یادداشت‌ها#۲۴۳۲

ترجمهٔ پیشنهادی آیات ۷۴ تا ۷۸ سورهٔ آل‌عمران

يَخْتَصُّ بِرَحْمَتِهِ مَنْ يَشَاءُ وَاللَّهُ ذُو الْفَضْلِ الْعَظِيمِ ﴿۷۴﴾
هر که را بخواهد به رحمتش ویژه گرداند و خدا دارای افزون‌بخشی سترگ است.

توضیح معنای «یختص» و «عظیم» در ترجمهٔ آیهٔ ۱۰۵ سورهٔ بقره گذشت.

وَمِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ مَنْ إِنْ تَأْمَنْهُ بِقِنْطَارٍ يُؤَدِّهِ إِلَيْكَ وَمِنْهُمْ مَنْ إِنْ تَأْمَنْهُ بِدِينَارٍ لَا يُؤَدِّهِ إِلَيْكَ إِلَّا مَا دُمْتَ عَلَيْهِ قَائِمًا ذَلِكَ بِأَنَّهُمْ قَالُوا لَيْسَ عَلَيْنَا فِي الْأُمِّيِّينَ سَبِيلٌ وَيَقُولُونَ عَلَى اللَّهِ الْكَذِبَ وَهُمْ يَعْلَمُونَ ﴿۷۵﴾
و از جملهٔ اهل کتاب کسی است که اگر او را بر ثروتی هنگفت امین قرار دهی آن را به تو تحویل می‌دهد؛ و از میان آنها کسی است که اگر او را بر دیناری امین قرار دهی آن را به تو تحویل نمی‌دهد مگر آنکه همواره بالای سر او ایستاده باشی. آن بدین خاطر است که آنها گفتند: «در قبال غیر اهل کتاب وظیفه‌ای بر عهدهٔ ما نیست.» و با آنکه می‌دانند بر خدا دروغ می‌بندند.

در ترجمهٔ آیهٔ ۱۴ همین سوره توضیح معنای «قنطار» بیان شد.
«تأدیه» به‌معنی «رساندن و تحویل دادن» است.
توضیح معنای «امیّین» در ترجمهٔ آیهٔ ۷۸ سورهٔ بقره گذشت. این معنی با توجه به آنچه در تلمود دربارهٔ محترم نبودن حقوق غیر یهودیان آمده است، تقویت می‌شود.
«سبیل» وقتی همراه با «علی» به‌کار می‌رود به‌معنی «برتری و تسلطی که حقی ایجاد کند» است. منظور اهل کتاب از این جمله، بیان برتری خود بر دگراندیشان و محترم نبودن حقوق آنها بود که تعبیر متداولش «در قبال آنها وظیفه‌ای نداریم» است.

بَلَى مَنْ أَوْفَى بِعَهْدِهِ وَاتَّقَى فَإِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُتَّقِينَ ﴿۷۶﴾
نه این‌چنین نیست؛ هر کس به پیمانش وفادار بماند و پروا کند، به‌راستی خدا پرواپیشگان را دوست دارد.

در ترجمهٔ آیهٔ ۸۱ سورهٔ بقره و نیز در ترجمهٔ آیهٔ ۱۱۲ همان سوره توضیح داده شد که یکی از معانی «بلی» استدراک و نفی ادعایی است که قبل از آن می‌آید و در اینجا نیز برای نفی ادعای متکبرانهٔ اهل کتاب در زمینهٔ محترم نبودن حقوق دگراندیشان به‌کار رفته است.

إِنَّ الَّذِينَ يَشْتَرُونَ بِعَهْدِ اللَّهِ وَأَيْمَانِهِمْ ثَمَنًا قَلِيلًا أُولَئِكَ لَا خَلَاقَ لَهُمْ فِي الْآخِرَةِ وَلَا يُكَلِّمُهُمُ اللَّهُ وَلَا يَنْظُرُ إِلَيْهِمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلَا يُزَكِّيهِمْ وَلَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ ﴿۷۷﴾
به‌راستی کسانی که پیمان خدا و سوگندهای خود را به بهایی اندک می‌فروشند، ایشان در سرای واپسین بهره‌ای ندارند و خدا در روز رستاخیز با آنها سخن نمی‌گوید و به آنها نگاه نمی‌کند و رشدیافته و پاکشان نمی‌سازد و عذابی دردناک خواهند داشت.

«اشتراء» از اضداد است و هم به‌معنی «فروختن» و هم به‌معنی «خریدن» به‌کار می‌رود.
مادهٔ «زکو» هم به‌معنی «پاکی» است و هم «رشد».

وَإِنَّ مِنْهُمْ لَفَرِيقًا يَلْوُونَ أَلْسِنَتَهُمْ بِالْكِتَابِ لِتَحْسَبُوهُ مِنَ الْكِتَابِ وَمَا هُوَ مِنَ الْكِتَابِ وَيَقُولُونَ هُوَ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ وَمَا هُوَ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ وَيَقُولُونَ عَلَى اللَّهِ الْكَذِبَ وَهُمْ يَعْلَمُونَ ﴿۷۸﴾
و به‌راستی از میان آنها گروهی‌اند که زبان‌هایشان را با کتاب پیچ و تاب می‌دهند تا آن را از کتاب به‌‌شمار آورید، در حالی که از کتاب نیست، و می‌گویند: «آن از جانب خداست» در حالی که از جانب خدا نیست؛ و با آنکه می‌دانند بر خدا دروغ می‌بندند.

مادهٔ «لوي» به‌معنی «پیچاندن چیزی» است و منظور از «پیچاندن زبان» این است که مطالب را با پیچ و تاب و شیوه‌ای بیان می‌کنند که برای شنونده ابهام و اشتباه ایجاد کند.
ممکن است منظور از کتابی که متعلق پیچاندن آنها قرار گرفته است دست‌نوشته‌های خودشان باشد؛ ولی از آنجا که در آیه از لفظ «کتاب» استفاده شده و این احتمال نیز وجود دارد که منظور، خواندن کتاب آسمانی همراه با افزوده‌ها و تغییراتی باشد، بهتر است در ترجمه از همان تعبیر «کتاب» استفاده شود.

این ترجمه با نقد و نظر شما اصلاح و ویرایش خواهد شد.

#ترجمه_گروهی_قرآن

@hamidhossaini
مشاهده در Telegramقرآن۳:۷۴–۷۸

امتحان کنید

راهنما

  • نوشتن اعراب لازم نیست: «الرحمن» واژهٔ «ٱلرَّحْمَٰنِ» را پیدا می‌کند.
  • ی و ک عربی و فارسی و نیم‌فاصله یکسان در نظر گرفته می‌شوند.
  • برای عبارت دقیق، آن را در گیومه بگذارید.
  • برای رفتن به یک آیه بنویسید ۲:۲۵۵ یا «بقره ۲۵۵».