مادهٔ «سوم»
وَإِذْ نَجَّيْنَٰكُم مِّنْ ءَالِ فِرْعَوْنَ يَسُومُونَكُمْ سُوٓءَ ٱلْعَذَابِ يُذَبِّحُونَ أَبْنَآءَكُمْ وَيَسْتَحْيُونَ نِسَآءَكُمْ ۚ وَفِى ذَٰلِكُم بَلَآءٌۭ مِّن رَّبِّكُمْ عَظِيمٌۭ
و آنهنگام که شما را از خاندان فرعون رهایی بخشیدیم، که بد عذابی را بر شما تحمیل میکردند: پسرانتان را سر میبریدند و زنانتان را زنده نگه میداشتند؛ و در آن بلایی سترگ از جانب خداوندگارتان بود.
مادهٔ «سوم» در اصل بهمعنی «علامتگذاری با فشار» است و بر همین اساس برای مفهوم «تحمیل کردن سختی» نیز بهکار میرود.
بَلَىٰٓ ۚ إِن تَصْبِرُوا۟ وَتَتَّقُوا۟ وَيَأْتُوكُم مِّن فَوْرِهِمْ هَٰذَا يُمْدِدْكُمْ رَبُّكُم بِخَمْسَةِ ءَالَٰفٍۢ مِّنَ ٱلْمَلَٰٓئِكَةِ مُسَوِّمِينَ
آری اگر شکیبایی ورزید و پروا کنید و با همین جوش و خروش به سراغ شما آیند، خداوندگارتان با پنج هزار تا از فرشتگان در حالی که نشانگذارندهاند امدادتان خواهد کرد.
مادهٔ «سوم» بهمعنی «نشان و در معرض قرار دادن» و «تسویم» بهمعنی «نشان گذاشتن و عرضه کردن» است و در اینجا میتواند بیانگر تأثیری باشد که فرشتگان در دلها بهجا میگذاشتند. البته در برخی روایتها «مسوَّمین» به فتح واو قرائت شده که در این صورت باید «نشانگذاریشده» ترجمه شود.
وَبَيْنَهُمَا حِجَابٌۭ ۚ وَعَلَى ٱلْأَعْرَافِ رِجَالٌۭ يَعْرِفُونَ كُلًّۢا بِسِيمَىٰهُمْ ۚ وَنَادَوْا۟ أَصْحَٰبَ ٱلْجَنَّةِ أَن سَلَٰمٌ عَلَيْكُمْ ۚ لَمْ يَدْخُلُوهَا وَهُمْ يَطْمَعُونَ
و میان آن دو حائلی است و بر بلندیها اشخاصی هستند که هر کس را از نشانههای چهره میشناسند؛ و به اهل بهشت - که با آنکه طمع دارند، هنوز وارد آن نشدهاند - ندا دهند: «درود بر شما.
«سیما» در اصل «سومة» بر وزن فعلة و بیانگر نوع از مادهٔ «سوم» بهمعنی «نشان و علامت» است. این واژه برای اشاره به «نشانههایی که در چهره وجود دارد» بهکار میرود.