یادداشت‌ها#۲۷۳۸

ترجمهٔ پیشنهادی آیات ۴۳ تا ۴۶ سورهٔ مائده

وَكَيْفَ يُحَكِّمُونَكَ وَعِنْدَهُمُ التَّوْرَاةُ فِيهَا حُكْمُ اللَّهِ ثُمَّ يَتَوَلَّوْنَ مِنْ بَعْدِ ذَلِكَ وَمَا أُولَئِكَ بِالْمُؤْمِنِينَ ﴿۴۳﴾
و چگونه تو را داور قرار می‌دهند با آنکه تورات نزد آنهاست و حکم خدا در آن است؟ آن‌گاه پس از آن رویگردان می‌شوند! نه، آنها مؤمن نیستند.

هر دو جملهٔ «عندهم التوراة» و «فیها حکم الله» در موضع حال است.
توضیح معنای «تولّي» در ترجمهٔ آیهٔ ۸۳ سورهٔ بقره گذشت.

إِنَّا أَنْزَلْنَا التَّوْرَاةَ فِيهَا هُدًى وَنُورٌ يَحْكُمُ بِهَا النَّبِيُّونَ الَّذِينَ أَسْلَمُوا لِلَّذِينَ هَادُوا وَالرَّبَّانِيُّونَ وَالْأَحْبَارُ بِمَا اسْتُحْفِظُوا مِنْ كِتَابِ اللَّهِ وَكَانُوا عَلَيْهِ شُهَدَاءَ فَلَا تَخْشَوُا النَّاسَ وَاخْشَوْنِ وَلَا تَشْتَرُوا بِآيَاتِي ثَمَنًا قَلِيلًا وَمَنْ لَمْ يَحْكُمْ بِمَا أَنْزَلَ اللَّهُ فَأُولَئِكَ هُمُ الْكَافِرُونَ ﴿۴۴﴾
به‌راستی ما تورات را در حالی که در آن هدایت و نوری بود، فرو فرستادیم؛ و پیامبرانی که تسلیم حق بودند، بر پایهٔ آن برای یهودیان حکم می‌کردند و همچنین عالمان ربانی و دانشمندان، بر اساس آنچه از کتاب خدا که به آنها سپرده شده بود و بر آن گواه بودند. پس از مردم نترسید و از من بترسید و نشانه‌هایم را به بهای اندکی نفروشید. و هر کس بر اساس آنچه خدا فرو فرستاده حکم نکند، چنین کسانی همان حق‌پوشان‌اند.

معنای «ربانی» در ترجمهٔ آیهٔ ۷۹ سورهٔ آل‌عمران توضیح داده شد.
«احبار» جمع «حبر» است که از واژهٔ عبری «حابر» به‌معنی «دانشمند و کاهن» گرفته شده و برای روحانیان یهودی به‌کار رفته است. در زبان متداول فارسی برای اشاره به این اشخاص از تعبیر «خاخام» استفاده می‌شود.
واژهٔ «اشتراء» از اضداد است و هم به‌معنی «خریدن» و هم به‌معنی «فروختن» به‌کار می‌رود.

وَكَتَبْنَا عَلَيْهِمْ فِيهَا أَنَّ النَّفْسَ بِالنَّفْسِ وَالْعَيْنَ بِالْعَيْنِ وَالْأَنْفَ بِالْأَنْفِ وَالْأُذُنَ بِالْأُذُنِ وَالسِّنَّ بِالسِّنِّ وَالْجُرُوحَ قِصَاصٌ فَمَنْ تَصَدَّقَ بِهِ فَهُوَ كَفَّارَةٌ لَهُ وَمَنْ لَمْ يَحْكُمْ بِمَا أَنْزَلَ اللَّهُ فَأُولَئِكَ هُمُ الظَّالِمُونَ ﴿۴۵﴾
و در آن بر ایشان مقرر داشتیم که جان در برابر جان و چشم در برابر چشم و بینی در برابر بینی و گوش در برابر گوش و دندان در برابر دندان است و زخم‌ها نیز نوعی قصاص به‌شمار می‌آید. البته اگر کسی آن را صادقانه ببخشد، برایش کفاره‌ای خواهد بود. و هر کس بر اساس آنچه خدا فرو فرستاده حکم نکند، چنین کسانی همان ستمگران‌اند.

«الجروح» به «النفس» و عناوین پس از آن عطف شده و تابع معنی و حکم آنهاست؛ لذا برخلاف ترجمهٔ اغلب مترجمان که آن را «و در زخم‌ها قصاص است» ترجمه کرده‌اند، از آنجا که منظور از «نفس» و بعد از آن، چیزی است که به‌عنوان قصاص تعیین می‌شود، مقصود از «الجروح» هم باید زخم‌هایی باشد که به‌عنوان قصاص ایجاد می‌شود. ضمناً لازم است نکره بودن «قصاص» با تعبیری چون «نوعی» نشان داده شود.
«صدقة» به‌معنی «بخشش صادقانه» است.
«کفارة» به‌معنی «بسیار پوشاننده و از بین برنده» و منظور از آن چیزی است که «باعث نادیده گرفته شدن بدی‌ها می‌شود»؛ ولی از آنجا که خود این واژه در فارسی کاربرد دارد نیازی به ترجمهٔ آن نیست.

وَقَفَّيْنَا عَلَى آثَارِهِمْ بِعِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ مُصَدِّقًا لِمَا بَيْنَ يَدَيْهِ مِنَ التَّوْرَاةِ وَآتَيْنَاهُ الْإِنْجِيلَ فِيهِ هُدًى وَنُورٌ وَمُصَدِّقًا لِمَا بَيْنَ يَدَيْهِ مِنَ التَّوْرَاةِ وَهُدًى وَمَوْعِظَةً لِلْمُتَّقِينَ ﴿۴۶﴾
و بر راه و رسم آنها عیسی پسر مریم را به‌عنوان تأییدکننده‌ای برای آنچه پیش از او بود، یعنی تورات، پشت سر ایشان قرار دادیم و به او انجیل را عطا کردیم که در آن هدایت و نوری بود و آنچه پیش از خودش بود یعنی تورات را تأیید می‌کرد و راهبری و پندی برای پرواپیشگان بود.

«تقفیة» به‌معنی «پشت سر قرار دادن» است و نه «فرستادن» یا «در آوردن».
تقریباً همهٔ مترجمان، در این آیه و آیات متعدد دیگری که حاوی تعبیر «علی آثارهم» است، نه تأثیری برای «علی» در نظر گرفته‌اند و نه معادلی برای «آثار»؛ به‌گونه‌ای که اگر این تعبیر در آیه نیامده بود، ترجمهٔ آنها تغییری پیدا نمی‌کرد. «علی» به‌معنی «بر» و «آثار» به‌معنی «آنچه از چیزی به‌جا می‌ماند و بر آن دلالت می‌کند» است که با توجه به سیاق عبارات می‌توانیم آن را «راه و رسم» ترجمه کنیم.
معنی واژهٔ «مصدّق» در ترجمهٔ آیهٔ ۴۱ سورهٔ بقره و مفهوم «بین یدیه» در ترجمهٔ آیهٔ ۶۶ سورهٔ بقره بیان شد.

این ترجمه با نقد و نظر شما اصلاح و ویرایش خواهد شد.

#ترجمه_گروهی_قرآن

@hamidhossaini
مشاهده در Telegramقرآن۵:۴۳–۴۶

امتحان کنید

راهنما

  • نوشتن اعراب لازم نیست: «الرحمن» واژهٔ «ٱلرَّحْمَٰنِ» را پیدا می‌کند.
  • ی و ک عربی و فارسی و نیم‌فاصله یکسان در نظر گرفته می‌شوند.
  • برای عبارت دقیق، آن را در گیومه بگذارید.
  • برای رفتن به یک آیه بنویسید ۲:۲۵۵ یا «بقره ۲۵۵».