یادداشت‌ها#۲۵۰۴

ترجمهٔ پیشنهادی آیات ۱۷۲ تا ۱۷۶ سورهٔ آل‌عمران

الَّذِينَ اسْتَجَابُوا لِلَّهِ وَالرَّسُولِ مِنْ بَعْدِ مَا أَصَابَهُمُ الْقَرْحُ لِلَّذِينَ أَحْسَنُوا مِنْهُمْ وَاتَّقَوْا أَجْرٌ عَظِيمٌ ﴿۱۷۲﴾
آنان که با وجود زخمی شدن، به خدا و این فرستاده پاسخ مثبت دادند، آن دسته از آنها که نیکی و پرواداری کنند، پاداشی سترگ خواهند داشت.

توضیح معنای «قرح» در ترجمهٔ آیهٔ ۱۴۰ همین سوره گذشت.
معنای «استجابت» در ترجمهٔ آیهٔ ۱۸۶ سورهٔ بقره بیان شد.
توضیح مربوط به معنای «عظیم» در ترجمهٔ آیهٔ ۱۰۵ سورهٔ بقره گذشت.

الَّذِينَ قَالَ لَهُمُ النَّاسُ إِنَّ النَّاسَ قَدْ جَمَعُوا لَكُمْ فَاخْشَوْهُمْ فَزَادَهُمْ إِيمَانًا وَقَالُوا حَسْبُنَا اللَّهُ وَنِعْمَ الْوَكِيلُ ﴿۱۷۳﴾
همان کسانی که مردم به آنها گفتند: «به‌راستی مردمان به قصد شما گرد آمده‌اند، پس از آنها بترسید.» ولی ایمانشان را افزایش داد و گفتند: «خدا ما را بس است و چه خوب تکیه‌گاهی است.»

معنای مادهٔ «وکل» در ترجمهٔ آیهٔ ۱۲۲ همین سوره بیان شد.

فَانْقَلَبُوا بِنِعْمَةٍ مِنَ اللَّهِ وَفَضْلٍ لَمْ يَمْسَسْهُمْ سُوءٌ وَاتَّبَعُوا رِضْوَانَ اللَّهِ وَاللَّهُ ذُو فَضْلٍ عَظِيمٍ ﴿۱۷۴﴾
پس در حالی که هیچ گزندی به ایشان نرسیده بود، با نعمت و افزون‌بخشی خاصی از جانب خدا بازگشتند و خشنودی خدا را پیگیری کردند. و خدا دارای فزون‌بخشی سترگی است.

معنای «فضل» در ترجمهٔ آیهٔ ۶۴ سورهٔ بقره گذشت و با توجه به اینکه هر دو کاربرد این واژه در این آیه به‌صورت نکره است، اولی با وصف «خاصی» و توصیف دومی به‌صورت «سترگی» آمد تا ترجمهٔ آن با حالت معرفه تفاوت پیدا کند.

إِنَّمَا ذَلِكُمُ الشَّيْطَانُ يُخَوِّفُ أَوْلِيَاءَهُ فَلَا تَخَافُوهُمْ وَخَافُونِ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ ﴿۱۷۵﴾
به‌راستی جز این نیست که آن شیطان است که گردانندگان امور خود را می‌ترساند؛ پس از آنها نترسید و اگر مؤمنید، از من بترسید.

همان‌گونه که در ترجمهٔ آیهٔ ۱۰۷ سورهٔ بقره توضیح داده شد، «ولي» به‌معنی «کسی که تدبیر و رسیدگی به امور دیگری را بر عهده می‌گیرد و اراده‌اش در این امور اولویت دارد» است که در تعابیر رایج به او «سرپرست» یا «گردانندهٔ امور» می‌گویند. بنا بر این ترجمهٔ رایج آن به «دوست» دقیق نیست.
اگر «تخویف» را دو مفعولی و منظور از «فلا تخافوهم» را نترسیدن مؤمنان از اولیای شیطان بدانیم، «أولیاء» مفعول دوم «یخوّف» خواهد بود و «کُم» یا چیزی شبیه آن را به‌عنوان مفعول اول در تقدیر می‌گیریم. در این صورت ترجمهٔ «یخوّف أولیائه» می‌شود: «ترس از گردانندگان امور خود را در دل‌ها می‌اندازد» که با ادامهٔ آیه نیز سازگارتر است؛ ولی از آنجا که نه‌تنها تخویف در قرآن به‌صورت دو مفعولی به‌کار نرفته، بلکه دو جا به‌صورت «یخوّف الله به عباده» و «یخوّفونک بالذین من دونه» همراه با حرف جر استفاده شده است، به‌نظر می‌رسد اگر در اینجا نیز منظور، ترس از اولیای شیطان بود، باید با حرف جر به‌کار می‌رفت؛ و چون چنین نیست، پس باید منظور از «لا تخافوهم» را ترس از دشمنان بدانیم.

وَلَا يَحْزُنْكَ الَّذِينَ يُسَارِعُونَ فِي الْكُفْرِ إِنَّهُمْ لَنْ يَضُرُّوا اللَّهَ شَيْئًا يُرِيدُ اللَّهُ أَلَّا يَجْعَلَ لَهُمْ حَظًّا فِي الْآخِرَةِ وَلَهُمْ عَذَابٌ عَظِيمٌ ﴿۱۷۶﴾
و مبادا کسانی که در حق‌پوشی شتاب می‌کنند تو را اندوهگین سازند که به‌راستی آنها هرگز هیچ زیانی به خدا نخواهند رساند. خدا می‌خواهد در سرای واپسین بهره‌ای برای آنها قرار ندهد و عذابی سترگ خواهند داشت.

باب مفاعله در «یسارعون» بیانگر استمرار در «شتاب» است.

این ترجمه با نقد و نظر شما اصلاح و ویرایش خواهد شد.

#ترجمه_گروهی_قرآن

@hamidhossaini
مشاهده در Telegramقرآن۳:۱۷۲–۱۷۶

امتحان کنید

راهنما

  • نوشتن اعراب لازم نیست: «الرحمن» واژهٔ «ٱلرَّحْمَٰنِ» را پیدا می‌کند.
  • ی و ک عربی و فارسی و نیم‌فاصله یکسان در نظر گرفته می‌شوند.
  • برای عبارت دقیق، آن را در گیومه بگذارید.
  • برای رفتن به یک آیه بنویسید ۲:۲۵۵ یا «بقره ۲۵۵».