مادهٔ «وذر»
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ ٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ وَذَرُوا۟ مَا بَقِىَ مِنَ ٱلرِّبَوٰٓا۟ إِن كُنتُم مُّؤْمِنِينَ
ای کسانی که ایمان آوردهاید پروای خدا را داشته باشید و اگر مؤمناید از آنچه بهعنوان ربا باقی مانده است چشمپوشی کنید.
«ذروا» از مادهٔ «وذر» بهمعنی «ترک توجه و نظر» است که بستگی به کاربردش در جمله میتوان آن را «ترک کردن»، «رها کردن» یا «چشمپوشی کردن» ترجمه کرد.
قَالُوٓا۟ أَجِئْتَنَا لِنَعْبُدَ ٱللَّهَ وَحْدَهُۥ وَنَذَرَ مَا كَانَ يَعْبُدُ ءَابَآؤُنَا ۖ فَأْتِنَا بِمَا تَعِدُنَآ إِن كُنتَ مِنَ ٱلصَّٰدِقِينَ
گفتند: «آیا نزد ما آمدهای تا تنها خدا را بندگی کنیم و آنچه را پدرانمان میپرستیدند وا گذاریم؟ پس اگر از راستگویانی، آنچه را که به ما وعده میدهی بیاور.
«نَذَرُ» فعلی از مادهٔ «وذر» است که در اصل، مفهوم «بیتوجهی» را بیان میکند و بهتناسب سیاق برای « وا گذاشتن» یا «بهجا گذاشتن» بهکار میرود.
وَقَالَ ٱلْمَلَأُ مِن قَوْمِ فِرْعَوْنَ أَتَذَرُ مُوسَىٰ وَقَوْمَهُۥ لِيُفْسِدُوا۟ فِى ٱلْأَرْضِ وَيَذَرَكَ وَءَالِهَتَكَ ۚ قَالَ سَنُقَتِّلُ أَبْنَآءَهُمْ وَنَسْتَحْىِۦ نِسَآءَهُمْ وَإِنَّا فَوْقَهُمْ قَٰهِرُونَ
و برخورداران از قوم فرعون گفتند: «آیا به موسی و قومش توجهی نمیکنی تا در زمین فساد انگیزند و به تو و خدایانت بیتوجهی کند؟» گفت: «پسران آنان را با شدت عمل خواهیم کشت و زنانشان را زنده نگه خواهیم داشت؛ و البته ما بر فراز آنان چیرهایم».
«تذر» و «یذر» از مادهٔ «وذر» بهمعنی «بیتوجهی کردن» است و با توجه به اینکه در هر دو بخش آیه از این ماده استفاده شده باید در ترجمهٔ آنها نیز از تعابیری مشابه استفاده کرد. البته بسیاری از مترجمان به مفرد بودن فعل «یذرک» توجه نکرده و آن را نیز همانند «یفسدوا» به «قوم» نسبت دادهاند؛ این در حالی است که فاعل این فعل فقط «موسی» است.