ترجمهٔ آیهٔ ۴۶ سورهٔ نساء
مِّنَ ٱلَّذِينَ هَادُوا۟ يُحَرِّفُونَ ٱلْكَلِمَ عَن مَّوَاضِعِهِۦ وَيَقُولُونَ سَمِعْنَا وَعَصَيْنَا وَٱسْمَعْ غَيْرَ مُسْمَعٍۢ وَرَٰعِنَا لَيًّۢا بِأَلْسِنَتِهِمْ وَطَعْنًۭا فِى ٱلدِّينِ ۚ وَلَوْ أَنَّهُمْ قَالُوا۟ سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا وَٱسْمَعْ وَٱنظُرْنَا لَكَانَ خَيْرًۭا لَّهُمْ وَأَقْوَمَ وَلَٰكِن لَّعَنَهُمُ ٱللَّهُ بِكُفْرِهِمْ فَلَا يُؤْمِنُونَ إِلَّا قَلِيلًۭا ﴿٤٦﴾
برخی از کسانی که یهودی شدند، سخنان را از جایگاههای خودش منحرف میسازند و با پیچ و تاب دادن زبان و بهمنظور لطمه زدن به دین میگویند: «شنیدیم و نافرمانی کردیم و بشنو و نشنیده بگیر و عهدهدار امور ما باش.» ولی اگر آنها میگفتند: «شنیدیم و فرمان بردیم و بشنو و ناظر ما باش» برایشان بهتر و پایدارتر بود؛ ولی خدا آنان را بهخاطر حقپوشی کردنشان از رحمتش دور ساخته است، و از همین رو جز اندکی ایمان نمیآورند.
توضیح ترجمه
- در ترجمهٔ آیهٔ ۱۰۴ سورهٔ بقره توضیح داده شد که برداشت مشهور از این دو آیه و معنایی که برای «راعنا» و «انظرنا» ذکر کردهاند دقیق بهنظر نمیرسد و نباید پیام مهم این دو آیه را به مخالفت با کاربرد تمسخرآمیز یک واژه تقلیل داد.
- «مُسمَع» اسم مفعول از باب افعال و بهمعنی «به گوش دیگران رسانده شده» و «غیر مُسمَع» بهمعنی «نشنیده ماندن چیزی که دیگری درصدد شنواندن آن باشد» است که برای کنایه از «نشنیده گرفتن» بهکار میرود.
- برای درک مقصود الفاظ آیه باید به تعابیر نسبتداده شده به یهودیان و آنچه قرآن بهعنوان جایگزین هر یک از آنها توصیه میکند دقت داشت. در این آیه «سمعنا واطعنا» در مقابل «سمعنا وعصینا» قرار گرفته که مفهوم هر دو روشن است. اما معنای «واسمع وانظرنا» را وقتی بهتر متوجه میشویم که نقطهٔ مقابلش یعنی «واسمع غیر مسمع وراعنا» را بهدرستی بفهمیم. بر اساس آنچه گذشت بهنظر میرسد منظور از این تعبیر، «بیان توقع یهودیان نسبت به نشنیده گرفتن سخنان باطل و نادیده گرفتن رفتارهای نادرستشان و انداختن همهٔ مسئولیتها بر دوش پیامبر خدا» بوده و پاسخ قرآن این است که بهجای آن «اگر با فرمان بردن از پیامبر، او را ناظر بر سخنان و رفتارهای خود بدانند» برایشان بهتر خواهد بود. زیرا اینگونه بهجای اینکه پیامبر را راعی و متولی امورشان قرار دهند، مسئولیتها را خودشان بر عهده میگیرند، ولی به فرمان و نظارت او تن میدهند و رشد میکنند.
- توضیح معنای مادهٔ «لوي» در ترجمهٔ آیهٔ ۷۸ سورهٔ آلعمران بیان شد.
- «طعن» بهمعنی «زدن بر نقطهای از یک چیز با هدف نفوذ و وارد کردن آسیب به آن» است.
- توضیح معنای «لعن» در ترجمهٔ آیهٔ ۸۸ سورهٔ بقره گذشت.