آیا قرآنی که در دسترس ماست، همان قرآن اولیه است؟
5:20 شواهد تاریخی مانند نسخههای خطی، روش موازی حفظ شفاهی و کتبی و وجود حافظان متعدد در نسلهای گوناگون نشان میدهد قرآنی که در اختیار ماست با قرآن اصلی تفاوت قابل توجهی ندارد. حساسیت شدید مسلمانان نسبت به این کتاب و اهمیت آن در زندگی روزمره نیز از موانع مهم دخل و تصرف در آن بوده است.
البته برخی روایات در متون و منابع اسلامی از تحریف قرآن سخن میگوید؛ ولی گذشته از تعارض با گزارشهایی دیگر، نهایت چیزی که از آنها بهدست میآید، احتمال حذف بخشهایی از این کتاب است و هیچیک بر تغییر محتوای آیات یا افزوده شدن چیزی به آن دلالت ندارد؛ لذا اعتبار بخش باقیمانده را نفی نمیکند.
اخیراً برخی مستشرقان تلاش کردهاند نشان دهند قرآن در دورههای بعدی، مثلاً در زمان عبدالملک مروان، تدوین شده است. اما اکثر محققان و حتی پژوهشگران غیر مسلمان دلایل آنها را ناکافی ارزیابی کردهاند و بهنظر میرسد منشأ اینگونه نظریات، نشناختن زبان قرآن و مقایسه نادرست آن با کتاب مقدس باشد.
در مجموع مستندات گوناگون ما را به این اطمینان میرساند که نسخهٔ فعلی قرآن نسبت به نسخهٔ نخستین آن حتی اگر قرآن، تغییری بیش از آنچه ممکن است در هنگام کتابت و نقل دیگر کتب رخ میدهد، نسبت به نخستین نسخهٔ خود تغییر خاصی پیدا نکرده است و در هر صورت، معتبرترین منبعی است که برای شناخت اسلام در اختیار داریم.