که هیچ معبودی جز او نیست و از آنچه شریک قرار می‌دهند، پاک و منزه است.

توضیح معنای «احبار» در ترجمهٔ آیهٔ ۴۴ سورهٔ مائده بیان شد.

يُرِيدُونَ أَن يُطْفِئُوا نُورَ اللَّهِ بِأَفْوَاهِهِمْ وَيَأْبَى اللَّهُ إِلَّا أَن يُتِمَّ نُورَهُ وَلَوْ كَرِهَ الْكَافِرُونَ ﴿٣٢﴾
می‌خواهند نور خدا را با دهان‌های بازشان خاموش کنند؛ ولی خدا جز از اینکه نورش را کامل کند، سر باز می‌زند؛ هرچند حق‌پوشان خوش نداشته باشند.

همان‌گونه که در ترجمهٔ آیهٔ ۱۱۸ سورهٔ آل‌عمران بیان شد، مادهٔ «فوه» بر حالت باز بودن دهان و «فم» بر حالت بسته بودن دهان دلالت دارد.
معنای لغوی «اباء» امتناع کردن از انجام کاری است که به آن، «سر باز زدن» نیز می‌گویند.

هُوَ الَّذِي أَرْسَلَ رَسُولَهُ بِالْهُدَىٰ وَدِينِ الْحَقِّ لِيُظْهِرَهُ عَلَى الدِّينِ كُلِّهِ وَلَوْ كَرِهَ الْمُشْرِكُونَ ﴿٣٣﴾
او کسی است که فرستاده‌اش را با راهبری و حساب و کتاب درست فرستاد تا آن را بر همهٔ ادیان غالب کند؛ هرچند مشرکان خوش نداشته باشند.

توضیح معنای «دین» در ترجمهٔ آیهٔ چهارم سورهٔ حمد گذشت. البته این واژه را بسته به سیاق و شرایط می‌توان همان «دین» نیز ترجمه کرد؛ هما‌ن‌گونه که در «الدین کلّه» این‌گونه عمل کرده‌ایم.
مادهٔ «ظهر» وقتی با «علی» به‌کار رود به‌معنای «غلبه و چیرگی» است.

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنَّ كَثِيرًا مِّنَ الْأَحْبَارِ وَالرُّهْبَانِ لَيَأْكُلُونَ أَمْوَالَ النَّاسِ بِالْبَاطِلِ وَيَصُدُّونَ عَن سَبِيلِ اللَّهِ وَالَّذِينَ يَكْنِزُونَ الذَّهَبَ وَالْفِضَّةَ وَلَا يُنفِقُونَهَا فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَبَشِّرْهُم بِعَذَابٍ أَلِيمٍ ﴿٣٤﴾
ای کسانی که ایمان آورده‌اید، بسیاری از خاخام‌ها و راهبان، دارایی‌های مردم را به‌ناحق می‌خورند و از راه خدا بازمی‌دارند. و کسانی که طلا و نقره را می‌اندوزند و آن را در راه خدا هزینه نمی‌کنند، آنها را به عذابی دردناک مژده بده.

توضیح معنای «صدد» در ترجمهٔ آیهٔ ۲۱۷ سورهٔ بقره گذشت.
معنای «انفاق» در ترجمهٔ آیهٔ ۱۹۵ سورهٔ بقره بیان شد.

يَوْمَ يُحْمَىٰ عَلَيْهَا فِي نَارِ جَهَنَّمَ فَتُكْوَىٰ بِهَا جِبَاهُهُمْ وَجُنُوبُهُمْ وَظُهُورُهُمْ هَٰذَا مَا كَنَزْتُمْ لِأَنفُسِكُمْ فَذُوقُوا مَا كُنتُمْ تَكْنِزُونَ ﴿٣٥﴾
روزی که آنها را در آتش جهنم بسیار گداخته کنند و با آنها بر پیشانی‌ و پهلو و پشتشان داغ نهند: «این همان چیزی است که برای خود اندوختید؛ پس آنچه را می‌اندوختید بچشید.»

«يُحْمَىٰ» از مادهٔ «حمي» است. آن‌گونه که لغت‌شناسان گفته‌اند، این ماده از «حمم» به‌معنی «داغ و گداخته» گرفته شده و طبق قاعده‌ای که گاهی موجب ابدال حرف آخر ریشهٔ مضاعف به یاء می‌شود، به «حمي» تبدیل شده است تا شدت آن را نشان دهد؛ لذا از تعبیر «بسیار گداخته کنند» استفاده شد.
با توجه به اینکه هر دو ضمیر «علیها» و «بها» به «الذهب والفضة» بازمی‌گردد، باید به‌صورت جمع ترجمه شود.

این ترجمه با نقد و نظر شما اصلاح و ویرایش خواهد شد.

#ترجمه_گروهی_قرآن

@hamidhossaini
مشاهده در Telegramقرآن۹:۳۰–۳۵

امتحان کنید

راهنما

  • نوشتن اعراب لازم نیست: «الرحمن» واژهٔ «ٱلرَّحْمَٰنِ» را پیدا می‌کند.
  • ی و ک عربی و فارسی و نیم‌فاصله یکسان در نظر گرفته می‌شوند.
  • برای عبارت دقیق، آن را در گیومه بگذارید.
  • برای رفتن به یک آیه بنویسید ۲:۲۵۵ یا «بقره ۲۵۵».